Tại hội nghị, ông Lê Anh Sơn, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) cho biết, để tạo bứt phá trong giai đoạn tới, VIMC xác định phải chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển, trong đó trọng tâm là đẩy nhanh quá trình số hóa, tự động hóa hệ thống cảng biển. Tổng công ty đã và đang chuyển đổi các cảng biển theo mô hình “smart port” (cảng thông minh), phấn đấu đến cuối nhiệm kỳ sẽ có 100% cảng thuộc hệ thống VIMC đạt tiêu chuẩn này.

Theo ông Sơn, khi các cảng được tự động hóa, sẽ cắt giảm đáng kể thủ tục hành chính, qua đó giảm chi phí xếp dỡ và lưu giữ hàng hóa. Thực tế tại Hải Phòng và TP.HCM, các cảng của VIMC hiện đã đưa ra mức giá dịch vụ ở nhóm thấp nhất trên thị trường, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí logistics.

Song song với đó, Tổng công ty đẩy mạnh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa vào hệ thống quản trị, vận hành cảng biển và vận tải biển. Việc ứng dụng công nghệ giúp tối ưu hóa hoạt động, giảm chi phí vận hành, qua đó góp phần giảm chi phí logistics chung của nền kinh tế.

Những định hướng này được triển khai trong bối cảnh năm 2025, VIMC ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực. Sản lượng vận tải biển đạt 21,5 triệu tấn, tăng 11% so với năm trước; sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển đạt 162 triệu tấn, tăng 12%. Doanh thu của Tổng công ty cũng tăng xấp xỉ 8% so với năm 2024.

Bước sang năm 2026, doanh nghiệp đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là tác động từ xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu tăng cao, có thời điểm nhiên liệu cho tàu biển tăng tới 2,4 lần. Điều này buộc nhiều hợp đồng vận tải phải xem xét lại hiệu quả. Tuy nhiên, với vai trò doanh nghiệp Nhà nước, VIMC vẫn duy trì hoạt động ổn định, đồng thời điều chỉnh chiến lược để thích ứng, hướng tới mục tiêu cắt giảm chi phí logistics theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Cụ thể, Tổng công ty đặt mục tiêu tăng trưởng trên hai con số trong năm 2026, với mức tăng 10,5% về vận tải biển và 11% về sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển, qua đó đảm bảo doanh thu tăng tối thiểu 10%.

Liên quan đến bài toán giảm chi phí logistics, VIMC cũng đưa ra một số đề xuất tại các diễn đàn chính sách. Theo đó, hiện nay vận tải trong nước vẫn phụ thuộc lớn vào đường bộ, khiến chi phí logistics tăng cao do chi phí vận tải đường bộ ngày càng gia tăng.

Từ thực tế này, Tổng công ty kiến nghị cần ưu tiên nguồn lực lớn hơn cho phát triển hệ thống đường thủy nội địa. Đặc biệt tại khu vực phía Nam, hệ thống kênh rạch dày đặc được xem là một “mỏ vàng” tự nhiên, đứng thứ hai thế giới, nhưng mức đầu tư cải tạo, nâng cấp và đảm bảo an toàn vận hành vẫn chưa tương xứng. VIMC đề xuất Chính phủ quan tâm, tăng tỷ lệ đầu tư cho lĩnh vực này nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng.

Bên cạnh đó, Tổng công ty cũng chỉ ra hạn chế của vận tải đường sắt hiện nay, khi hệ thống chủ yếu dựa vào trục Bắc - Nam, trong khi các tuyến trục ngang kết nối các trung tâm công nghiệp lớn với cảng biển vẫn còn thiếu. Đáng chú ý, các khu vực như Tây Ninh, Bình Dương, Bình Phước, TP.HCM, Đồng Nai kết nối ra cụm cảng biển Vũng Tàu chưa có hệ thống đường sắt vận chuyển hàng hóa.

Trước thực trạng này, VIMC đang chủ động phối hợp với một số đối tác nước ngoài để xây dựng các giải pháp phát triển vận tải trục ngang, kết nối trực tiếp các trung tâm công nghiệp với cảng biển, qua đó giảm tải cho đường bộ và tối ưu chi phí vận tải.

Với chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ, kết hợp các đề xuất hoàn thiện hạ tầng logistics đa phương thức, VIMC kỳ vọng tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của đất nước trong giai đoạn tới.