Theo báo cáo "Chuỗi cà phê và trà Đông Nam Á 2026" do công ty đầu tư mạo hiểm Momentum Works (Singapore) công bố, thị trường đồ uống hiện đại tại khu vực đã ghi nhận sự bùng nổ mạnh mẽ. Tính đến năm 2025, quy mô toàn khu vực đạt gần 10 tỷ USD, tăng 52% so với năm 2021. Trong bức tranh chung đó, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng với những con số tăng trưởng vượt bậc, khẳng định vị thế trụ cột trong bản đồ F&B Đông Nam Á.

Bùng nổ quy mô và vị thế của các "ông lớn" nội địa

Dữ liệu từ Momentum Works cho thấy, thị trường chuỗi cà phê Việt Nam đạt quy mô 725 triệu USD vào năm 2025, tăng 27% so với năm trước đó. Đây là tốc độ phát triển cao thứ hai khu vực, chỉ xếp sau Malaysia (34%). Song song đó, phân khúc chuỗi trà cũng đạt giá trị 617 triệu USD, tăng 28%. Tổng cộng, thị trường chuỗi đồ uống Việt Nam đã vượt mốc 1,3 tỷ USD, chính thức trở thành thị trường lớn thứ ba ASEAN.

Sự tăng trưởng này phản ánh tốc độ mở rộng quyết liệt của các thương hiệu và sự sẵn lòng chi trả ngày càng cao của người tiêu dùng cho các sản phẩm có thương hiệu. Tại thị trường trong nước, danh sách các chuỗi có độ phủ lớn nhất hiện nay bao gồm Milano Coffee, Highlands Coffee, Phúc Long, Starbucks và Katinat.

Đáng chú ý, Milano Coffee đang sở hữu mạng lưới áp đảo với khoảng 2.500 cửa hàng trên toàn quốc, vận hành chủ yếu theo mô hình đại lý nhượng quyền. Xếp thứ hai là Highlands Coffee với 985 cửa hàng tính đến cuối năm 2025. Chuỗi này hiện do Tập đoàn Jollibee Foods Corporation (JFC) chi phối và đang có kế hoạch IPO tại Việt Nam với mục tiêu huy động từ 300 - 400 triệu USD.

Ở mảng kinh doanh trà, ToCoToCo dẫn đầu với gần 1.000 chi nhánh, theo sau là Hồng Trà Ngô Gia với 500 điểm bán. Các thương hiệu quốc tế và nội địa khác như Gong Cha, Koi Thé, hay The Alley duy trì quy mô khiêm tốn hơn, dao động từ 50-70 cửa hàng mỗi chuỗi. Dù đứng thứ ba khu vực về giá trị, nhưng Việt Nam hiện mới chỉ có duy nhất Milano Coffee đạt quy mô trên 1.000 điểm bán, trong khi toàn ASEAN đã có 11 thương hiệu chạm tới cột mốc này.

Cuộc đua vận hành và xu hướng "công nghiệp hóa" ly cà phê

Báo cáo của Momentum Works chỉ ra một bước ngoặt quan trọng: Lợi thế cạnh tranh trong ngành đồ uống đang dịch chuyển rõ rệt. Ly cà phê hay trà giờ đây không chỉ đơn thuần là sản phẩm tiêu dùng mà là đầu ra của một “cỗ máy vận hành” công nghiệp. Các thương hiệu dẫn đầu, đặc biệt là những "hình mẫu" đến từ Trung Quốc như Mixue hay Luckin Coffee, đang định hình lại cuộc chơi bằng mô hình vận hành tiêu chuẩn hóa cao và tiếp cận "digital-first".

Bà Weihan Chen, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Momentum Works, nhận định rằng trong giai đoạn tới, những cái tên chiến thắng phải sở hữu hệ thống vận hành mạnh mẽ, từ chuỗi cung ứng, quy trình tại điểm bán đến hạ tầng số. Việc áp dụng tự động hóa và quy trình dựa trên mã QR giúp tăng đáng kể công suất. Thực tế, trong khi một cửa hàng truyền thống phục vụ khoảng 300-400 ly/ngày, các đơn vị tối ưu hóa tốt có thể đạt 600-800 ly, thậm chí ghi nhận kỷ lục hơn 9.000 ly/ngày.

Bên cạnh cuộc đua nội địa, các chuỗi Việt cũng đang nỗ lực "mang chuông đi đánh xứ người". Trung Nguyên Legend hiện là cái tên tham vọng nhất với mục tiêu 1.000 cửa hàng toàn cầu, đã hiện diện tại Mỹ và Trung Quốc. Cộng Cà phê cũng ghi dấu ấn với 40 cửa hàng quốc tế, tập trung mạnh tại thị trường Hàn Quốc. Ngoài ra, những cái tên như Three O’Clock hay Phúc Long cũng đang rục rịch các chiến lược nhượng quyền và mở rộng tại Đông Nam Á và Mỹ.

Tuy nhiên, thách thức cho các thương hiệu Việt khi vươn ra biển lớn vẫn còn rất lớn. So với con số 38.000 cửa hàng của Starbucks hay 20.000 của Luckin Coffee, quy mô của các chuỗi Việt vẫn còn khá khiêm tốn. Để chuyển mình từ một "vựa cà phê" lớn thứ hai thế giới (với kim ngạch xuất khẩu 8,9 tỷ USD năm 2025) thành một cường quốc về thương hiệu chuỗi, các doanh nghiệp cần đầu tư bài bản hơn vào quản trị, hệ thống logistics và khả năng thích nghi văn hóa tại từng thị trường bản địa.