Mười trụ cột công nghệ lõi định hình nền kinh tế tương lai

Theo nội dung Quyết định, Chính phủ xác định 10 nhóm công nghệ trọng điểm, bao quát toàn diện các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế số và công nghiệp hiện đại. Trong đó, công nghệ số đóng vai trò hạt nhân với các đại diện tiêu biểu như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây và chuỗi khối (Blockchain). Đây không chỉ là công cụ mà còn là nền tảng tất yếu cho quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Bên cạnh đó, các nhóm công nghệ mang tính dẫn dắt như mạng di động thế hệ sau (5G/6G), chip bán dẫn, robot và tự động hóa cũng được ưu tiên phát triển để đón đầu làn sóng công nghệ toàn cầu. Danh mục này còn mở rộng sang các lĩnh vực chuyên sâu như công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, năng lượng và vật liệu mới, công nghệ an ninh mạng và lượng tử. Đặc biệt, những lĩnh vực đòi hỏi trình độ cao như công nghệ hàng không vũ trụ, đường sắt tốc độ cao và công nghệ biển sâu lần đầu tiên được định vị rõ nét trong chiến lược cấp quốc gia, thể hiện khát vọng tự chủ công nghệ của Việt Nam.

Danh mục sản phẩm chiến lược: Từ tác động kinh tế đến tầm nhìn tự trị

Song song với các nhóm công nghệ, Chính phủ cũng công bố danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, được phân định rõ rệt thành hai nhóm mục tiêu:

Nhóm sản phẩm tạo giá trị kinh tế trực tiếp: Gồm 22 sản phẩm đã có sẵn thị trường và khả năng thương mại hóa cao. Tiêu biểu là mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo chuyên ngành, hệ thống camera AI, và các giải pháp an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu. Trong lĩnh vực y tế và nông nghiệp, các loại vaccine thế hệ mới dành cho người và vật nuôi, cùng giống cây trồng chỉnh sửa gene là những sản phẩm được kỳ vọng tạo nên bước đột phá. Đặc biệt, các sản phẩm hỗ trợ chuyển đổi xanh như hệ thống tích trữ năng lượng (BESS) hay hạ tầng sản xuất hydrogen xanh cũng được đưa vào danh sách ưu tiên.

Nhóm sản phẩm nền tảng cho tương lai: Tập trung vào 8 sản phẩm mang tính chiến lược lâu dài, bảo đảm sự tự chủ về an ninh, quốc phòng và tạo động lực tăng trưởng mới. Có thể kể đến các loại chip chuyên dụng, hệ thống tính toán lượng tử, vệ tinh quỹ đạo thấp, và các thiết bị phục vụ đường sắt tốc độ cao. Đây là những lĩnh vực sẽ giúp Việt Nam thoát khỏi sự phụ thuộc vào công nghệ ngoại nhập trong những thập kỷ tới.

Tập trung nguồn lực và cơ chế cập nhật linh hoạt

Quyết định 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế cho danh mục cũ từ năm 2025. Sự thay đổi này cho thấy sự nhạy bén của Chính phủ trong việc cập nhật các xu hướng công nghệ mới nhất như AI chuyên ngành và năng lượng sạch. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đóng vai trò chủ trì, phối hợp với các bộ ngành liên quan – bao gồm cả Bộ Nông nghiệp và Môi trường – để định kỳ rà soát, đánh giá và điều chỉnh danh mục sao cho phù hợp nhất với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Việc xác định danh mục tinh gọn, có trọng tâm thay vì đầu tư dàn trải sẽ giúp các doanh nghiệp và tổ chức khoa học công nghệ có định hướng rõ ràng hơn trong việc xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm. Đây chính là "kim chỉ nam" để Việt Nam không chỉ là nơi gia công mà trở thành trung tâm làm chủ các công nghệ lõi, khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ thế giới.