Di sản văn hóa Thành nhà Hồ, niềm tự hào của miền đất Xứ Thanh
Nhắc đến vùng đất Thanh Hóa, người ta nhớ ngay đến cái nôi của những vị anh hùng dân tộc, những câu chuyện lịch sử hùng tráng với những chiến tích vẻ vang.
| Ghi danh thêm 14 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Thanh Hóa: Lễ hội Đền Bà Triệu đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Cầu Ngư – Lễ hội Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia |
Di sản Thành nhà Hồ thuộc địa phận hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Đây là tòa thành kiên cố với kiến trúc độc đáo bằng đá có quy mô lớn hiếm hoi ở Việt Nam và có giá trị, độc đáo nhất còn lại ở Đông Nam Á và là một trong rất ít những thành lũy bằng đá còn lại trên thế giới, trải qua hơn 600 năm, những bức tường thành vẫn đứng vững, với những nét đẹp cổ kính, rêu phong, là chứng tích cho một giai đoạn lịch sử quan trọng của dân tộc Việt Nam.
 |
Ngược dòng lịch sử, nước Đại Việt vào năm Đinh sửu 1397, khi đó Hồ Qúy Ly là thái sư đương triều Trần đã chỉ đạo xây dựng thành Tây Đô hay còn gọi là Thành nhà Hồ, với ý định sẽ dời đô vào Thanh Hóa. Để xây dựng thành, Hồ Qúy ly đã huy động dân phu đào đắp tới 80.000m3 đất, khai thác tới 20.000 - 25.000 m3 đá phiến xây thành, có phiến nặng đến vài chục tấn. Một công trình kỳ vĩ như vậy được xây dựng trong vòng 3 tháng, cho chúng ta hình dung sự gian khổ của những người dân lao động cuối thời Trần.
Thành Nhà Hồ tọa lạc ở một khu đất bằng phẳng, được che chắn kỹ càng một cách tự nhiên bởi dãy núi trùng điệp ở phía Bắc, hai dòng sông Mã và sông Bưởi bao bọc hai mặt Đông, Tây. Thành lại nằm bên cạnh đường thượng đạo ở miền Tây Thanh Hóa. Địa thế này tránh được thế trống trải khó phòng thủ, lại thuận tiện giao thông thủy bộ ngược – xuôi và ra Bắc, vào Nam.
 |
Trong suốt thời kỳ nhà Hồ, Làng cổ Đông Môn (hay gọi là Cửa Đông) thuộc xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc đóng vai trò là “phố ngoại thành" kinh đô của triều Hồ, làng là nơi tập luyện của binh lính, cất giấu vũ khí, lương thực và là nơi vận chuyển nguyên vật liệu để xây thành bằng đường thủy nhờ hệ thống hào thành nhà Hồ cho đào với mục đích vừa bảo vệ thành, vừa dùng để vận chuyển, đi lại. Hiện nay dấu tích hào thành vẫn còn.
 |
|
|
Năm 1400, với sự đăng quang của Hồ Quý Ly, lập ra triều đại Hồ, Thành Nhà Hồ trở thành quốc đô, nước Đại Việt được đổi tên thành Đại Ngu. Tuy nhiên đến năm 1407, cùng với sự thất bại trong việc chống lại cuộc xâm lược của nhà Minh, Thành Nhà Hồ thất thủ, cha con Hồ Quý Ly và Hồ Hán Thương cùng triều đình Đại Ngu bị quân nhà Minh bắt. Kể từ đó, Thành Nhà Hồ không còn vai trò là kinh đô nữa.
Những giá trị văn hóa, lịch sử quý giá ấy đã tô điểm thêm cho lịch sử hào hùng, vẻ vang của vùng Di sản thế giới nói riêng và nhân dân Thanh Hóa nói chung, là điểm đến hấp dẫn thu hút các nhà đầu tư và du khách thập phương trong nước và quốc tế./.
