Năm thành phần dinh dưỡng bắt buộc và các quy định bổ sung

Theo quy định mới, các sản phẩm thực phẩm bao gói sẵn lưu thông trên thị trường Việt Nam phải bắt buộc công bố tối thiểu 5 thông tin dinh dưỡng cốt lõi trên nhãn hàng hóa, bao gồm: Năng lượng; chất đạm (protein); carbohydrat; chất béo và natri. Việc chuẩn hóa bộ chỉ số này tạo ra mặt bằng tiêu chuẩn chung, giúp người tiêu dùng dễ dàng đánh giá và so sánh giá trị thực tế của các sản phẩm cùng loại trên thị trường.

Bên cạnh 5 thành phần nền tảng, Thông tư cũng đưa ra yêu cầu quản lý chuyên sâu đối với một số nhóm hàng hóa đặc thù nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng:

Đối với nhóm đồ uống và sữa: Nước giải khát, sữa chế biến có thêm đường và các sản phẩm thực phẩm có bổ sung đường bắt buộc phải ghi chi tiết hàm lượng đường tổng số.

Đối với thực phẩm chế biến nhiệt độ cao: Các sản phẩm trải qua quá trình chế biến dưới hình thức chiên, rán phải ghi nhận thêm hàm lượng chất béo bão hòa.

Trong trường hợp thực phẩm hoàn toàn không chứa hoặc hàm lượng các chất dinh dưỡng nêu trên ở mức rất thấp, nhỏ hơn ngưỡng quy định tại Phụ lục I của Thông tư, doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh sẽ được miễn trừ, không bắt buộc phải ghi thành phần dinh dưỡng đó trên nhãn.

Yêu cầu về đơn vị biểu thị và tính minh bạch trên bao bì sản phẩm

Để bảo đảm tính thống nhất và hỗ trợ người tiêu dùng tiếp nhận thông tin trực quan nhất, giá trị dinh dưỡng trên bao bì phải được quy chuẩn theo các đơn vị đo lường quốc tế: Năng lượng thể hiện bằng kilocalorie (kcal); chất đạm, carbohydrat, chất béo, chất béo bão hòa, đường tổng số thể hiện bằng gam (g) và natri tính bằng miligam (mg).

Các chỉ số này phải được biểu thị rõ ràng trên định mức 100g hoặc 100ml thực phẩm, hoặc tính theo một khẩu phần ăn/phần đóng gói đã được công bố chính thức. Nếu bao bì có chia định lượng số phần rõ ràng, thông tin dinh dưỡng có thể minh thị theo từng phần đóng gói tương ứng.

Bộ Y tế nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết về tính trung thực của nhãn mác: Mọi thông tin dinh dưỡng phải được in ấn rõ ràng, đầy đủ, ở vị trí dễ nhận biết, dễ hiểu và đặc biệt là không được tẩy xóa. Các nội dung công bố phải bảo đảm độ chính xác tuyệt đối, tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về an toàn thực phẩm và nhãn hàng hóa, ngăn chặn triệt để tình trạng ghi nhãn mập mờ gây cách hiểu sai lệch hoặc nhầm lẫn cho người tiêu dùng về giá trị dinh dưỡng thực tế của sản phẩm.

Những nhóm thực phẩm và nguyên liệu được miễn trừ áp dụng

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và lưu thông hàng hóa, Thông tư 30/2026/TT-BYT cũng phân định rõ lộ trình và phạm vi áp dụng, loại trừ các nhóm đối tượng không thuộc diện điều chỉnh bắt buộc, bao gồm:

Nguyên liệu và thực phẩm thô, đơn chất: Nguyên liệu, thực phẩm không bán trực tiếp cho người tiêu dùng (kể cả đá thực phẩm); thực phẩm chỉ có một thành phần nguyên liệu duy nhất; thực phẩm tươi sống, thực phẩm chế biến không có bao bì bán trực tiếp.

Đồ uống và gia vị cơ bản: Nước khoáng thiên nhiên, nước uống đóng chai (kể cả loại chỉ bổ sung CO₂ hoặc hương liệu); muối thực phẩm, muối tinh; giấm ăn và các chất thay thế giấm; chè, cà phê không bổ sung thành phần khác (trừ phẩm màu, hương liệu); đồ uống có cồn.

Phụ gia và chế phẩm đặc thù: Hương liệu, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm; men (enzym) thực phẩm; thực phẩm bảo vệ sức khỏe; các nhóm thực phẩm quy định tại Nghị định 37/2026/NĐ-CP và Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Sản phẩm của quy mô nhỏ lẻ và hàng phi thương mại: Thực phẩm do các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ sản xuất; hàng quà biếu, quà tặng, hàng nhập cảnh tiêu dùng cá nhân trong định mức miễn thuế; sản phẩm ưu đãi ngoại giao; hàng quá cảnh, trung chuyển, gửi kho ngoại quan; mẫu thử nghiệm, nghiên cứu, trưng bày triển lãm; nguyên liệu nhập khẩu chỉ phục vụ sản xuất nội bộ hoặc gia công xuất khẩu, không tiêu thụ tại thị trường trong nước.

Đặc biệt, đối với các bao gói có diện tích bề mặt lớn nhất nhỏ hơn 10 cm² (trừ gia vị và thảo mộc), sản phẩm được miễn ghi thành phần cấu tạo, thời hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản và sử dụng trực tiếp trên gói nhỏ, với điều kiện bao bì ngoài hoặc nhãn phụ đã thể hiện đầy đủ và hợp lệ các thông tin này.

Việc ban hành Thông tư số 30/2026/TT-BYT là hành lang pháp lý vững chắc, giúp các doanh nghiệp chân chính khẳng định chất lượng và uy tín thương hiệu, đồng thời kiến tạo một môi trường tiêu dùng minh bạch, an toàn vì sức khỏe cộng đồng.