Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Chỉ thị 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông điện trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới biến động mạnh, xung đột quân sự tại các khu vực sản xuất năng lượng lớn gây đứt gãy nguồn cung và biến động giá dầu mỏ, khí đốt, than.

Thực trạng này tạo ra thách thức lớn cho các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, trong đó có Việt Nam, đòi hỏi những giải pháp cấp bách để tự chủ nguồn cung và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Giảm phụ thuộc xăng dầu nhập khẩu qua lộ trình nhiên liệu sinh học

Một trong những nội dung trọng tâm tại Chỉ thị 09/CT-TTg là yêu cầu đẩy mạnh sử dụng nhiên liệu sinh học để giảm sự lệ thuộc vào nguồn xăng dầu khoáng nhập khẩu, theo đó Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học E10 và rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang loại nhiên liệu này ngay trong tháng 4/2026 nhằm mục tiêu giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.

Song song với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ rà soát và phát triển các vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học, đồng thời thúc đẩy việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất ethanol cũng như phát triển năng lượng sinh khối từ chất thải chăn nuôi và lâm nghiệp để hoàn thành trong năm 2026.

Thủ tướng cũng yêu cầu các đơn vị phân phối, kinh doanh xăng dầu phải chủ động kinh doanh và phân phối các loại nhiên liệu sinh học cùng nhiên liệu phát thải thấp để hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch năng lượng bền vững trong lĩnh vực giao thông vận tải, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải chung của quốc gia.

Thúc đẩy giao thông điện và mục tiêu tiết kiệm năng lượng đến năm 2030

Bên cạnh nhiên liệu sinh học, Chỉ thị nhấn mạnh việc phát triển hạ tầng và khuyến khích sử dụng xe điện là giải pháp cấp thiết với mục tiêu đến năm 2030 có tối thiểu 50% phương tiện công cộng tại các thành phố chuyển sang dùng điện, đồng thời yêu cầu các bộ ngành khẩn trương xây dựng quy chuẩn kỹ thuật an toàn cho trạm sạc và nghiên cứu cơ chế ưu đãi tài chính để khuyến khích sản xuất xe điện trong nước.

Chính phủ cũng xác định các cột mốc cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả năng lượng như giảm mức tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP từ 1 - 1,5%/năm, phấn đấu đạt tỷ lệ tiết kiệm điện tối thiểu 3%/năm đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm và giảm tổn thất điện năng toàn hệ thống xuống mức 5,8% vào năm 2030.

Thủ tướng chỉ đạo tập trung triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong các ngành công nghiệp nặng như thép, xi măng, hóa chất cùng các ngành chế biến thực phẩm, dệt may, nhựa thông qua việc đổi mới công nghệ hiệu suất cao và ứng dụng công nghệ số vào quản lý năng lượng.

Ngoài ra, việc nghiên cứu thí điểm ứng dụng hydrogen, ammonia và các hệ thống pin lưu trữ thế hệ mới cũng được khuyến khích nhằm điều tiết lưới điện hiệu quả, đảm bảo cung ứng đủ năng lượng cho phát triển kinh tế và đời sống người dân trong bất cứ trường hợp nào, tránh để xảy ra tình trạng thiếu hụt năng lượng cục bộ.