Báo và phát thanh, truyền hình Điện Biên đưa tin, từ thực tiễn sản xuất cho thấy, việc đổi mới phương thức canh tác theo hướng hiện đại, bền vững đang trở thành yêu cầu tất yếu. Trên cơ sở đó, ngành Nông nghiệp tỉnh Điện Biên xác định rõ trọng tâm là ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất, mở rộng các mô hình nông nghiệp hữu cơ, tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị, đồng thời chú trọng khâu chế biến, tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương.

Thời gian qua, chuyển đổi số từng bước được triển khai đồng bộ trong toàn ngành. Nhiều phần mềm, cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được đưa vào sử dụng như: cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp, phần mềm VAHIS trong lĩnh vực thú y, phần mềm quản lý giống, thức ăn và sản phẩm xử lý môi trường trong nuôi trồng thủy sản… Qua đó góp phần hiện đại hóa công tác quản lý, điều hành, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, giám sát trong lĩnh vực nông nghiệp.

Song song với đó, ngành Nông nghiệp tỉnh đã từng bước ứng dụng công nghệ số trong quản lý trồng trọt, đặc biệt là xây dựng, quản lý mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc nông sản. Riêng trong năm 2025, tỉnh đã cấp 7 mã số vùng trồng nội địa cho các cây lúa, cà phê, bưởi, mít, nâng tổng số mã vùng trồng toàn tỉnh lên 16 mã, với tổng diện tích 75,6ha. Đây được xem là cơ sở quan trọng nhằm minh bạch thông tin sản xuất, nâng cao hiệu quả quản lý và gia tăng giá trị nông sản trên thị trường.

Cùng với quản lý vùng trồng, việc nâng cao chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm cũng được chú trọng. Đến năm 2025, diện tích được chứng nhận VietGAP toàn tỉnh còn hiệu lực đạt 28,5ha; diện tích đạt chứng nhận GlobalGAP là 1,3ha đối với rau, củ, quả. Toàn tỉnh hiện có 3 cơ sở sản xuất được chứng nhận hữu cơ với tổng diện tích 13,75ha, bao gồm chè, cây ăn quả và rau, củ, quả. Những con số này cho thấy nỗ lực của ngành Nông nghiệp trong việc xây dựng nền sản xuất an toàn, bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Ở góc độ thực tiễn, nhiều mô hình ứng dụng khoa học – công nghệ đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Vụ lúa đông xuân 2024 – 2025, lần đầu tiên tỉnh Điện Biên triển khai mô hình sản xuất lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính với diện tích 85,86ha. Đây là bước tiến quan trọng trong việc áp dụng công nghệ hiện đại vào canh tác lúa, vừa nâng cao giá trị nông sản, vừa góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.

Mô hình canh tác lúa thông minh sử dụng công nghệ đo lường, giám sát lượng giảm phát thải khí nhà kính thông qua phần mềm MRV, đồng thời kiểm tra tính chính xác và trách nhiệm của người trồng lúa bằng ứng dụng “Net Zero Carbon”. Kết quả bước đầu cho thấy chi phí sản xuất giảm, năng suất tăng; đặc biệt, người dân còn có thêm nguồn thu từ bán tín chỉ carbon, ước khoảng 880.000 đồng/ha.

Không chỉ trong trồng lúa, tại xã Mường Nhé, mô hình trồng bí xanh theo hướng nông nghiệp sạch, an toàn do Hợp tác xã Dịch vụ và sản xuất nông nghiệp Hà Ân triển khai cũng mang lại hiệu quả tích cực. Toàn bộ diện tích bí xanh được chăm sóc theo quy trình kỹ thuật, hạn chế cỏ dại và sâu bệnh; giàn leo truyền thống bằng tre, gỗ được thay thế bằng giàn lưới; đồng thời áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt của Israel, giúp giữ độ ẩm cho đất, bảo đảm dinh dưỡng cho cây trồng, tiết kiệm nước và giảm chi phí nhân công.

Theo ông Nguyễn Hồng Quân, đại diện Hợp tác xã Dịch vụ và sản xuất nông nghiệp Hà Ân, việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất đã giúp giảm chi phí, nâng cao năng suất, bảo đảm chất lượng và độ an toàn của sản phẩm. Hiệu quả từ mô hình trồng bí xanh cũng giúp người dân nhận thức rõ hơn về sự cần thiết của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nông nghiệp hàng hóa, bền vững.

Đánh giá về định hướng chung của ngành, ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn chặt với tái cơ cấu ngành và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp. Thực hiện Đề án Chuyển đổi số tỉnh Điện Biên giai đoạn 2021 – 2025, định hướng đến năm 2030, ngành Nông nghiệp đã tập trung triển khai các giải pháp trọng tâm, trước hết là đưa công nghệ vào sản xuất, quản lý vùng trồng và tiêu thụ nông sản.

Chuyển đổi số không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn hướng tới hỗ trợ trực tiếp người sản xuất thông qua các công cụ như truy xuất nguồn gốc, giám sát dịch bệnh, kết nối thị trường. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, giảm chi phí sản xuất và từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Hiện nay, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên đang tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ, đơn vị viễn thông nhằm phát triển hạ tầng số, mở rộng ứng dụng công nghệ vào thực tế sản xuất như quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc nông sản, dự báo dịch bệnh cây trồng, vật nuôi. Những giải pháp này góp phần giảm thiểu rủi ro trong sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho tiêu thụ sản phẩm và phát triển thương mại điện tử trong lĩnh vực nông nghiệp.

Từ những đổi thay trong phương thức sản xuất đến cách thức quản lý ngày càng hiện đại, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số đang từng bước tạo dựng nền tảng mới cho nông nghiệp Điện Biên, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao thu nhập cho nông dân và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.