Ngày 20/7, tại thủ đô Dili, Đại biện Việt Nam tại Timor Leste Phạm Bình Đàm đã có buổi làm việc với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề xã hội kiêm Bộ trưởng Phát triển nông thôn và Nhà ở cộng đồng Timor Leste Mariano Assanami Sabino Lopes nhằm trao đổi các giải pháp thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực an ninh lương thực, phát triển nông thôn, khai thác bền vững tài nguyên biển và đào tạo nguồn nhân lực.

Theo phía Timor Leste, sản xuất nông nghiệp hiện mới đáp ứng khoảng 40% nhu cầu lương thực trong nước. Do đó, việc nâng cao năng lực sản xuất được xem là nhiệm vụ quan trọng để tăng tính tự chủ về lương thực, đồng thời góp phần cải thiện dinh dưỡng, giảm nghèo, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân khu vực nông thôn.

Chia sẻ kinh nghiệm phát triển của Việt Nam, Đại biện Phạm Bình Đàm cho biết hợp tác lương thực giữa hai nước có nhiều dư địa phát triển theo hướng bổ trợ lẫn nhau. Trước mắt, Việt Nam sẽ tiếp tục cung cấp nguồn gạo ổn định, chất lượng, đáp ứng nhu cầu của thị trường Timor Leste, qua đó duy trì vai trò của mặt hàng gạo trong thương mại song phương.

Về lâu dài, hai nước hướng đến mở rộng hợp tác từ hoạt động thương mại sang hỗ trợ phát triển năng lực sản xuất tại chỗ. Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về giống cây trồng, kỹ thuật canh tác, thủy lợi, cơ giới hóa, bảo quản sau thu hoạch cũng như xây dựng chuỗi giá trị nông sản.

Trong lĩnh vực thủy sản, Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes cho biết Timor Leste sở hữu vùng biển có diện tích gấp khoảng bốn lần diện tích đất liền với nguồn lợi thủy hải sản phong phú. Tuy nhiên, năng lực khai thác, bảo quản và chế biến còn hạn chế nên ngành thủy sản chưa đóng góp tương xứng vào nền kinh tế ngoài dầu khí.

Timor Leste mong muốn tăng cường hợp tác với Việt Nam trong khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản nhằm nâng cao nguồn cung thực phẩm trong nước, tạo thêm việc làm cho cộng đồng ven biển, đồng thời từng bước hướng tới xuất khẩu. Đại biện Phạm Bình Đàm nhận định doanh nghiệp Việt Nam có nhiều lợi thế phù hợp với nhu cầu phát triển ngành thủy sản của Timor Leste, từ đóng tàu, chuyển giao kỹ thuật khai thác và nuôi trồng đến đầu tư kho lạnh, cơ sở bảo quản và chế biến.

Theo ông, doanh nghiệp hai nước có thể nghiên cứu triển khai các mô hình hợp tác sản xuất ngay tại Timor Leste, kết hợp đầu tư với tuyển dụng, đào tạo lao động địa phương và từng bước chuyển giao kỹ thuật để nâng cao năng lực sản xuất.

Cùng ngày, Đại biện Phạm Bình Đàm đã tham dự lễ hạ thủy các tàu cá bán công nghiệp do Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi, Thủy sản và Lâm nghiệp Timor Leste tổ chức, với sự tham dự của Thủ tướng Kay Rala Xanana Gusmão cùng nhiều lãnh đạo cấp cao của nước này.

Đáng chú ý, trong số ba tàu được hạ thủy có một tàu do doanh nghiệp Việt Nam góp vốn đóng mới và đưa vào khai thác. Đây được xem là dấu mốc cho thấy doanh nghiệp Việt Nam tại Timor Leste đang từng bước chuyển từ hoạt động thương mại sang đầu tư sản xuất.

Bên cạnh nông nghiệp và thủy sản, phát triển nguồn nhân lực cũng được hai bên xác định là yếu tố then chốt để các dự án hợp tác phát huy hiệu quả lâu dài. Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes cho biết Timor Leste có lực lượng lao động trẻ dồi dào nhưng còn hạn chế về kỹ năng nghề. Đại biện Phạm Bình Đàm khẳng định Việt Nam sẵn sàng phối hợp đào tạo nghề, nâng cao năng lực cho người lao động Timor Leste, đồng thời triển khai các nội dung hợp tác giáo dục đã được hai nước thống nhất trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Timor Leste vào tháng 6 vừa qua.

Kết thúc buổi làm việc, hai bên nhất trí tiếp tục duy trì trao đổi thường xuyên, sớm xác định các lĩnh vực ưu tiên để cụ thể hóa thành những chương trình hợp tác thiết thực. Mục tiêu là kết hợp bảo đảm an ninh lương thực với phát triển nông thôn, mở rộng sinh kế, tạo việc làm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của Timor Leste cũng như tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia.