Thủ tướng Chính phủ gặp mặt, đối thoại với thanh niên
Chiều 15/10 tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã dự chương trình Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên năm 2026 với chủ đề “Phát huy vai trò thanh niên Việt Nam trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm”.
Chương trình do Bộ Nội vụ, Văn phòng Chính phủ và Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức. Chương trình diễn ra trong không khí phấn khởi của tuổi trẻ cả nước tổ chức các hoạt động kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (15/10/1956 - 15/10/2026).
Cùng tham dự, có Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Nguyễn Tiến Hải, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về Thanh niên Việt Nam; Lê Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Công Thương; Trịnh Việt Hùng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; Hoàng Minh Sơn, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Thượng tướng Đặng Hồng Đức, Thứ trưởng Bộ Công an; Bùi Quang Huy, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể Trung ương, cùng 300 đại biểu thanh niên - đại diện cho hơn 21 triệu thanh niên cả nước.
Phát biểu khai mạc Chương trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh: "Trong thời gian qua, đất nước chúng ta đã đạt được bước phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo nền tảng vững chắc cho nền kinh tế số. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ blockchain được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, giúp nâng cao hiệu suất và tối ưu hóa quy trình làm việc. Chính phủ và doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số, đưa các nền tảng số vào quản lý, sản xuất và dịch vụ, góp phần nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng cuộc sống. Hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng sôi động, thu hút sự tham gia của nhiều tài năng trẻ với những ý tưởng đột phá. Những thành tựu này đã tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.
Chương trình gặp mặt, đối thoại với thanh niên hôm nay là dịp rất ý nghĩa để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các đồng chí Bộ trưởng lắng nghe, những chia sẻ, tâm tư, nguyện vọng chính đáng của thanh niên trên con đường học tập, lập nghiệp và khát vọng hoàn thiện bản thân, cống hiến trí tuệ, sức lực cho sự phát triển chung của đất nước; đồng thời thể hiện tình cảm, trách nhiệm và sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, cá nhân Thủ tướng Chính phủ với thanh niên, nhằm phát huy hơn nữa tinh thần cống hiến, xung kích, tình nguyện của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam yêu dấu của chúng ta!
Bác Hồ đã từng căn dặn: "Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn do các thanh niên". Trách nhiệm của thanh niên hôm nay không chỉ là học tập, rèn luyện mà còn là tiên phong với những thay đổi quan trọng để đất nước phát triển hơn, mạnh mẽ hơn trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định thanh niên là lực lượng quan trọng, là rường cột của nước nhà, là nhân tố quyết định tương lai của dân tộc. Điều đó được thể hiện sâu sắc trong các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là Luật Thanh niên năm 2020 và Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021–2030. Tôi tin rằng, với tinh thần mạnh mẽ, khát vọng, sáng tạo, dấn thân và không ngại khó khăn, thanh niên Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò, sứ mệnh quan trọng của mình, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.
Để góp phần thúc đẩy mạnh mẽ chủ trương, chính sách pháp luật về thanh niên vào cuộc sống, có tác động sâu sắc, tích cực, hiệu quả và thúc đẩy sự phát triển của thanh niên; nhất là trong bối cảnh thực hiện chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số, xã hội số, công dân số, với ý nghĩa đó, buổi đối thoại hôm nay được đặt ra với chủ đề: "Phát huy vai trò thanh niên Việt Nam trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm", tôi đề nghị các bạn đoàn viên, thanh niên hãy mạnh dạn đưa ra những ý tưởng, đề xuất sáng kiến, chia sẻ những kinh nghiệm và đóng góp giá trị để Chính phủ, các bộ, ngành có thể tiếp thu, nghiên cứu và xây dựng chính sách phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thanh niên phát triển".
Sau phát biểu khai mạc Chương trình của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tặng hoa và quà chúc mừng Ban Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam.
Đồng chí Bùi Quang Huy, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, thay mặt Ban Bí thư Trung ương Đoàn và Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, cũng trân trọng tặng quà Thủ tướng Chính phủ.
Nhân dịp này, để ghi nhận, biểu dương những nỗ lực học tập, nghiên cứu, lao động, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ; đồng thời tích cực cống hiến vì cộng đồng, đóng góp thiết thực cho sự phát triển đất nước của thanh niên, Thủ tướng Chính phủ cũng tặng quà động viên 20 thanh niên tiêu biểu, đại diện cho nhiều lĩnh vực, phong trào của tuổi trẻ cả nước, lan tỏa tinh thần dấn thân, sáng tạo và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kỳ mới.
Tại buổi đối thoại, các đồng chí lãnh đạo và các đại biểu cũng đã xem phóng sự với chủ đề: Phát huy vai trò thanh niên Việt Nam trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm.
Tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã trực tiếp chủ trì, điều hành Chương trình đối thoại giữa lãnh đạo Chính phủ, lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương với thanh niên Việt Nam về các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các giải pháp tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để thanh niên nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, phát huy tiềm năng, trí tuệ và sức trẻ, đóng góp vào tăng trưởng và tạo việc làm.
Đại biểu Nguyễn Thị Như Quỳnh, Kỹ sư Công ty cổ phần nghiên cứu, phát triển và ứng dụng robot hình người Vindynamics: Từ thực tế công việc, cháu nhận thấy thị trường lao động đang thay đổi rất nhanh dưới tác động của AI, tự động hóa và chuyển đổi số; nhiều công việc truyền thống thay đổi hoặc mất đi, trong khi những việc làm mới lại đòi hỏi kỹ năng cao hơn. Cháu được biết hiện nay còn khoảng 1,6 triệu thanh niên chưa có việc làm. Cháu xin hỏi Bộ trưởng Bộ Nội vụ, thời gian tới cần tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào để hỗ trợ tạo việc làm cho thanh niên?
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải: Thị trường lao động của chúng ta hiện nay biến đổi rất nhanh và sâu sắc từ khoa học công nghệ. Như chúng ta đã biết, Việt Nam hiện nay đang tăng tốc mạnh trong ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Đặc biệt AI đã tác động rất mạnh mẽ đến lao động, việc làm. Theo các nghiên cứu, phát triển của AI hiện nay đang thay đổi trình độ của người lao động, tạo ra những việc làm mới, nhưng bên cạnh đó cũng làm khó khăn cho một bộ phận người lao động, nhất là những người lao động chưa qua đào tạo, không theo kịp tiến bộ khoa học công nghệ.
Điều này rất rõ, như bạn đặt vấn đề, hiện Việt Nam còn tới 1,6 triệu thanh niên chưa có việc làm.
Theo báo cáo của Cục Thống kê, trong quý III/2026, tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên Việt Nam trong độ tuổi từ 15-24 tuổi chiếm 9,07% và cao hơn 4 lần so với tỉ lệ thất nghiệp chung của cả nước hiện nay (2,22%). Trong số đó, thanh niên "ba không", tức là số thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, không tham gia đào tạo, có tới 1,6 triệu người và chiếm 11,2%. Mặc dù cao như vậy, nhưng nếu so sánh với mức bình quân của toàn cầu thì vẫn thấp hơn. Mức bình quân của toàn cầu hiện nay với đối tượng này là tới 20%, đối với khu vực Đông Nam Á là 16%.
Từ đó chúng tôi xác định có mấy nguyên nhân chính: Thứ nhất là do cơ cấu trong đào tạo, chất lượng đào tạo của chúng ta thời gian qua còn có những hạn chế. Đặc biệt là còn "lệch pha" rất lớn giữa đào tạo với nhu cầu lao động của thị trường.
Thứ hai là cơ hội tiếp cận giáo dục, tiếp cận thông tin về việc làm, nghề nghiệp của thanh niên còn hạn chế, nhất là với thanh niên vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số.
Nguyên nhân thứ ba là một bộ phận thanh niên hiện nay còn thiếu kinh nghiệm, thiếu kỹ năng trong tiếp cận nghề nghiệp, việc làm và chưa nỗ lực trong tìm kiếm việc làm. Thậm chí trong số đó, có một bộ phận thanh niên còn tâm lý không muốn tìm việc làm, không muốn làm việc do bảo bọc từ gia đình. Đó là nguy cơ lãng phí về nguồn nhân lực trẻ, tạo áp lực cho hệ thống an sinh xã hội của chúng ta trong một thời gian dài.
Chúng tôi cũng đã nghiên cứu và có những giải pháp cơ bản thế này:
Giải pháp chung là phải nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, nhận thức của thanh niên về học tập, đào tạo, nhất là học nghề và xác định việc làm cho chính bản thân mình. Điều này rất quan trọng, phải có nhận thức đúng để chúng ta có định hướng đúng.
Thứ hai, phải tiếp tục thực hiện đồng bộ và hiệu quả các giải pháp để phát triển kinh tế xã hội, qua đó tạo thêm nhiều việc làm mới, nhiều chỗ làm mới cho người lao động, trong đó có thanh niên. Đây là một giải pháp rất quan trọng. Từ đó để phát triển kinh tế xã hội nhanh hơn, bền vững hơn, cũng chính là tạo việc làm bền vững cho người lao động.
Thứ ba, phải tiếp tục đẩy mạnh đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ và kỹ năng nghề cho người lao động, trong đó có thanh niên, nhất là về công nghệ thông tin gắn với nhu cầu của thị trường lao động theo chuyển đổi số hiện nay.
Về phía Bộ Nội vụ, theo chức năng nhiệm vụ của mình, Bộ Nội vụ đang tiếp tục thực hiện mấy giải pháp: Một là tiếp tục tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả các quy định, chính sách, pháp luật của Nhà nước về vấn đề lao động, việc làm.
Đặc biệt trong này có Kết luận 62 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về nâng cao năng suất lao động gắn với phát triển thị trường lao động đồng bộ hiện đại, hiệu quả trong tình hình mới; Thông báo Kết luận số 123 của Văn phòng Trung ương Đảng thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về các giải pháp tạo việc làm bền vững ở nông thôn, đô thị và vùng đồng bào dân tộc thiểu số để đào tạo nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới. Chúng tôi đã tham mưu cho Chính phủ có chương trình, kế hoạch triển khai thực hiện cụ thể trong thực tế.
Thứ hai, chúng tôi chủ động nắm bắt, theo dõi diễn biến của thị trường lao động cả trong nước, ngoài nước để nâng cao chất lượng phân tích thông tin, dự báo thị trường lao động, xây dựng cơ sở dữ liệu về người lao động, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và sàn giao dịch việc làm quốc gia để nâng cao hiệu quả kết nối cung - cầu lao động.
Thứ ba, phối hợp chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo để đảm bảo đào tạo, nhất là dạy nghề, luôn phải gắn với thị trường lao động. Bộ Nội vụ là cơ quan phối hợp quản lý về lao động, việc làm nhưng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận chức năng đào tạo, trong đó có cả đào tạo nghề, dạy nghề. Giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ phải gắn kết với nhau để đảm bảo cung - cầu lao động, đào tạo phải sát với thị trường lao động.
Thứ tư là chỉ đạo nâng cao chất lượng lao động thanh niên làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Chúng ta đang có những chương trình đưa lao động đi làm việc nước ngoài, những chương trình này phải hết sức thiết thực.
Thứ năm là chỉ đạo cho các tổ chức dịch vụ việc làm công phối hợp với các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, chính quyền địa phương đẩy mạnh việc tư vấn định hướng nghề nghiệp, giới thiệu việc làm cho thanh niên, nhất là đối với học sinh sinh viên mới ra trường.
Đây là những giải pháp cụ thể hiện nay Bộ Nội vụ đang thực hiện.
Đại biểu Đặng Thị Lệ Hằng, nghiên cứu viên chính Viện Công nghệ Tiên tiến, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam: Năm 2023 cháu vinh dự là một trong 10 gương mặt trẻ tiêu biểu Việt Nam. Thực tế trong môi trường công tác và sinh hoạt trong câu lạc bộ những nhà khoa học trẻ ở Thành phố Hồ Chí Minh, cháu nhận thấy thanh niên có nhiều ý tưởng đột phá và khả năng tiếp cận công nghệ với tư duy sáng tạo. Thanh niên cũng mong muốn mang sản phẩm nghiên cứu của mình để góp phần giải quyết các bài toán của đất nước và góp sức xây dựng nền kinh tế tri thức như Đảng và Nhà nước đã đặt ra. Cháu xin phép được đặt câu hỏi cho Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ: Bộ có cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ và đánh giá sản phẩm như thế nào để các nhà khoa học trẻ có thể đóng góp vì mục tiêu chung?
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân: Tôi bắt đầu tham gia nghiên cứu khoa học khi ở Thành phố Hồ Chí Minh có chương trình Euréka. Chương trình lúc đó chỉ giới hạn ở Thành phố Hồ Chí Minh, năm 85-86 lúc đó tôi sinh viên năm thứ 3, thứ 4 đã bắt đầu làm nghiên cứu và cũng có được những giải thưởng. Tuy không phải là cái gì quá lớn lao, nhưng đó là một nguồn động viên, khích lệ rất lớn để tôi đi theo con đường khoa học.
Sau này khi trưởng thành, với vai trò là Giám đốc Đại học Quốc gia, tôi vẫn là Chủ tịch hội đồng giám khảo của chương trình Euréka một thời gian, và đồng thời Đại học Quốc gia cũng luôn hỗ trợ, bảo trợ cho chương trình Euréka của Thành phố mở rộng.
Đến bây giờ, Bộ Khoa học và Công nghệ vẫn tiếp tục đồng hành cùng với thanh niên, đặc biệt là Đoàn Thanh niên và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, trong các chương trình như Quả cầu vàng, Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ, Giải thưởng Khuê Văn Các, Giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu. Bộ đồng hành, tài trợ cũng như tham gia các hội đồng xét duyệt.
Tôi cũng rất quan tâm tới lực lượng trẻ tham gia làm nghiên cứu. Khi tôi làm Bộ trưởng, một trong những chính sách đầu tiên là hỗ trợ các nghiên cứu sinh xuất sắc.
Đối với các nghiên cứu sinh xuất sắc có thể nhận hỗ trợ lên đến 1 tỷ/năm trong vòng 3 năm. Đây là con số rất đáng kể, có thể cạnh tranh được với các nước trong khu vực.
Tôi cũng đặc biệt quan tâm đến các nhà khoa học trẻ. Hôm nay tôi có nhờ Quỹ NAFOSTED gửi số lượng thống kê, cũng là thông tin vui để các bạn trẻ thấy.
Từ năm 2024 đến năm 2026, tỉ lệ hồ sơ nộp vào chương trình nghiên cứu cơ bản đối với các nhà khoa học dưới 40 tuổi liên tục tăng. Năm 2024 là 31%, năm 2025 là 46% và năm 2026 lên đến 67%. Như vậy có sự chuyển biến rất mạnh mẽ đối với các nhà khoa học, đặc biệt là các nhà khoa học trẻ, bắt đầu nghiên cứu và quan tâm đến lĩnh vực nghiên cứu cơ bản.
Trong chuyến công tác tháp tùng Thủ tướng qua Liên bang Nga ở Kazan, tôi đã có trao đổi với Bộ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ của Nga. Chúng tôi đang có chương trình mời gọi 50 nhà khoa học trẻ của Việt Nam qua Moskva vào đầu tháng 12 để dự "Đại hội các nhà khoa học trẻ của thế giới" do Nga tổ chức. Ở đây tôi cũng sẽ có một bài tham luận về chính sách của Việt Nam đối với việc phát triển, hỗ trợ cho các nhà khoa học trẻ.
Ở Bộ Khoa học và Công nghệ gần đây cũng có một chương trình đưa AI vào các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, với mức hỗ trợ lên đến 3 tỷ đồng. Chương trình này chủ yếu dành cho các tài năng trẻ về AI, có thể phối hợp cùng với doanh nghiệp đưa ra những ý tưởng để cùng doanh nghiệp cải tiến, nâng cao năng suất, chất lượng. Mô hình chạy thử nghiệm này sẽ kéo dài trong 1 năm, và nếu chứng minh được hiệu quả thì Bộ sẽ tiếp tục đầu tư dài hạn để các bạn trẻ tiếp tục sự nghiệp của mình. Đấy là những chính sách gắn chặt chẽ với các tài năng trẻ.
Thời gian vừa qua, công nghệ chiến lược luôn gắn với các bài toán lớn của quốc gia. Tôi nhận được rất nhiều câu hỏi của các bạn trẻ là: "Làm thế nào em có thể tham gia được công nghệ chiến lược, tham gia được các bài toán lớn đó?" Với vai trò trước đây là thầy giáo, và bây giờ là Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, tôi chia sẻ với các bạn là: Chúng ta có thể làm việc lớn, nhưng phải bắt đầu từ việc nhỏ và làm đến cùng việc nhỏ đó.
Để làm thành công, tôi có 5 gợi ý chia sẻ cùng các bạn.
Thứ nhất, các bạn trẻ phải có một tầm nhìn. Hôm nay bài phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ở Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh về vấn đề tầm nhìn, đặt ra câu hỏi công nghệ gì sẽ phát triển trong 5-10 năm tới. Nếu chúng ta trả lời được câu hỏi công nghệ nào sẽ phát triển trong 10 năm tới, đây chính là tầm nhìn.
Thứ hai, phải có một tâm thế mở, tức là phải tin vào bản thân mình, tin vào sự nỗ lực cố gắng của mình thì sẽ mang lại thành công, những kết quả tốt đẹp.
Thứ ba, phải hiểu được quy tắc 10.000 giờ, tức là phải tin rằng để thành công, để trở thành một chuyên gia thì cần làm việc cần mẫn, nỗ lực không ngừng. 10.000 giờ là thời gian tối thiểu để chúng ta có thể trưởng thành trong một lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Thứ tư, phải xây dựng được các mối quan hệ, bạn bè đồng nghiệp, những người đồng hành cùng mình. Các mối quan hệ đó sẽ tạo điều kiện, nền tảng để chúng ta phát triển.
Và cuối cùng, phải đặt tất cả những điều tôi vừa nói trong một kế hoạch hành động cụ thể. Kế hoạch hành động đó sẽ định hướng cho các bạn mỗi ngày, mỗi giờ, cũng như mỗi năm, mỗi tháng để có thể có những đóng góp cụ thể cho đất nước.
Đại biểu Nguyễn Thùy Chi, đồng sáng lập-Phó Giám đốc Công ty TNHH Chạm Vào Xanh: Cháu là một thanh niên đang khởi nghiệp trong lĩnh vực doanh nghiệp xã hội. Từ thực tế xây dựng mô hình, cháu hiểu rằng muốn tiếp cận được vốn thì doanh nghiệp trước hết phải có sản phẩm tốt, có thị trường. Tuy nhiên, nhiều dự án khởi nghiệp của thanh niên còn khó tiếp cận các nguồn vốn. Cháu xin lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết, giải pháp nào để khơi thông và đa dạng hóa nguồn vốn cho thanh niên?
Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn: Trước hết Bộ Tài chính đánh giá cao tinh thần khởi nghiệp, khát vọng làm giàu chính đáng và trách nhiệm với cộng đồng của thanh niên Việt Nam. Để khát vọng đó thành hiện thực, phải có những điều kiện đi theo, trong đó có tiếp cận nguồn lực cũng như có môi trường kinh doanh minh bạch và hiệu quả.
Thời gian qua, thực hiện tinh thần của Nghị quyết 68 về hỗ trợ cho phát triển kinh tế tư nhân, Bộ Tài chính tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cũng như báo cáo Quốc hội một số chính sách về tài chính, thuế, để hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là đối tượng doanh nghiệp các bạn thanh niên rất quan tâm. Trong đó có nhiều chính sách về thuế như nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế đối với hộ kinh doanh lên trên 1 tỷ đồng, cũng như giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với đối tượng có doanh thu hằng năm dưới 10 tỷ đồng. Triển khai gia hạn cũng như miễn giảm nhiều khoản thuế đối với các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Thêm vào đó, Ngân hàng Nhà nước cũng có nhiều chính sách tín dụng ưu đãi để các doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong đó có doanh nghiệp của các bạn trẻ, tiếp cận với nguồn lực tín dụng.
Tuy nhiên, chúng tôi cũng đánh giá, sự tiếp cận nguồn lực từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong đó có doanh nghiệp của các bạn trẻ, còn khó khăn. Chúng ta có 98% doanh nghiệp là doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ. Tuy nhiên, mới tiếp cận được 19-20% về nguồn lực.
Để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông và đa dạng hóa nguồn lực cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ nói chung, cũng như doanh nghiệp của doanh nhân thanh niên khởi nghiệp, Bộ Tài chính đã tham mưu cho Chính phủ để báo cáo và trình ra Quốc hội Luật Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại kỳ họp tháng 10/2026. Trong đó, tập trung vào một số điểm:
Thứ nhất, sẽ đa dạng và đồng bộ nguồn vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp. Trong dự thảo Luật lần này, tiếp cận tín dụng đa dạng hơn và linh hoạt hơn, không chỉ căn cứ vào tài sản mà còn căn cứ vào nhiều yếu tố khác như đánh giá doanh thu, hiệu quả sản xuất kinh doanh… Dự thảo Luật cũng đưa ra định hướng để phát triển hạ tầng công nghệ thông tin. Đây là những thế mạnh của các bạn trẻ trong khởi nghiệp.
Bên cạnh đó, để nâng cao tiếp cận nguồn vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp thì các doanh nghiệp này cũng được hỗ trợ nâng cao quản trị và minh bạch về chuẩn hóa sổ sách tài chính cũng như về mặt hệ thống thông tin.
Thứ hai, sẽ tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp khởi nghiệp với các nhà đầu tư và hệ sinh thái kinh doanh, cũng như kết nối giữa doanh nghiệp vừa và nhỏ với các doanh nghiệp lớn kể cả trong và ngoài nước, kết nối các doanh nghiệp vừa và nhỏ với các trường, các viện nghiên cứu...
Đồng thời, thu hút nguồn lực xã hội không chỉ tăng lượng vốn cho khởi nghiệp, mà còn giúp cho các doanh nghiệp trẻ tiếp cận được kinh nghiệm quản lý, công nghệ, mạng lưới đối tác và cơ hội mở rộng thị trường. Đây cũng là một điểm hạn chế của các doanh nghiệp khởi nghiệp, nhất là doanh nghiệp trẻ. Do vậy, phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng hướng tới hỗ trợ các doanh nghiệp, nhất là của các bạn trẻ, trong tiếp cận thị trường.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật sẽ tiếp tục hoàn thiện về cơ chế chính sách nhằm giảm bớt thủ tục và chi phí khởi nghiệp để tạo điều kiện cho doanh nghiệp trẻ phát triển, như rút ngắn thời gian về mặt thủ tục hành chính, giảm chi phí khởi nghiệp, giảm chi phí logistics… Cũng đưa ra một số mô hình rất đơn giản như doanh nghiệp một người hay hỗ trợ những vấn đề về mặt sổ sách kế toán, và đề xuất cho phép các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng được lựa chọn những phương pháp tính thuế rất đơn giản theo doanh thu. Dự kiến khoảng trên 99% hộ, cá nhân kinh doanh và khoảng 81% doanh nghiệp có thể áp dụng được hình thức này, qua đó giảm đáng kể chi phí về mặt tính thuế cũng như sổ sách kế toán và minh bạch vấn đề về tính thuế.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tham mưu cho các cấp nhằm đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, giảm thủ tục, giảm chi phí và khơi thông nguồn lực để triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và đối tượng là thanh niên khởi nghiệp.
Bộ Tài chính mong muốn các bạn thanh niên không chỉ khởi nghiệp thành công mà còn có khát vọng xây dựng những doanh nghiệp lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh, tạo nhiều việc làm, đóng góp cho sự phát triển của đất nước và vươn ra tầm khu vực và thế giới.
Đại biểu Khổng Yến Chi, sinh viên chuyên ngành Kinh tế đầu tư, Học viện Ngân hàng: Trong quá trình học tập và công tác, cháu nhận thấy AI tạo ra cơ hội rất lớn trong thay đổi cách học và làm chủ công nghệ. Vì vậy, xin Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, giáo dục Việt Nam cần thay đổi những gì để người học được trang bị đúng những năng lực mà thị trường lao động tương lai cần?
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đánh giá câu hỏi có tầm chiến lược và chạm đúng vào một trong những thách thức lớn của ngành giáo dục, không phải của Việt Nam mà cả toàn cầu. Chúng ta đang đứng trước bối cảnh thế giới thay đổi rất nhanh và trí tuệ nhân tạo (AI) đang có và sẽ có những tác động hết sức mạnh mẽ tới toàn thể loài người, đặc biệt trong đó có ngành giáo dục và đào tạo. Câu hỏi có hai nội dung là: Học gì và học như thế nào?
Vừa qua, Bộ GD&ĐT đã tổ chức hội nghị quốc tế để hợp tác giáo dục, đào tạo trong kỷ nguyên số và có gần 1.000 đại biểu đến từ 40 quốc gia thảo luận vấn đề này. Về vấn đề này, Bộ GD&ĐT đã nghiên cứu rất nhiều và cũng đang triển khai và sẽ triển khai cùng với các nước trên thế giới.
Với nội dung muốn thay đổi giáo dục như thế nào, học gì, người học cần học gì? Chúng ta phải làm sao để người học học để hiểu rõ về trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ làm được gì, không làm được gì, làm việc như thế nào và hành xử như thế nào? Từ đó, chúng ta hiểu rõ để làm chủ AI, tận dụng AI và dẫn dắt phát triển cùng với AI. AI có thể xử lý dữ liệu, thông tin rất nhanh, hiệu quả mà không ai có thể vượt qua được. Nhưng AI không thể tự tạo ra dữ liệu, AI không tự tạo ra năng lượng, AI không thể tự tạo ra vật chất, làm ra vật chất. AI cũng không thể làm cho quá trình sinh học, quá trình vật lý, quá trình học diễn ra nhanh hơn. Một cây xanh vẫn phải quang hợp để tạo ra lương thực, một vật nuôi vẫn phải lớn từng ngày để tạo ra thực phẩm, kim loại vẫn phải qua luyện kim để tạo ra sắt thép, xe cộ...
Vì vậy, cần phải có chương trình đào tạo; chương trình giáo dục đào tạo cần phải thay đổi nội dung, mục tiêu để trang bị người học những kiến thức, năng lực, kỹ năng. Những môn học, ngành học như STEM, khoa học, kỹ thuật, công nghệ không hề có sự thay đổi lớn bởi vì chúng ta vẫn phải học để hiểu tự nhiên vận hành thế nào, xã hội vận hành thế nào và để có thể làm chủ được tương lai. Bên cạnh học những kiến thức, kỹ năng, hiểu biết về khoa học, kỹ thuật, công nghệ, chúng ta cần phải trang bị cho người học đạo đức và trách nhiệm trong kỷ nguyên AI. Bởi vì AI có thể là công cụ mạnh mẽ nhưng cũng thể là vũ khí hết sức nguy hiểm. Một người học bình thường nhưng có thể dùng AI trong một nhà kho cùng một số phương tiện đơn giản để có thể chế tạo ra những sản phẩm sinh học, vũ khí sinh học nguy hiểm. Đây là một ví dụ. Vì vậy, chúng ta trang bị cho người học trong thế giới mới này, trong vấn đề mới này đạo đức và trách nhiệm sử dụng AI, nếu không một ngày nào đó mặt trái của AI sẽ rất lớn và thế giới có thể bị phá hủy do chính những sản phẩm này.
Thứ hai là học như thế nào? Tận dụng AI có thể rất hiệu quả cho công việc. AI có thể xử lý thông tin và giải bài toán rất nhanh. Nhưng bản chất quá trình học cũng là một quá trình xử lý thông tin. Cho nên có thể AI sẽ giúp chúng ta phát triển quá trình tư duy, quá trình học nhanh hơn, hiệu quả hơn nhưng cũng có thể làm chậm đi quá trình học hỏi và làm cho giới trẻ phụ thuộc AI. Khi phụ thuộc AI nhiều thì quá trình phát triển tư duy sẽ bị chậm lại và thậm chí là không đạt được mục đích giáo dục như mong muốn.
Vì vậy cần phải đưa vào chương trình giáo dục để học sinh, nhà giáo hiểu được những tác động của AI và thiết kế những phương pháp dạy và học vừa tận dụng AI để học nhanh hơn, học sâu hơn, học rẻ hơn và học cá thể hóa, nhưng hạn chế đến mức thấp nhất những tác động xấu của AI trong quá trình tư duy. Chúng ta không dùng AI chỉ để hỏi, để biết mà dùng AI để hướng dẫn từng bước quá trình học tập, phát triển tư duy và phát triển năng lượng.
Vì vậy bên cạnh đổi mới chương trình giáo dục đào tạo, thì phải đổi mới phương pháp dạy học và trang bị, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo có thể dẫn dắt học sinh, sinh viên cùng học tập, cùng phát triển AI. Phương pháp này phải gắn với việc tự học, làm sao người học biết tự học, thúc đẩy quá trình tự học, học gắn với trải nghiệm, học đi đôi với hành, học gắn với nghiên cứu sáng tạo. Chỉ có như thế người học mới vừa hình thành được những kỹ năng cần thiết, đạo đức và trách nhiệm trong cuộc sống mới và năng lực để làm chủ, phát triển và dẫn dắt AI.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng rất nhiều chương trình và chính sách mới để đưa giáo dục AI vào trường học, cũng như đổi mới chương trình, môn học để thích ứng và làm chủ AI trong bối cảnh mới. Ngành giáo dục đang có trách nhiệm rất lớn trong việc thiết kế chương trình, cải cách hệ thống giáo dục để giúp các bạn trẻ cùng sẵn sàng bước sang kỷ nguyên AI mà không phải bị động.
Đại biểu Hồ Hoàng Hiếu, Giám đốc công ty TNHH Dịch Vụ- Đầu tư - Phát triển An Gia (Thành phố Hồ Chí Minh): Hiện cháu đang hoạt động trong lĩnh vực sản xuất nuôi trồng nấm ăn và nấm dược liệu. Cháu vinh dự đạt giải nhì Cuộc thi Khởi nghiệp Quốc gia năm 2023 và Giải thưởng Lương Định Của năm 2023. Cháu xin có một câu hỏi dành cho Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Từ thực tế sản xuất, cháu nhận thấy ngành nông nghiệp hiện nay không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà cần phải áp dụng khoa học, công nghệ cũng như quản trị sản xuất. Xin Bộ trưởng cho biết những điểm nghẽn nào về đất đai, vốn, công nghệ, thị trường và liên kết chuỗi cần được ưu tiên tháo gỡ? Bộ kỳ vọng thanh niên sẽ đóng vai trò như thế nào trong quá trình hiện đại hóa nền nông nghiệp nông thôn?
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng: Trước tiên, cho phép tôi bày tỏ niềm vui vì ngành Nông nghiệp và Môi trường vẫn được giới trẻ, thanh niên quan tâm. Tôi nói như vậy bởi theo số liệu thống kê năm 2025, tuyển sinh vào các ngành nông nghiệp, nông thôn, nông lâm nghiệp, thủy sản, chăn nuôi, thú y chỉ đạt khoảng 9.000 sinh viên, chiếm 1,3% trong tổng số tuyển sinh của năm đó. Chính vì vậy, hôm nay được các bạn đặt câu hỏi, chứng tỏ các bạn vẫn còn quan tâm đến ngành, tôi rất vui và xin cảm ơn.
Trở lại câu hỏi của bạn Hồ Hoàng Hiếu, người đang hoạt động trong lĩnh vực dược liệu tại Thành phố Hồ Chí Minh, có ba nội dung mà bạn đặt vấn đề, đó là tiếp cận đất đai, vốn, liên kết chuỗi và tiếp cận các ngành hàng. Đây là ba nội dung hết sức quan trọng khi khởi nghiệp.
Khi khởi nghiệp, thanh niên mới ra trường, dù học bất kỳ ngành nghề gì từ công nghệ thông tin, khoa học, công nghiệp, nông nghiệp đến tài chính, các bạn lựa chọn ngành Nông nghiệp và Môi trường để khởi nghiệp là an toàn nhất.
Nói về đất đai, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng dự thảo Luật Đất đai. Chúng tôi cũng đang thiết kế tất cả những nội dung, điều khoản, nội hàm để làm sao người sử dụng đất được tiếp cận đất đai một cách nghiêm túc, công khai, minh bạch và sử dụng có hiệu quả nhất. Dự thảo đang lấy ý kiến toàn dân trên VNeID, kính đề nghị các bạn thanh niên quan tâm, góp ý trực tiếp trên VNeID ngay trong buổi chiều hôm nay cũng được.
Đối với nông nghiệp nông thôn, đây là lĩnh vực ưu tiên. Về việc tiếp cận đất đai, hệ thống thiết chế pháp lý từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt là đối với đất sử dụng cho nông nghiệp nông thôn, từ trước đến nay đều nhận được sự ưu tiên. Hầu như không có vướng mắc, khó khăn đáng kể nào. Tôi hiểu rằng có lẽ bạn Hồ Hoàng Hiếu đang trao đổi về việc mở rộng quy mô. Nếu mở rộng quy mô, chúng ta có mấy vấn đề: Một là phải mua thêm, hai là liên kết. Mô hình hợp tác xã là một trong những mô hình rất tốt, chúng ta có thể liên kết. Chúng ta liên kết với những hộ có sử dụng đất liền kề hoặc trong vùng có môi trường, chất đất, khí hậu phù hợp với sản phẩm nông nghiệp của mình, ví dụ như dược liệu của bạn, chúng ta sẽ phải liên kết.
Về tiếp cận vốn, đối với ngành nông nghiệp gần như có rất ít hỗ trợ vốn nói chung. Thế nhưng trong nông nghiệp cũng có một phần, ví dụ như bảo hiểm nông nghiệp là một cơ chế an toàn. Còn hỗ trợ thì các chương trình mục tiêu quốc gia, Thủ tướng Chính phủ là Trưởng Ban Chỉ đạo, cũng mới được triển khai sáng nay. Nếu như các bạn có nội dung cập nhật được vào các chương trình mục tiêu ở các địa phương thì sẽ có hỗ trợ về nguồn vốn, tuy nhiên không được nhiều. Vốn chính vẫn phải tiếp cận từ phía ngân hàng.
Về liên kết chuỗi và tiếp cận thị trường, trụ sở tại số 10 Tôn Thất Thuyết luôn sẵn sàng hỗ trợ. Số điện thoại liên hệ đã được công khai trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ, các bạn có thể gọi điện, nhắn tin cho tôi bất cứ lúc nào. Riêng về liên kết chuỗi và tiếp cận thị trường, chúng tôi đang làm rất tích cực. Hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã được liên thông với Bộ Khoa học và Công nghệ và các địa phương. Hiện đã có 28/34 địa phương đăng ký và liên kết trên hệ thống truy xuất nguồn gốc của ngành.
Vấn đề ở đây là truy xuất được nhưng nguồn gốc của các bạn phải đảm bảo về chất lượng để người mua tin tưởng. Khi đó, người tiêu dùng sẽ đặt niềm tin vào sản phẩm. Nếu các bạn có sản phẩm tốt thì thị trường sẽ tìm đến các bạn chứ không phải là các bạn tiếp cận thị trường nữa.
Khi bạn Hồ Hoàng Hiếu nói bạn làm trong lĩnh vực nông nghiệp dược, tôi lại càng vui. Hiện nay, dược liệu có ba nguồn chính: Thực vật, động vật và khoáng vật. Có lẽ Việt Nam chúng ta là một trong những quốc gia hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á, và rộng hơn là châu Á cũng như trên thế giới, về nguồn nguyên liệu rất phong phú. Tuy nhiên, công nghệ cần phải làm như thế nào để tạo ra những sản phẩm tốt, để không chỉ chúng ta đi tìm kiếm, tiếp cận và mở rộng thị trường, mà thị trường sẽ tự tìm đến chúng ta.
Đại biểu Nguyễn Bá Thái, Giám đốc Công ty Cổ phần Madin Chem (doanh nhân trẻ khởi nghiệp xuất sắc 3 năm liên tiếp): Hiện tại, cháu là doanh nhân trẻ khởi nghiệp trong lĩnh vực sản xuất dung dịch xử lý khí thải. Cháu đã làm việc từ sản xuất, thương mại dịch vụ cũng như xuất khẩu. Qua quá trình khởi nghiệp cũng như phát triển thị trường, cháu rất mong muốn được nâng cao năng lực của doanh nghiệp cũng như tham gia hỗ trợ thêm cho người lao động và đưa sản phẩm của người Việt ra thị trường quốc tế. Xin được hỏi Bộ trưởng Bộ Công Thương: Doanh nghiệp trẻ cần phải nâng cao những năng lực nào? Bộ có những giải pháp gì về thị trường, xúc tiến thương mại, kết nối chuỗi hay các tiêu chuẩn để giúp doanh nghiệp trẻ có thể tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu?
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng: Trước hết, tôi đánh giá rất cao khát vọng của bạn Nguyễn Bá Thái, một doanh nghiệp rất trẻ hoạt động trong nhiều lĩnh vực ở trong nước và hiện nay đang rất có khát vọng và mong muốn đưa các sản phẩm thương hiệu Việt Nam tham gia vào thị trường toàn cầu, đặc biệt là trong các chuỗi giá trị của thế giới.
Câu hỏi của bạn đưa ra hai nội dung cần phải trả lời. Nội dung thứ nhất là doanh nghiệp cần phải chuẩn bị gì để nâng cao năng lực của mình? Nội dung thứ hai là cơ quan quản lý nhà nước phải làm gì để hỗ trợ doanh nghiệp đạt được mục tiêu tham gia vào thị trường toàn cầu.
Về vấn đề thứ nhất, doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp trẻ nói riêng cần chuẩn bị hai năng lực rất quan trọng: "trong thì quản trị, ngoài thì thị trường", để có thể vươn ra được thị trường toàn cầu.
Trước hết, cần phải hoạch định một chiến lược vươn ra thị trường toàn cầu một cách rõ ràng về mục tiêu, định hướng. Như Napoleon đã nói: Không có chiến thắng nào đúng theo kế hoạch, đúng theo chiến lược, nhưng cũng không có chiến thắng nào lại không dựa vào một chiến lược, một kế hoạch. Đây là điều kiện vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp.
Trong việc hoạch định đó, chúng ta cần tập trung vào nâng cao bốn năng lực chính sau đây để tham gia hội nhập vào thị trường toàn cầu:
Một là năng lực quản trị hay là đổi mới về tư duy quản trị khi tham gia hội nhập ở thị trường toàn cầu và chuẩn bị nhân sự đủ tầm để tham gia thị trường toàn cầu. Năng lực quản trị ở đây là tư duy quản trị theo chuỗi giá trị, theo hệ sinh thái đa tầng và toàn cầu. Chúng ta phải làm quen với tư duy quản trị Compliance, tức là tuân thủ, đặc biệt là tôn trọng về sở hữu trí tuệ và bảo hộ quyền tác giả. Thứ hai là phải chuẩn bị về nhân sự để nâng cao năng lực tham gia toàn cầu, khả năng kết nối các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị và năng lực đàm phán quốc tế.
Nhóm vấn đề thứ hai cần phải nâng cao là phải chuẩn hóa các giá trị, sản phẩm, tiêu chuẩn hóa các sản phẩm thương mại và dịch vụ cũng như phải làm sao đáp ứng được và trang bị cho các sản phẩm của mình những chứng chỉ quốc tế. Tôi nói ví dụ ISO 9001 hay ISO 27001 cho các sản phẩm về công nghệ, trí tuệ nhân tạo, hay ISO 22000 cho các sản phẩm về nông nghiệp, nông sản…
Vấn đề thứ ba là cần chuẩn bị năng lực về chuyển đổi số và xây dựng hạ tầng thương mại của doanh nghiệp, đặc biệt là các công cụ để quản trị như ERP hay CRM để có thể tham gia vào các chuỗi giá trị để chúng ta thường xuyên xuất hiện và đưa sản phẩm có thương hiệu của chúng ta lên các nền tảng như Amazon hay Alibaba hay Shopee, TikTok…
Thứ tư là phải chú trọng xây dựng thương hiệu và định vị giá trị sản phẩm của mình, đặc biệt là năng lực tạo ra các sản phẩm có sự khác biệt. Ở đây chỉ có hai cách thôi: Một là ta cung cấp sản phẩm có giá trị cao hơn, hoặc sản phẩm có giá trị tương đương nhưng với chi phí thấp hơn thông qua đổi mới sáng tạo và nghiên cứu phát triển để đưa ra sản phẩm cạnh tranh theo mô hình đại dương xanh. Hai là bảo hộ sở hữu trí tuệ cũng như đăng ký nhãn hiệu, bản quyền trước khi tham gia để giữ được sản phẩm của mình.
Về phía Bộ Công Thương, chúng tôi xác định cùng với các bộ ngành khác tham mưu Chính phủ hệ thống cơ chế chính sách và các chiến lược hỗ trợ cho doanh nghiệp không chỉ là ở trong nước mà còn ngoài thế giới.
Vấn đề thứ nhất là Bộ Công Thương có trách nhiệm tham mưu cho Chính phủ hoàn thiện hệ thống thể chế chính sách. Thời gian qua chúng ta đã đưa Luật Thương mại điện tử và Nghị định hướng dẫn Luật Thương mại điện tử, tạo cơ sở pháp lý để chúng ta tham gia vào các giá trị toàn cầu. Bộ cũng chuẩn bị trình Quốc hội luật sửa đổi bốn luật: Luật Thương mại, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Cạnh tranh, Luật Bảo vệ người tiêu dùng. Đặc biệt sắp tới sẽ trình Quốc hội Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh nhằm giúp cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp, có cơ chế kiểm soát rủi ro khi chúng ta tham gia vào các thị trường mới. Cũng như trình Chính phủ các chiến lược như chiến lược về thị trường nước ngoài, chiến lược xuất khẩu...
Vấn đề thứ hai là tập trung mở cửa và hội nhập thị trường, ký kết các hiệp định thương mại tự do mới và khai thác tối đa các lợi thế của các hiệp định này. Chúng tôi đã hình thành nền tảng về quản trị thị trường nước ngoài và các FTA trên website của Bộ. Các bạn có thể tham gia truy cập để nắm bắt thêm.
Thứ ba là về xúc tiến thương mại, Bộ cũng đã tham mưu cho Chính phủ đưa ra các chương trình và chiến lược xúc tiến để hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua hệ thống thương vụ ở 63 nước và đặc biệt là xây dựng thương hiệu quốc gia, tập trung triển khai chương trình Go Global cùng với các doanh nghiệp của chúng ta. Vài ngày tới, Thủ tướng Chính phủ sẽ tham dự và trao các thương hiệu quốc gia cho các doanh nghiệp.
Thứ tư là Bộ triển khai các chính sách về phòng vệ thương mại để giúp các doanh nghiệp cảnh báo sớm nguy cơ khi tham gia thị trường nước ngoài cũng như kiểm soát nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa.
Đại biểu Trần Vân An, Kỹ sư vi sinh tại Trung tâm Tầm soát sức khỏe ứng dụng công nghệ AI (Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2023): Từ thực tế nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe của mình, cháu nhận thấy thanh niên đang tiếp cận nhanh với công nghệ mới, có nhiều ý tưởng sáng tạo và khát vọng cống hiến cho đất nước. Xin Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn cho biết, trong thời gian tới, tổ chức Đoàn sẽ có những giải pháp cụ thể gì để phát huy vai trò tiên phong của thanh niên trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số?
Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Bùi Quang Huy: Đảng đã ban hành một chủ trương rất lớn là Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 03 để thể chế hóa Nghị quyết 57. Trên cơ sở các căn cứ chính trị ấy, Trung ương Đoàn cũng đã ban hành Chương trình hành động số 20, trong đó xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm và 57 nhóm nội dung cụ thể. Chúng ta có thể lên app "Thanh niên Việt Nam" để theo dõi các nội dung cụ thể. Trong diễn đàn hôm nay, tôi xin trao đổi một số ý ngắn gọn như để chúng ta nắm thêm.
Trước hết, chúng ta xác định thanh niên là lực lượng rất đặc biệt, tiếp cận công nghệ nhanh, năng động, sáng tạo, nhiệt tình, vì thế trong lĩnh vực này, thanh niên thực sự là một lực lượng mang tính chất tiên phong và nòng cốt. Nhưng điều đầu tiên để phát huy được thì phải nâng cao nhận thức trong lĩnh vực này cho thanh niên. Nếu thanh niên có nhận thức tốt, cộng với có kiến thức, năng động và nhiệt tình thì chắc chắn sẽ trở thành lực lượng to lớn để góp phần cùng đất nước và xã hội thực hiện tốt công cuộc chuyển đổi số quốc gia cũng như phát triển kinh tế đất nước.
Bên cạnh đấy, còn có một vế nữa là thanh niên cũng phải là người góp phần nâng cao nhận thức cho xã hội về phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Nếu như thanh niên làm tốt việc này thì việc đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa vào phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ có nhiều thuận lợi.
Thứ hai, tôi cho rằng để phát huy vai trò tiên phong của thanh niên trong lĩnh vực này, chúng ta cần trang bị các công cụ, kiến thức cơ bản cho thanh niên. Muốn vậy phải đẩy mạnh chuyển đổi số trong tất cả các khâu, từ những việc nhỏ nhất như Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ có nói, dù là việc nhỏ nhất cũng cần phải thực hiện ngay từ đầu và thực hiện tốt. Nếu chúng ta trang bị được, huấn luyện được các kiến thức cơ bản cho đông đảo thanh niên về chuyển đổi số và áp dụng từ các khâu học tập, lao động, công tác thì chắc chắn sẽ có những sự thay đổi lớn và phát huy được vai trò tiên phong của thanh niên. Bây giờ cáckhâu quản lý đoàn viên từ Trung ương cho tới chi đoàn đều trên nền tảng số rồi, sổ đoàn viên, thẻ đoàn viên bây giờ cũng điện tử hết rồi Vừa rồi chúng ta thực hiện bình dân học vụ số, bình dân học AI… đã góp phần nâng cao kiến thức số trong xã hội rất lớn.
Thứ ba là tin tưởng giao cho thanh niên những việc lớn trong hỗ trợ cộng đồng xã hội trong lĩnh vực chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo… để biến thanh niên thành một lực lượng xã hội to lớn có thể phục vụ đất nước, phục vụ cộng đồng. Vừa qua, nhiều tỉnh/thành đoàn đã được Tỉnh ủy giao cho các nhiệm vụ rất cụ thể và chúng ta thực hiện rất tốt, ví dụ như kích hoạt tài khoản định danh mức độ 2 VNeID cho toàn dân trên địa bàn, các bạn làm rất nhanh và rất tốt. Chúng ta hỗ trợ dịch vụ công hai cấp trong những ngày đầu, tất cả các đội hình đều thực hiện rất tốt. Chúng ta thu thập câu chuyện về các nhân chứng lịch sử, hiện nay kho dữ liệu ấy có hơn 1,3 triệu câu chuyện và những tư liệu rất quý để giáo dục đoàn viên, thanh niên. Nếu như các nhân chứng lịch sử mất đi thì những câu chuyện đó vẫn còn lưu giữ lại. Các chuyên gia đánh giá là một khối lượng dữ liệu khổng lồ do chính các bạn đoàn viên thực hiện. Rõ ràng là vai trò đối với chuyển đổi số của chúng ta rất tích cực. Hay trong một số dịp, ví dụ A50, A80 chúng ta thực hiện các chiến dịch truyền thông đa nền tảng. Chiến dịch truyền thông "Hòa bình và Độc lập" trong dịp A50 có tới 3,6 tỷ lượt người tham gia và chiến dịch "Tự hào Việt Nam" dịp A80 có 11 tỷ lượt người tham gia, dẫn đầu tuyệt đối xu hướng thông tin tích cực trên không gian mạng. Đấy là những việc do đội ngũ thanh niên thực hiện.
Tôi cho rằng để tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ phát huy vai trò thanh niên trong thời gian tới, tổ chức Đoàn cần tập trung mấy nhóm giải pháp sau: Một là cần chuyển từ các cuộc thi lý thuyết sang đặt hàng bài toán thực tiễn và chuyển giao ứng dụng. Tổ chức Đoàn sẽ phải chủ động nhận các bài toán của các bộ, ngành, địa phương giao cho thanh niên thực hiện giải bài toán đó. Thứ hai là tổ chức các hoạt động ươm mầm tài năng công nghệ, khơi dậy đam mê của thanh thiếu nhi đối với khoa học công nghệ. Không chỉ tập trung vào thanh niên, tổ chức Đoàn còn phải đặc biệt chú trọng vào sự đam mê khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo từ lứa tuổi thiếu nhi.
Vấn đề tiếp theo là phải xây dựng chuỗi liên kết từ ươm mầm ý tưởng, cố vấn chuyên gia, tiếp cận nguồn vốn thương mại hóa. Đương nhiên với tư cách là tổ chức Đoàn, chúng ta sẽ làm những việc vừa sức của mình. Thông qua đó phát triển các mạng lưới, từ đó tạo ra không gian để các bạn có cơ sở rèn luyện, nhân rộng sáng kiến. Ví dụ xây dựng mạng lưới các nhà khoa học trẻ, doanh nhân trẻ đổi mới sáng tạo để có cơ hội giao lưu, hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và thậm chí có thể hướng dẫn, tư vấn cho nhau. Hiện nay có nhiều mô hình như thế, ví dụ "Mạng lưới trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu", "Mạng lưới thầy thuốc trẻ", "Câu lạc bộ doanh nghiệp khởi nghiệp thuộc Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam", hay mạng lưới các bạn nông dân khởi nghiệp công nghệ cao đã đoạt giải Lương Định Của như chia sẻ của đại biểu Hiếu.
Vấn đề cuối cùng là chúng ta phải giao các bài toán khó cho thanh niên để thông qua đó phát huy thanh niên trong lĩnh vực này. Cá nhân tôi rất đồng ý với ý kiến của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ là: Đối với thanh niên trên diện rộng, chúng ta xem lĩnh vực này phải từ những điều nhỏ nhất và đừng có cao siêu hóa hay là phức tạp hóa, phải bắt nguồn chính từ sự nhạy bén của các bạn trong công việc hằng ngày. Trong mỗi công việc đó, chúng ta có sự sáng tạo và áp dụng khoa học công nghệ thì chắc chắn hiệu quả sẽ cao lên và từ những công việc cụ thể đó sẽ góp phần tổng thể cho công tác chung của cơ quan, đơn vị, địa phương mình hiệu quả hơn. Đối với tổ chức Đoàn, chúng tôi cam kết sẽ luôn luôn đồng hành với các bạn thanh niên trong việc tham gia phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp… Tôi tin rằng với tinh thần dám nghĩ, dám làm, không ngại va chạm và dám thất bại, chúng ta hãy cùng nhau biến sức trẻ, trí tuệ Việt Nam thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ đưa đất nước Việt Nam bứt phá phát triển trong cái giai đoạn mới.
Đại biểu Phạm Huy Hiệu, Giảng viên, Giám đốc Nghiên cứu và Đổi mới thuộc Trường Đại học VinUni: Xuyên suốt dòng chảy lịch sử của dân tộc, các thế hệ trẻ Việt Nam đã luôn tiên phong, thể hiện dấu ấn đậm nét trong việc phụng sự Tổ quốc, phụng sự dân tộc. Vậy trong bối cảnh ngày hôm nay, trong một kỷ nguyên mới đang thay đổi, đâu sẽ là những cơ hội và đâu là cơ hội lớn nhất của tuổi trẻ Việt Nam để có thể làm việc, cống hiến và đặc biệt để lại dấu ấn đậm nét của thế hệ mình?
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà: Buổi chiều ngày hôm nay chúng ta có một không gian rất đặc biệt, rất thanh niên, tinh thần thanh niên sôi nổi và tràn đầy nhiệt huyết để cống hiến. Câu hỏi của bạn không chỉ mong muốn cho cá nhân mình có những cơ hội, mà quan trọng hơn là bạn đang mong muốn đất nước có những cơ hội lớn để cho thế hệ trẻ cống hiến và phát triển.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội." Có thể nói, thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay có một mùa xuân rất đặc biệt, đó là vì chúng ta được trưởng thành trong thời kỳ đất nước phát triển, đổi mới và đang có những khát vọng vươn lên rất mạnh mẽ. Đấy là mùa xuân đặc biệt của các bạn, các bạn vô cùng may mắn và có những cơ hội rất lớn để cống hiến, trưởng thành.
Như bạn đã nói, mỗi thế hệ để lại những dấu ấn riêng. Thế hệ cha anh chúng ta, tuổi trẻ đã giành độc lập, tự do, thống nhất cho đất nước.
Thế hệ trẻ vừa qua cũng có những đóng góp rất quan trọng cho sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa để đến chúng ta có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như hiện tại.
Vì vậy, chúng tôi suy nghĩ thế hệ các bạn sẽ là những người tiếp bước những câu chuyện cho đổi mới, kiến tạo và phát triển bằng trí tuệ, bản lĩnh, khát vọng và kiến thức của mình.
Tôi thấy có lẽ chưa bao giờ các bạn trẻ có được cơ hội lớn như bây giờ. Nếu bạn hỏi tôi có những cơ hội lớn nào, tôi chia sẻ, trao đổi và nhận diện 4 cơ hội lớn sau:
Cơ hội thứ nhất đến từ khát vọng phát triển đất nước, từ những quyết sách chiến lược mở đường cho tương lai. Các bạn đều biết chúng ta đặt ra mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Theo đó, có rất nhiều chủ trương lớn của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước mở đường, khơi thông cho sự phát triển.
Các bạn tiếp cận thật sâu sắc tinh thần Đại hội XIV vừa qua với 11 Nghị quyết chiến lược, đặc biệt và quan trọng của Bộ Chính trị. Mới nhất đây là Nghị quyết Trung ương 4... đã thể hiện rất rõ những chiến lược phát triển trên từng lĩnh vực. Nhất là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực, nguồn lực để thúc đẩy sự phát triển.
Hay việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực mà Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ vừa nêu. Hay Nghị quyết 45 về đội ngũ trí thức... Chưa bao giờ các chủ trương lớn của Đảng được thể hiện rõ như bây giờ và Chính phủ cũng rất kịp thời ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền để khơi thông mọi nguồn lực cho đất nước. Đây là cơ hội lớn nhất, một không gian vô cùng lớn để các bạn trẻ tiếp cận và tham gia cống hiến.
Cơ hội thứ hai, đặc biệt nhất, chính là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là cơ hội rất lớn cho tất cả các bạn. Chúng ta đang đứng trước bối cảnh thế giới với công nghệ 4.0, với AI, dữ liệu lớn... Đây là không gian rất lớn để các bạn trẻ được thử thách, trải nghiệm nhưng cũng không phải là làm những gì quá lớn lao.
Như Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn đã nêu, hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: Bắt đầu từ việc chuyển đổi số, lan tỏa tinh thần chuyển đổi số trong cộng đồng để giúp 100 triệu dân Việt Nam có thể chuyển đổi số, xây dựng xã hội số, công dân số và Chính phủ số. Đó là điểm bắt đầu.
Và sau đó bằng năng lực, trình độ, trí tuệ và kiến thức của mình, các bạn làm những việc lớn hơn. "Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền". Khi ý chí của chúng ta được bắt đầu từ lời dạy của Bác Hồ, tôi tin các bạn sẽ trực tiếp tham gia vào sự phát triển của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tôi rất muốn các bạn hãy là lực lượng tiên phong, đi đầu. Không nên hỏi thế giới có gì mới, chúng ta hãy dám làm những việc khó, viêc mới để Việt Nam có thể tạo ra những giá trị mới, mang thương hiệu Việt Nam và "Make in Vietnam", bắt đầu từ chính các bạn trẻ.
Cơ hội thứ ba: Chưa bao giờ đất nước chúng ta hội nhập sâu và có vị thế trên thế giới tốt như ngày hôm nay. Đây là cơ hội để các bạn bước ra thế giới. Thế giới phẳng, không còn ranh giới, tri thức có thể tiếp cận chỉ trong giây lát và các bạn có thể mở rộng tầm nhìn ra toàn cầu.
Chúng ta đem tri thức của thế giới về Việt Nam và mang những tinh hoa của Việt Nam ra thế giới, tạo ra sự kết nối. Nhưng chúng ta vẫn giữ được cốt cách, bản sắc của người Việt Nam: Ý chí Việt Nam, bản lĩnh Việt Nam. Chắc chắn đây là cơ hội rất tốt để phát huy năng lực và xu thế trở thành công dân toàn cầu.
Cơ hội thứ tư là thực tiễn cuộc sống hôm nay, những khó khăn của đất nước, mục tiêu tăng trưởng hai con số... Các bạn hãy coi đó là một không gian lớn để chúng ta được thử thách, trải nghiệm và khẳng định mình. Có thể đến những vùng miền núi sâu xa chia sẻ với bà con, vùng đặc biệt khó khăn giúp đỡ những người yếu thế, hay lan tỏa với cộng đồng những điều tử tế.
Tất cả những gì tốt nhất chính là sự đóng góp của tuổi trẻ cho đất nước. Cơ hội rất lớn, không gian rất lớn, điều kiện rất lớn; chỉ cần bản lĩnh, ý chí, kiến thức, kỹ năng, sự quyết tâm và đặc biệt là mang theo văn hóa Việt Nam để phát huy truyền thống thế hệ cha anh đi trước.
Tôi thấy có rất nhiều cơ hội. Ca khúc "Tuổi trẻ thế hệ Bác Hồ" mở đầu cho buổi đối thoại hôm nay gieo vào tôi cảm xúc thấm thía: "Vì đất nước ta ra đi, xây đời hạnh phúc cho mai sau, thỏa lòng mong ước của Bác Hồ..." Cuối cùng, tôi tin tưởng gửi gắm vào các bạn: "Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền / Đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên".




