Sức ép nhiên liệu và bài toán tăng cước của các nền tảng gọi xe công nghệ
Thị trường gọi xe công nghệ trong nước đang chứng kiến những bước điều chỉnh quan trọng khi hàng loạt nền tảng lớn đồng loạt thông báo tăng phí dịch vụ. Trong bối cảnh giá nhiên liệu liên tục biến động do tác động từ kinh tế vĩ mô và xung đột địa chính trị, động thái này không chỉ là phản ứng tất yếu để duy trì bộ máy vận hành, mà còn là bài toán chiến lược nhằm cân bằng giữa việc đảm bảo thu nhập cho đối tác tài xế và giữ chân người tiêu dùng nhạy cảm về giá.
Chi tiết lộ trình điều chỉnh giá cước từ Grab và Be
Chỉ trong một thời gian ngắn từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, hai "ông lớn" trong ngành gọi xe công nghệ là Grab và Be đều có những động thái can thiệp vào biểu phí dịch vụ.
Từ ngày 8/5, ứng dụng Be chính thức cập nhật cước phí trên toàn hệ thống sau 5 năm liên tục duy trì mức giá cũ. Tại TP.HCM, giá cước tối thiểu cho dịch vụ xe 2 bánh (beBike) là 13.817 đồng cho 2 km đầu tiên, và dao động 4.600 - 5.400 đồng cho mỗi km tiếp theo. Tại Hà Nội, mức giá khởi điểm của beBike nhỉnh hơn ở mức 14.472 đồng. Đối với dịch vụ beCar (xe 4 chỗ, 7 chỗ, Plus), giá mở cửa dao động từ 31.500 - 38.400 đồng, với cước phí các km tiếp theo tăng thêm từ 11.000 - 14.000 đồng. Các dịch vụ giao đồ ăn (beFood) và giao hàng (beDelivery) cũng được điều chỉnh tương ứng.
Động thái của Be diễn ra ngay sau khi Grab thông báo tăng phí nền tảng từ ngày 28/4. Khác với việc tăng trực tiếp vào giá cước mỗi km, Grab chọn cách tăng phụ phí. Cụ thể, phí nền tảng dịch vụ GrabBike tăng lên mức 3.000 đồng/chuyến; dịch vụ 4 bánh (trừ GrabTaxi) áp dụng mức phí từ 5.000 - 19.000 đồng. Mảng giao nhận như GrabExpress, GrabFood, GrabMart cũng điều chỉnh tăng phụ phí lên mức 4.000 - 11.000 đồng mỗi đơn hàng.
Điểm khác biệt căn bản là phí nền tảng của Grab được công bố ở mức thu cố định (do nền tảng hưởng toàn bộ để duy trì hệ thống và hỗ trợ tài xế), trong khi Be tính phí nền tảng theo tỷ lệ 10,5% trên giá cước. Dù áp dụng hình thức nào, đích đến cuối cùng mà các hãng kỳ vọng là có thêm nguồn lực vận hành và cải thiện trực tiếp thu nhập cho tài xế – dự kiến tăng từ 2-11% trên mỗi chuyến xe hoặc đơn hàng đối với đối tác của Be.
Chiến lược dùng ngân sách làm "bộ đệm" trước áp lực chi phí
Nhìn sâu vào bản chất thị trường, việc tăng phí của các nền tảng công nghệ thực tế đã diễn ra chậm nhịp hơn khá nhiều so với các đơn vị vận tải và giao vận truyền thống. Điều này phản ánh một chiến lược kinh doanh mang tính phòng thủ đầy thận trọng.
Xung đột tại Trung Đông kéo dài hơn 9 tuần qua đã khiến thị trường xăng dầu liên tục nổi sóng. Chỉ tính từ cuối tháng 2, giá xăng dầu trong nước trải qua 19 kỳ điều hành với tần suất tăng giá áp đảo. Thay vì lập tức đẩy gánh nặng sang người tiêu dùng, các nền tảng gọi xe đã chọn cách dùng ngân sách nội bộ làm "bộ đệm". Họ chấp nhận hy sinh một phần biên lợi nhuận, tung ra các gói hỗ trợ lên đến 800.000 đồng/tháng để trợ lực cho tài xế.
Chiến lược này giúp các hãng giữ vững nguồn cung tài xế và tránh cú sốc tâm lý cho khách hàng – những người đang ngày càng thắt chặt hầu bao. Tuy nhiên, khi chi phí nhiên liệu tiếp tục neo ở mức cao, "chiếc đệm" ngân sách không thể kéo dài mãi. Quyết định tăng giá lúc này là điểm rơi bắt buộc để đảm bảo sự tồn tại và chất lượng của hệ sinh thái, dù người dùng sẽ phải đối mặt với mức chi phí nhỉnh hơn, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm hay điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Cục diện thị trường tỷ đô và sức nóng từ các tân binh
Những đợt điều chỉnh giá không chỉ phản ánh áp lực chi phí mà còn diễn ra trong bối cảnh cuộc đua giành thị phần đang khốc liệt hơn bao giờ hết. Theo báo cáo "e-Conomy SEA" của Google, Temasek và Bain & Company, quy mô thị trường gọi xe và giao đồ ăn tại Việt Nam sẽ chạm mốc 5 tỷ USD vào năm 2025 và có khả năng bứt phá lên 9 tỷ USD vào năm 2030.
Miếng bánh tỷ đô hiện đang chứng kiến thế chân vạc giữa Grab, Be và sự vươn lên mãnh liệt của Green SM (Xanh SM). Sự đa dạng trong các báo cáo nghiên cứu thị trường cũng cho thấy bức tranh cạnh tranh đầy biến động. Nếu khảo sát của Rakuten Insight chỉ ra Grab và Xanh SM là hai cái tên dẫn đầu, theo sau là Be; thì số liệu từ Q&Me lại cho thấy Xanh SM đang sở hữu tỷ lệ sử dụng thường xuyên cao nhất (52%). Riêng mảng 4 bánh, dữ liệu từ Mordor Intelligence còn cho thấy sự soán ngôi ngoạn mục của Xanh SM, dù tính chính xác của các số liệu này vẫn là chủ đề gây tranh luận giữa các hãng.
Trong thời gian tới, khi yếu tố cạnh tranh về giá không còn là lợi thế tuyệt đối do áp lực chi phí chung, các thương hiệu gọi xe sẽ buộc phải chuyển hướng trọng tâm sang trải nghiệm khách hàng, tốc độ đáp ứng dịch vụ và sự đa dạng của hệ sinh thái để giữ vững vị thế trên đường đua tỷ đô.
