Cao Bằng: Lễ hội tranh đầu pháo được công nhận Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia
Mới đây, UBND huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng đã tổ chức Lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội tranh đầu pháo thị trấn Quảng Uyên.
 |
| Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao Quyết định công nhận Lễ hội tranh đầu pháo thị trấn Quảng Uyên, huyện Quảng Hòa là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (Ảnh: vov.vn) |
Lễ hội tranh đầu pháo thị trấn Quảng Uyên là lễ hội dân gian truyền thống có từ lâu đời và lớn nhất tỉnh Cao Bằng gắn với ngôi miếu cổ Bách Linh.
Miếu Bách Linh có từ thời nhà Lý, là nơi thờ 100 điều linh thiêng, đứng đầu là con rồng (một trong tứ linh: Long, Ly, Quy, Phượng). Chính vì lẽ đó, nghi lễ đầu tiên chính là khai quang mở mắt rồng.
Lễ hội được tổ chức với nhiều nghi thức độc đáo như: khai quang mở mắt rồng, lễ khao quân, lễ tế thần, lễ rước thần. Điểm nhấn trong lễ hội là các điệu múa rồng, múa lân và tranh đầu pháo theo đúng tên gọi của lễ hội.
Lễ hội gắn với huyền tích dân gian. Sau khi đánh tan quân xâm lược nhà Tống, bảo vệ bờ cõi phía Bắc nước Đại Việt dưới thời nhà Lý, thế kỷ XI, tại các địa phương đi qua, Nùng Trí Cao tổ chức khao quân ăn mừng chiến thắng. Khi đến vùng đất Quảng Nguyên (nay là Quảng Hòa) đúng vào dịp Lễ hội tranh đầu pháo, trong lễ khao quân, Nùng Trí Cao chọn bãi đất phẳng và huy động trai tráng trong vùng chia thành nhiều đội để tranh đầu pháo, đội nào thắng, tranh được đầu pháo sẽ gặp may mắn, tài lộc cả năm. Nùng Trí Cao cho quân lính quay lợn và làm rất nhiều mâm cơm đặt trước cửa các nhà trong vùng để tất cả những người đến chơi hội đều được ăn mừng chiến thắng.
 |
| Các bậc cao niên dùng giấy bản thấm vào bát tiết gà, bôi lên hai mắt rồng để thực hiện nghi lễ rửa mắt rồng trong Lễ hội tranh đầu pháo (Ảnh: TL) |
Hằng năm, Lễ hội tranh đầu pháo thị trấn Quảng Uyên được tổ chức từ chiều 30 tháng Giêng đến hết ngày mùng 2/2 Âm lịch, với ý nghĩa mở đầu cho mọi hoạt động của một năm mới, cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống thanh bình, thịnh vượng. Lễ hội là dịp tưởng nhớ các vị tiền nhân có công với dân, với nước.
Với những giá trị tiêu biểu, độc đáo và đặc sắc về lịch sử - văn hóa, Lễ hội tranh đầu pháo thị trấn Quảng Uyên, huyện Quảng Hòa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 2745/QĐ-BVHTTDL, ngày 30/9/2020.
Được biết, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, năm nay, Ban Tổ chức chỉ tổ chức phần Lễ Khai quang mở mắt rồng và không tổ chức phần hội.
