Việt Nam hiện giữ vị trí số một thế giới về sản xuất và xuất khẩu cà phê Robusta. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Robusta Việt Nam chiếm khoảng 40-45% sản lượng và từ 40-67% thị phần xuất khẩu toàn cầu, tùy từng niên vụ.

Năm 2025, dù lượng xuất khẩu đạt khoảng 1,59 triệu tấn, ngành cà phê vẫn lập kỷ lục với kim ngạch 8,9 tỷ USD. Đây là minh chứng cho xu hướng chuyển dịch từ tăng trưởng về sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của ngành hàng.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, kết quả này có được nhờ lợi thế tự nhiên của vùng Tây Nguyên, cùng sự thay đổi trong tư duy sản xuất khi người dân và doanh nghiệp chú trọng hơn đến chất lượng, quy trình canh tác bền vững, chế biến hiện đại và mở rộng thị trường.

Tháo gỡ những điểm nghẽn để gia tăng giá trị

Mặc dù dẫn đầu thế giới về xuất khẩu Robusta, ngành cà phê Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Phần lớn sản phẩm vẫn xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu, trong khi tỷ lệ chế biến sâu và xây dựng thương hiệu chưa tương xứng với tiềm năng.

Doanh nghiệp trong nước còn gặp khó khăn về vốn, công nghệ và khả năng mở rộng thị trường, khiến phân khúc chế biến sâu vẫn chủ yếu do các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đảm nhận.

Bên cạnh đó, sản xuất còn phân tán, quy mô nhỏ lẻ, gây khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế, đặc biệt là Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng (EUDR) của Liên minh châu Âu sẽ có hiệu lực từ đầu năm 2027.

Xây dựng thương hiệu quốc gia cho Robusta Việt

Theo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đây là thời điểm thuận lợi để xây dựng thương hiệu quốc gia cho cà phê Robusta Việt Nam.

Thương hiệu quốc gia không nhằm thay thế thương hiệu của từng doanh nghiệp mà đóng vai trò là biểu tượng chung, góp phần khẳng định chất lượng, uy tín của cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp phát triển thương hiệu riêng, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị phần.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành cà phê cần tập trung vào các giải pháp như chuẩn hóa chất lượng, phát triển vùng nguyên liệu bền vững, tăng tỷ lệ chế biến sâu, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, bảo hộ chỉ dẫn địa lý và quảng bá hình ảnh cà phê Việt gắn với phát triển xanh.

Đầu tư đồng bộ từ vùng nguyên liệu đến chế biến

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chất lượng cà phê phải được tạo dựng ngay từ khâu sản xuất. Việc lựa chọn giống tốt, áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, thu hái quả chín, nâng cao công nghệ sơ chế và chế biến sẽ quyết định giá trị của sản phẩm.

Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu, phát triển hệ thống logistics sau thu hoạch và hỗ trợ hợp tác xã, nông dân nâng cao chất lượng nguyên liệu.

Mục tiêu là giảm tổn thất sau thu hoạch, gia tăng giá trị hạt cà phê và nâng cao khả năng cạnh tranh của ngành trên thị trường quốc tế.

Lan tỏa giá trị và văn hóa cà phê Việt

Bên cạnh phát triển sản xuất, truyền thông được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để xây dựng hình ảnh Robusta Việt.

Việc quảng bá các mô hình sản xuất bền vững, giới thiệu những giá trị văn hóa gắn với cà phê và nâng cao nhận diện thương hiệu sẽ góp phần đưa Robusta Việt đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Mục tiêu lâu dài không chỉ là duy trì vị thế quốc gia xuất khẩu Robusta lớn nhất thế giới mà còn xây dựng Robusta Việt trở thành biểu tượng của chất lượng, phát triển bền vững và giá trị gia tăng cao trên thị trường toàn cầu.