Bộ Công Thương chịu trách nhiệm cuối cùng nếu để xảy ra thiếu điện
Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và cung ứng đủ điện là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Văn phòng Chính phủ vừa truyền đạt chỉ đạo khẩn của Thủ tướng Chính phủ, kiên quyết không để xảy ra tình trạng thiếu điện trong giai đoạn 2027-2030, trong đó nhấn mạnh Bộ Công Thương sẽ là cơ quan chịu trách nhiệm cuối cùng trước Chính phủ nếu để xảy ra bất cứ sự cố thiếu hụt nào.
Thực hiện các kết luận của Trung ương và chỉ đạo của lãnh đạo chủ chốt, ngày 22/10/2026, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Công văn số 10790/VPCP-CN gửi Bộ trưởng Bộ Công Thương cùng lãnh đạo các tỉnh, thành phố. Văn bản này nối tiếp các chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng tại cuộc họp ngày 12/10/2026 và Thông báo số 531/TB-VPCP ngày 17/10/2026 nhằm điều chỉnh Quy hoạch điện VIII và vạch ra giải pháp đồng bộ, khả thi cho bài toán năng lượng. Thông điệp xuyên suốt được người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh là Bộ Công Thương không được trông chờ, ỷ lại hay đùn đẩy trách nhiệm lên cấp trên. Với vai trò quản lý nhà nước về năng lượng, Bộ phải chủ động thực hiện nhiệm vụ, kịp thời báo cáo các vấn đề vượt thẩm quyền và cam kết bảo đảm điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội cũng như đời sống nhân dân trong mọi tình huống.
Để bảo đảm cung ứng đủ điện ngay trong năm 2027, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương tập trung đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu tại các hộ gia đình, công sở và cơ sở kinh doanh theo Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 30/3/2026. Bộ cần đề xuất chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương, đặc biệt là khu vực miền Bắc (nêu rõ số lượng, mốc thời gian vận hành), hoàn thành trước ngày 30/10/2026. Song song đó, trong tháng 12/2026, Bộ Công Thương chủ trì cùng Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp ban hành cơ chế, chính sách phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), khuyến khích lắp đặt BESS kết hợp điện mặt trời mái nhà tại các khu, cụm công nghiệp phía Bắc, đồng thời đôn đốc các địa phương ra chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt theo khoản 2 Điều 22 Luật Điện lực.
Bên cạnh năng lượng tái tạo, tiến độ các dự án nguồn điện trọng điểm cũng được đưa vào tầm ngắm. Các chủ đầu tư phải đưa nhà máy nhiệt điện Na Dương 2 và Quảng Trạch I vào vận hành thương mại ngay trong năm 2026. Đối với khu vực miền Bắc, Bộ Công Thương cần khẩn trương đề xuất Thủ tướng giao nhiệm vụ triển khai các dự án điện mặt trời tập trung, điện mặt trời trên các hồ thủy điện (Lai Châu, Sơn La...) và các lưới điện đồng bộ giải tỏa công suất đã có trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tiếp tục nghiên cứu đầu tư BESS tại các trạm biến áp, đảm bảo đưa vào vận hành trong năm 2027. Đặc biệt, trong các tình huống khẩn cấp, Bộ Công Thương chủ động phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện chỉ đạo tại văn bản 9678/VPCP-CN ngày 23/9/2026, báo cáo Thủ tướng cơ chế miễn trừ tạm thời quy định về nhiệt độ nước làm mát thải để huy động tối đa các nhà máy điện theo khoản 3 Điều 53 Luật Điện lực.
Mặt trận quản lý nhu cầu và tiết kiệm điện cũng được yêu cầu triển khai quyết liệt với mục tiêu hằng năm tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc. Đáng chú ý, trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4, 5, 6, 7), mức tiết kiệm phải đạt tối thiểu 10%. Các chương trình dịch chuyển và điều chỉnh phụ tải sẽ được triển khai đồng bộ nhằm tiết giảm ít nhất 3.000 MW công suất vào các khung giờ cao điểm, đồng thời kéo giảm tỷ lệ tổn thất điện năng toàn hệ thống xuống dưới 6%.
Tầm nhìn dài hạn cho giai đoạn 2028-2030 đòi hỏi sự vào cuộc sát sao của Bộ Công Thương với các tập đoàn nhà nước (EVN, PVN, TKV) và chính quyền các địa phương. Bộ phải trực tiếp làm việc với các đơn vị này để rà soát tiến độ, thu xếp vốn, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án nguồn và lưới truyền tải. Trường hợp cần thiết, nghiên cứu đề xuất dùng ngân sách nhà nước đầu tư một số công trình khẩn cấp, báo cáo Thủ tướng trước 30/10/2026. Mọi dự án thuộc phạm vi quản lý của địa phương phải có đường găng tiến độ chi tiết, cam kết bằng văn bản gửi về Bộ Công Thương và kiên quyết xem xét phương án thay thế nếu không khả thi. Bộ Công Thương sẽ chịu trách nhiệm trước Chính phủ nếu dự án trong quy hoạch không được triển khai hoặc trễ tiến độ.
Tại các địa phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố dưới sự lãnh đạo của các đồng chí Bí thư Thành ủy, Tỉnh ủy phải chịu trách nhiệm chỉ đạo đẩy nhanh thủ tục đầu tư, không buông lỏng quản lý sau cấp phép và xử lý nghiêm khắc các nhà đầu tư chây ỳ, vi phạm. Chậm nhất trong tháng 12/2026, các địa phương hoàn thành ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp điện mặt trời tự tiêu thụ. Việc thực hiện nghiêm chế độ báo cáo tiến độ hàng quý gửi Bộ Công Thương sẽ là tiêu chí then chốt để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đội ngũ lãnh đạo bộ, ngành và địa phương.



