Đặc sắc lễ nghinh Thần tại lễ hội Chùa Ông tại Đồng Nai
Ngày 31/1 (tức 10 tháng Giêng âm lịch), Ban Trị sự Thất phủ Cổ miếu (Hiệp Hòa, TP. Biên Hòa, Đồng Nai) đã phối hợp với các ban ngành tổ chức khai hội chùa Ông năm 2023. Đây là lễ hội được người dân Biên Hòa và tỉnh Đồng Nai chờ đón.
 |
| Lễ nghinh Thần bằng đường thủy trên sông Đồng Nai. |
Nhiều năm qua, lễ hội chùa Ông được duy trì, tổ chức nhằm gắn kết tín ngưỡng dân gian trong truyền thống văn hóa lâu đời của hai dân tộc Việt-Hoa. Lễ hội gồm nhiều hoạt động phong phú như lễ nghinh thần, dâng hương lên các vị thần linh để cùng cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an; biểu diễn lân - sư - rồng; chương trình ca nhạc truyền thống và các gian hàng trưng bày, tặng chữ thư pháp đầu năm; thả hoa đăng trên sông Đồng Nai, thi đấu các trò chơi dân gian…
 |
| Đoàn nghinh Thần di chuyển qua nhiều tuyến đường thuộc thành phố Biên Hòa, Đồng Nai. |
Hằng năm, lễ hội thu hút người dân, du khách thập phương và các hội quán người Hoa đến tham gia. Một trong những nghi thức trang trọng nhất của lễ hội chùa Ông là lễ nghinh thần, rước các Đức ông tuần du theo đường thủy, đường bộ thuộc TP. Biên Hòa, nhằm tôn vinh, tri ân công lao mở cõi của các Đức ông. Đây là lễ cung thỉnh các công thần, bậc tiền bối có công khai hoang, mở cõi vùng đất Biên Hòa, Đồng Nai.
 |
| Nhiều phà thực hiện lễ nghinh Thần trên sông Đồng Nai |
Trong đó đường thủy sẽ cung thỉnh Đức công Trần Thượng Xuyên và Tiên sư thành tổ. Đường bộ cung thỉnh Đức ông Nguyễn Hữu Cảnh, Thần hoàng xã Hiệp Hòa và Đức ông Quảng Trạch Tân Vương. Để tham gia lễ nghinh thần, thành viên của các hội quán sẽ mặc đồng phục, hoá trang, di chuyển trên các tuyến phố. Chùa Ông được khai tạo năm 1684, thờ Quan Thánh Đế Quân.
Đây là ngôi chùa Hoa có niên đại sớm nhất ở Nam Bộ, gắn với cộng đồng di dân do Tổng binh Trần Thượng Xuyên đưa đến định cư ở Cù lao phố - Biên Hòa năm 1679, tạo lập Nông Nại Đại Phố - một thương cảng đô hội sầm uất đầu tiên ở vùng đất phương Nam.
 |
| Biểu diễn nhạc cụ dân tộc trên đường phố trong lễ hội Chùa Ông. |
Chùa Ông cũng là cơ sở văn hóa xã đầu tiên và cũng là ngôi chùa cổ nhất của cộng đồng người Hoa ở Nam Bộ, đánh dấu cột mốc lịch sử của cộng đồng cư người Việt - Hoa trong công cuộc khẩn hoang, lập nghiệp và bảo vệ vùng đất phương Nam.
 |
| Biểu diễn lân sư rồng trên đường phố trong lễ hội Chùa Ông năm 2023. |
Đặc biệt, lễ hội chùa Ông cũng là cột mốc giao lưu văn hóa Việt Hoa trong hơn 300 năm qua ở vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai. Với những giá trị lịch sử - văn hóa đó, năm 2011, chùa Ông đã được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
Những năm trước đây, lễ hội chùa Ông tổ chức đơn giản, ít nghi thức. Từ năm 2013, lễ hội chùa Ông chính thức được tổ chức hoành tráng, phục dựng các nghi thức truyền thống xứng tầm với công lao của các bậc tiền nhân.
