Mùi tàu là loại rau rất được ưa chuộng trên thị trường, có thể làm gia vị của nhiều món như bắp bò, canh chua, canh cá, rau gia vị… Rau mùi tàu dễ trồng, ưa vùng đất bùn, có nước quanh năm, trồng một lần có thể thu hoạch nhiều lứa, nên đầu tư ít. Hơn nữa trong quá trình chăm sóc và thu hoạch không mất nhiều công sức, chủ yếu làm tranh thủ. Rau mùi tàu được người dân xã Diễn Thái, huyện Diễn Châu Nghệ An thâm canh từ nhiều năm nay.

Từ năm 2001 cây rau mùi tàu được người dân xã Diễn Thái đưa về trồng , tuy nhiên thời điểm đó chưa được nhân rộng nhiều và thị trường tiêu thụ chưa cao. Từ năm 2011, người dân bắt đầu trồng nhiều vì thấy được hiệu quả kinh tế lớn. Ngoài chuyển đổi mô hình trồng trên diện tích đất trồng lúa, nhiều người dân còn trồng thêm trong vườn nhà. Hiện nay Diễn Thái đã có tổng số 24 ha rau mùi tàu. Nếu chăm sóc tốt, loại rau này đạt năng suất 40 tấn/ha/năm, giá trị kinh tế có thể đạt 400 triệu đồng, gấp nhiều lần với trồng lúa. Đây là loại rau gia vị đã giúp nhiều hộ nông dân nơi đây thoát nghèo, vươn lên làm giàu.

Chuyển đổi mô hình từ trồng lúa sang trồng cây mùi tàu ở xã Diễn Thái

Trước đây, người dân Diễn Thái chỉ trồng mùi tàu trong vườn để làm gia vị cho bữa ăn hàng ngày. Khi nhận biết nhu cầu nhận thị trường về cây mùi tàu rất lớn, nên một số hộ dân đã mạnh dạn đưa cây mùi tàu ra đồng, trên những diện tích trồng lúa kém hiệu quả. Mùi tàu là loại cây dễ trồng, dễ chăm sóc, chi phí đầu tư ít, sau 3 tháng trồng thì cho thu hoạch liên tục với vòng đời lên đến một năm. Hơn nữa trong quá trình chăm sóc và thu hoạch không mất nhiều công sức.

Tại xã Diễn Thái, rau mùi tàu đem lại nguồn thu nhập lớn cho bà con nông dân, giúp nhiều người nông dân thoát nghèo và vươn lên làm giàu với giá bán khá cao từ 10.000 đến 13.000 đồng/kg. Trước đây, chỉ độc canh cây lúa nên đời sống người dân gặp rất nhiều khó khăn, từ khi chuyển sang trồng mùi tàu nhiều gia đình ở Diễn Thái đã xây dựng được nhà cửa, con cái học hành thành đạt, kinh tế được cải thiện đáng kể, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn xã đến cuối năm 2019 xuống còn 0,77%. Từ chỗ chỉ trồng làm cây gia vị trong bữa ăn hàng ngày, mùi tàu đã trở thành cây làm giàu chủ lực của bà con nông dân nơi đây.

Người dân thu hoạch và đóng gói cây mùi tàu

Cũng như nhiều loại nông sản khác, khi nguồn cung dồi dào thì giá cả lại thấp xuống, thậm chí ế ẩm, không tiêu thụ được do chưa tìm được các đầu mối lớn thu mua; Từ đó, anh Phan Văn Anh – Chủ tịch Hội nông dân xã đã lặn lội vào các tỉnh phía Nam để tìm đầu mối tiêu thụ mùi tàu là các thương lái có nhu cầu nhập mùi tàu với số lượng lớn, giá cả ổn định giúp người nông dân. Hiện nay, toàn xã có 6 gia đình đứng ra thu mua mùi tàu cho người dân, sau đó tập kết tập trung tại 1 điểm cho thương lái đến thu mua đi tiêu thụ khắp các tỉnh, thành. Rau mùi tàu sau khi thu mua được các thương lái gửi xe ô tô vận chuyển đến thị trường như TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Huế, Hà Nội, Hải Phòng.... tiêu thụ.

Ngoài việc thường xuyên liên kết các đầu mối, bà con, hội viên và bà con nông dân Diễn Thái luôn chú trọng khâu sản xuất thực phẩm an toàn như: Áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP; Sử dụng phân đa khoáng hữu cơ và tuyệt đối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật; bón vôi xử lý đất, xử lý nấm bệnh bằng nước vôi trong.

Thu mua rau mùi tàu

Tháng 12/2017, mùi tàu xã Diễn Thái đã được Trung tâm chất lượng nông lâm thủy sản vùng I trao giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP. Rau mùi tàu Diễn Thái đã tham gia giới thiệu và trưng bày ở các hội chợ nông sản nông sản và được đánh giá cao, mang lại nhiều bất ngờ cho người tiêu dùng.

Hiện nay là mùi tàu Diễn Thái là 1 trong 3 sản phẩm nông nghiệp của huyện Diễn Châu đủ các yếu tố chất lượng và đặc biệt là có tem truy suất nguồn gốc sản phẩm, đáp ứng nhu cầu, quyền được sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.

Mới đây, rau mùi tàu ở xã Diễn Thái được UBND tỉnh Nghệ An xếp hạng “3 sao” về sản phẩm OCOP năm 2019. Đây là nỗ lực lớn của chính quyền địa phương và người dân trong nhiều năm qua. Cùng với đó, tháng 3/2020 địa phương thành lập HTX rau mùi tàu Diễn Thái, đây là cơ hội để sản phẩm này vươn ra thị trường rộng hơn, bởi sản phẩm đã có đơn vị chủ động thu mua, tìm kiếm thị trường bền vững. Một số công ty sản xuất mì tôm phía Bắc thu mua để chế biến gia vị; ngoài ra, còn vận chuyển đến các tỉnh từ Hà Tĩnh vào Đà Nẵng tiêu thụ. Nhiều lúc sản phẩm không kịp đáp ứng ra thị trường.

Với tiềm năng và lợi thế đó, xã Diễn Thái đang phấn đấu để rau mùi tàu Diễn Thái vươn lên đạt hạng “4 sao” trong những năm tới và vẫn là cây trồng chính của địa phương giúp nhiều nông dân vươn lên làm giàu.

Tống Bình