Bánh phu thê - đặc sản 1000 năm tuổi của Bắc Ninh
Bánh phu thê là đặc sản của Bắc Ninh. Bánh phu thê cũng là một trong số ít loại bánh đặc sản của Việt Nam giữ được hương vị nguyên bản trong suốt hơn 1000 năm.
 |
| Bánh phu thê là đặc sản Bắc Ninh |
Tại mảnh đất Bắc Ninh cứ mỗi khi tới dịp Tết đến xuân về thì mọi người lại thi nhau chuẩn bị những cặp bánh phu thê thơm ngon với mong ước cuộc sống ấm no hạnh phúc trong năm mới.
Nguồn gốc của bánh phu thê
Theo truyền thuyết, chiếc bánh phu thê bắt nguồn từ sự tích của vua Lý Anh Tông đi đánh trận, người vợ của ngài ở nhà thương chồng vất vả đã tự tay làm bánh gửi cho chồng. Vua ăn thấy ngon, nghĩ đến tình vợ chồng thắm thiết đã đặt tên bánh là bánh phu thê.
Nhưng cũng có tích truyền lại câu chuyện kể về vợ chồng người lái buôn, trước lúc người chồng lên đường đi buôn, người vợ làm bánh và gửi gắm tâm tư dù có xa nhau nhưng tấm lòng của người vợ vẫn luôn ngọt ngào như miếng bánh.
 |
| Bánh phu thê có nguồn gốc lâu đời |
Cũng có câu chuyện khác cho rằng, một lần hội Đền Đô, vua Lý Thánh Tông cùng vợ là Nguyên Phi đến Đền Đô. Có đôi vợ chồng trẻ đã làm món bánh lạ dâng lên vua. Nhà vua ăn thấy ngon nên đã đặt tên bánh là phu thê. Dù ở câu chuyện nào, bánh phu thê cũng tượng trưng cho sự thủy chung và tình cảm của vợ chồng.
Cách để tạo chiếc bánh phu thê thơm ngon
Trong mỗi gia đình làm bánh phu thê tại Đình Bảng sẽ có những công thức, bí quyết làm bánh phu thê riêng để tạo nên hương vị đặc trưng của gia đình họ mà không ai có thể thay thế được. Nhưng đều phải có những quy trình và nguyên liệu mà nếu đã làm bánh phu thê sẽ không thể thiếu.
Bánh phu thê màu vàng óng, gói trong lá dong xanh, thắt bằng chiếc lạt sơn hồng, để tượng trưng cho duyên tình thắm nồng bền chặt của đôi trai gái.
Hạt dành dành đã được phơi khô, nhưng khi được ngâm nước với gạo, quả dành dành sẽ phai màu, giúp gạo chuyển màu. Gạo ngâm xong thì được nghiền mịn, quậy theo một bí quyết riêng của những dân trong nghề. Đỗ xanh, mứt, đường trộn làm nhân.
 |
| Bánh phu thê có quy trình làm phức tạp |
Bánh được gói trong lá chuối, hấp chín. Để bánh có màu xanh tươi đẹp mắt, người ta bọc thêm các lớp lá dong phía ngoài lá chuối. Mỗi chiếc bánh được buộc bằng sợi lạt nhuộm phẩm hồng. Bánh xếp 5 chiếc thành một cột, mỗi lần mua biếu ai, người ta sẽ mua 2 cột bánh, tức là 10 chiếc.
Bánh phu thê ăn khi vừa hấp chín xong không tiện cho lắm, vì bột vẫn còn hay bị dính. Để bánh thật nguội, hương thơm từ mùi lá vẫn cứ kích thích khứu giác, khiến ta phải mở chiếc bánh ra ngay.
Hương vị của bánh phu thê
Bánh phu thê có hương vị không quá ngọt. Lớp vỏ bên ngoài vừa có độ dẻo vừa có độ giòn, khi ăn vào sẽ có cảm giác sật sật trong miệng nếu cắn được miếng mứt bí hay sợi đu đủ được bào và chế biến tinh tế. Nhân bánh làm từ đỗ xanh nghiền mịn thắng với đường, có trộn lẫn với dừa sợi nên rất thơm.
Điểm đặc nhất của bánh phu thê là được làm hoàn toàn theo cách truyền thống, trừ khâu xay bột là bằng máy, còn bánh được người dân tự tay gói. Lá chuối, lá dong ngoài vườn, cây dành dành trồng ngoài bờ ao, đỗ xanh ngoài đồng, chiếc bánh cứ thế đến với tay người ăn với sự tự nhiên nhất có thể.
