Gánh nặng chi phí và bức tranh đối lập của thương hiệu từng ở thời kỳ hoàng kim

Hành trình nửa thế kỷ của Công ty Cổ phần Garmex Sài Gòn (GMC) đang chứng kiến một nốt trầm sâu sắc khi đặt cạnh thời kỳ hoàng kim trong giai đoạn 2012–2021. Được thành lập từ năm 1976, Garmex Sài Gòn từng là niềm tự hào của ngành may mặc khi sở hữu 5 nhà máy tại Thành phố Hồ Chí Minh và Quảng Nam với hơn 70 dây chuyền sản xuất hiện đại. Thời điểm đỉnh cao, công ty tạo việc làm cho khoảng 4.000 lao động và đều đặn mang về doanh thu khoảng 2.000 tỷ đồng cùng hàng trăm tỷ đồng lợi nhuận mỗi năm.

Tuy nhiên, kể từ cú sốc cuối năm 2022 khi đối tác lớn Gilimex đột ngột bị Amazon cắt giảm sản lượng giữa lúc đã đầu tư mạnh vào cơ sở vật chất và hàng tồn kho, kết hợp cùng những dư chấn của đại dịch Covid-19, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đã trượt dài. Từ tháng 5/2023, Garmex Sài Gòn buộc phải tạm ngừng sản xuất và cho hàng nghìn công nhân nghỉ việc. Đến cuối tháng 3 năm nay, nhân sự toàn công ty chỉ còn vỏn vẹn 27 người, trong khi khối lượng hàng tồn kho thành phẩm hiện ghi nhận gần 109 tỷ đồng và đang phải trích lập dự phòng giảm giá gần 15 tỷ đồng.

Báo cáo tài chính quý II vừa công bố tiếp tục phản ánh thực tế khắc nghiệt khi doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau thuế âm gần 20,7 tỷ đồng, mức lỗ gấp 3 lần cùng kỳ và là con số cao nhất trong vòng 14 quý qua. Điểm đáng chú ý là doanh thu thuần trong quý vẫn đạt hơn 591 triệu đồng, tăng 7% so với cùng kỳ, mang lại hơn 570 triệu đồng lợi nhuận gộp nhờ giá vốn ở mức thấp. Bên cạnh đó, doanh thu tài chính cũng tăng gần gấp đôi lên hơn 1 tỷ đồng, chủ yếu nhờ lãi tiền gửi.

Dù vậy, những nguồn thu quy mô nhỏ này hoàn toàn bất lực trước đà tăng đột biến của chi phí quản lý doanh nghiệp, chạm mức hơn 22,5 tỷ đồng, tức tăng gấp 2,5 lần so với quý II năm trước. Nguyên nhân cốt lõi khiến chi phí quản lý phình to đến từ khoản tiền thuê đất bị truy thu bổ sung cho giai đoạn 1996–2025 lên đến hơn 15 tỷ đồng.

Ngoài khoản phí bất khả kháng này, doanh nghiệp vẫn bắt buộc phải duy trì nguồn ngân sách để trả lương cho số ít nhân sự kho, bộ phận nghiệp vụ gián tiếp phục vụ quản lý, cùng các chi phí cố định không thể cắt giảm như khấu hao, thuê đất, môi trường và dịch vụ bảo vệ.

Tính lũy kế 6 tháng đầu năm, dù doanh thu đạt hơn 1 tỷ đồng, tăng 12,3% so với cùng kỳ, nhưng Garmex Sài Gòn vẫn phải chịu mức lỗ sau thuế hơn 26,3 tỷ đồng, vượt 0,3% so với tổng mức lỗ dự kiến mà Đại hội đồng cổ đông thường niên đã thông qua cho cả năm. Chuỗi 4 năm liên tiếp kinh doanh thua lỗ đã đẩy số lỗ lũy kế của thương hiệu dệt may lâu đời này vượt mốc 154 tỷ đồng.

Nỗ lực duy trì dòng tiền từ sân pickleball và chiến lược tìm kiếm hướng đi mới

Trước tình thế dây chuyền may mặc đóng băng hoàn toàn vì không có đơn hàng, ban lãnh đạo Garmex Sài Gòn đã buộc phải xoay sở để tối ưu hóa công năng của các mặt bằng hiện hữu nhằm duy trì dòng tiền thông qua hình thức hợp tác kinh doanh. Một trong những chiếc phao cứu sinh đáng chú ý giúp công ty có nguồn thu trong giai đoạn này là hợp tác với Công ty Cổ phần Vinaprint để khai thác mặt bằng cho thuê làm sân pickleball.

Trong nửa đầu năm nay, riêng nguồn thu từ sự hợp tác với Vinaprint đã mang về 588 triệu đồng, đóng góp gần một nửa vào tổng doanh thu hợp nhất của toàn doanh nghiệp. Đây tạm thời trở thành trụ cột thu nhập chính giữa lúc mảng kinh doanh cốt lõi đình trệ.

Tuy nhiên, bài toán tái cơ cấu tài sản để tạo nguồn vốn đột phá vẫn đang gặp nhiều trở ngại. Dù công ty đã liên tục triển khai kế hoạch chào bán và thanh lý các tài sản không còn sử dụng theo nghị quyết của Hội đồng quản trị và Đại hội đồng cổ đông, kết quả thực tế lại không đáng kể khiến nguồn thu từ bán tài sản cố định sụt giảm mạnh.

Để bức tranh tài chính không tiếp tục xấu đi trong những tháng cuối năm, ban lãnh đạo khẳng định sẽ tiếp tục kiên trì chính sách thắt lưng buộc bụng, tiết giảm tối đa các chi phí vận hành không cần thiết. Đồng thời, doanh nghiệp cũng theo dõi sát sao và thúc đẩy đối tác giao hàng tủ vải cũng như tiếp tục khai thác hiệu quả các mặt bằng hiện có.

Về định hướng cứu vãn thương hiệu trong trung và dài hạn, Garmex Sài Gòn đang đặt kỳ vọng lớn vào mảng bất động sản khi quyết liệt thúc đẩy Công ty Cổ phần Phú Mỹ sớm hoàn thành dự án nhà ở Phú Mỹ để đưa sản phẩm ra thị trường, qua đó nhanh chóng thu hồi vốn đầu tư. Đặc biệt, để thích ứng với bối cảnh ngành may mặc chưa có dấu hiệu phục hồi rõ rệt, ban lãnh đạo công ty cho biết đang nghiêm túc nghiên cứu đầu tư vào các lĩnh vực mới phù hợp với xu thế phát triển của thị trường.

Dù ban lãnh đạo dự báo tình trạng thua lỗ có thể sẽ còn kéo dài đến hết năm 2026 trước khi các kế hoạch kinh doanh mới kịp phát huy hiệu quả, và nếu nửa cuối năm không cải thiện thì mức lỗ thực tế nhiều khả năng sẽ vượt kế hoạch đề ra. Thế nhưng, những nỗ lực chuyển dịch dòng tiền và tái cấu trúc sâu rộng hiện nay là minh chứng cho ý chí sinh tồn, từng bước tìm kiếm cơ hội hồi sinh của một thương hiệu đã gắn bó nửa thế kỷ với thương trường.