Ngư dân tất bật ra khơi khai thác lộc biển đầu năm

Khi những đợt sóng đầu mùa mang theo từng đàn sứa dạt vào gần bờ, ngư dân tại các xã ven biển như Hoằng Tiến, Tiên Trang hay phường Nam Sầm Sơn lại tất bật chuẩn bị ngư cụ. Từ sáng sớm, những chiếc bè mảng và thuyền nhỏ đã nối đuôi nhau rẽ sóng ra khơi, bắt đầu một ngày lao động hối hả. Theo kinh nghiệm của những người đi biển lâu năm, việc khai thác sứa thường bắt đầu từ khoảng 4 giờ sáng và trở về vào khoảng 9 giờ. Nếu thời tiết thuận lợi và con nước đẹp, họ có thể tranh thủ ra khơi thêm 2 đến 3 chuyến mỗi ngày để tăng sản lượng đánh bắt.

Kỹ thuật đánh bắt loài hải sản này không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự nhạy bén cùng sự phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên. Ngư dân chèo bè ra cách bờ khoảng 1 đến 2 hải lý, quan sát kỹ những khu vực sứa nổi dày đặc rồi dùng lưới vớt lên. Tuy nhiên, do mỗi con sứa khá to, nặng và trơn trượt nên thường phải có hai người cùng phối hợp mới có thể đưa chúng lên thuyền an toàn. Trung bình, một bè mảng có thể vớt được từ 200 đến 300 con sứa sau mỗi chuyến đi kéo dài từ 5 đến 6 giờ, tạo nên cảnh tượng thu hoạch đầy phấn khởi trên bãi biển.

Ông Hoàng Văn Thành, 53 tuổi, ngư dân phường Nam Sầm Sơn, chia sẻ rằng năm nay sứa xuất hiện rất nhiều và dạt sát vào gần bờ nên việc khai thác diễn ra thuận lợi hơn hẳn so với mọi năm. Chỉ trong gần bốn giờ ra khơi, chiếc thuyền nhỏ của gia đình ông với 3 thành viên đã vớt được hơn 200 con sứa. Với giá bán dao động từ 25.000 đến 30.000 đồng mỗi con, gia đình ông thu về cả triệu đồng chỉ sau một chuyến biển ngắn ngủi. Theo ông Thành, sứa năm nay vừa được mùa lại vừa được giá nên bà con ngư dân trong vùng ai nấy đều rất phấn khởi.

Dù giá trị kinh tế không cao bằng các loại cá thu hay cá chim, sứa lại dễ khai thác và ít rủi ro nên trở thành nguồn thu quan trọng đối với nhiều ngư dân ven biển. Sau mỗi chuyến biển, nhiều người tranh thủ ăn vội bữa sáng với vài ổ bánh mì hoặc bát mì tôm nóng ngay trên bãi cát để kịp chuẩn bị cho chuyến ra khơi tiếp theo. Hình ảnh những chiếc bè đẫm nước biển cùng tiếng gọi nhau í ới đã tạo nên bức tranh lao động tràn đầy sức sống. Sự hào phóng của biển cả trong những ngày đầu năm vì thế giúp nhiều gia đình vùng bãi ngang có thêm sinh kế ổn định, từng bước phát triển kinh tế bền vững cho địa phương.

Nâng cao giá trị sản phẩm qua quy trình sơ chế kỹ lưỡng

Để biến những con sứa tươi vừa đánh bắt thành sản phẩm có giá trị cao, quy trình sơ chế tại các cơ sở ven biển đóng vai trò rất quan trọng. Ngay sau khi được đưa vào bờ, sứa nhanh chóng được vận chuyển đến các điểm tập kết để thương lái kiểm đếm và phân loại. Tại đây, sứa được chia thành hai phần chính là thân và chân để xử lý theo đúng quy cách kỹ thuật. Trong khi phần thân thường được cắt nhỏ bằng máy nhằm đảm bảo độ đồng đều thì phần chân sứa lại được người thợ xử lý thủ công một cách khéo léo, qua đó giữ được độ giòn cùng hình dáng đặc trưng của sản phẩm.

Trong các loại sứa biển hiện nay, sứa đỏ được đánh giá là mặt hàng hiếm và có giá trị kinh tế cao trên thị trường. Bà Nguyễn Thị Định, 52 tuổi, một thương lái thu mua sứa tại bãi biển Nam Sầm Sơn, cho biết loại sứa này có thân dày và chất lượng thịt rất tốt nên được thu mua với giá cao hơn hẳn các loại sứa thông thường. Có những chuyến biển, ngư dân chỉ bắt được vài con sứa đỏ và thường giữ lại để chế biến món ăn đặc sản hoặc bán với giá cao gấp 4 đến 5 lần sứa trắng. Theo bà Định, do nguồn cung khá hiếm nên giá sứa đỏ đôi khi đạt từ 30.000 đến 40.000 đồng mỗi con nhưng vẫn luôn trong tình trạng cháy hàng.

Công đoạn quan trọng nhất trong quy trình chế biến là làm sạch nhớt, rửa kỹ và ngâm muối để loại bỏ hoàn toàn mùi tanh tự nhiên. Sứa được đưa vào các bể ngâm muối trong khoảng một tuần, với độ mặn luôn được duy trì ở mức 20% cho đến khi nước trở nên trong vắt. Ông Nguyễn Bá Diện, chủ một cơ sở chế biến hải sản ven biển, cho biết vào cao điểm mùa vụ, mỗi ngày cơ sở của ông thu mua hàng nghìn con sứa từ ngư dân. Để đảm bảo tiến độ công việc, ông phải huy động từ 12 đến 17 lao động làm việc liên tục. Nhờ vậy, mỗi người tại đây có thu nhập ổn định từ 400.000 đến 600.000 đồng mỗi ngày nhờ công việc sơ chế sứa.

Sản phẩm sứa sau khi sơ chế đạt chuẩn trở thành nguyên liệu lý tưởng cho nhiều món ăn như gỏi sứa, nộm sứa hay sứa muối. Nhờ vị giòn sần sật đặc trưng cùng tính mát tự nhiên, sứa trở thành món hải sản được đông đảo du khách ưa chuộng, đặc biệt vào mùa du lịch biển. Nhu cầu tiêu thụ lớn từ thị trường không chỉ giúp tiêu thụ sản lượng đánh bắt mà còn tạo thêm nhiều việc làm cho lao động địa phương. Chính sự kết hợp giữa hoạt động khai thác truyền thống và quy trình chế biến bài bản đã góp phần nâng cao giá trị cho món quà từ biển cả, qua đó mang lại cuộc sống ấm no hơn cho cộng đồng ngư dân ven biển.