Hiệu quả kinh tế từ việc nâng cao giá trị sản phẩm OCOP

Sau hơn 7 năm triển khai quyết liệt, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm đã và đang lan tỏa mạnh mẽ trên khắp các địa bàn nông thôn tỉnh Cà Mau. Tính đến cuối năm 2025, toàn tỉnh đã công nhận 330 sản phẩm OCOP của 150 chủ thể kinh tế, với những phân hạng chất lượng rõ rệt. Cơ cấu sản phẩm hiện nay rất đa dạng, bao gồm 2 sản phẩm đạt hạng 5 sao cao quý, 74 sản phẩm đạt 4 sao và 254 sản phẩm đạt chuẩn 3 sao. Trong số các đơn vị tham gia, lực lượng hộ kinh doanh chiếm tỷ lệ áp đảo với 51,3%, trong khi các hợp tác xã chiếm khoảng 31% tổng số chủ thể. Đặc biệt, nhóm sản phẩm thực phẩm chiếm ưu thế tuyệt đối với 94,9% số lượng sản phẩm OCOP toàn tỉnh.

Hiệu quả kinh tế từ chương trình được minh chứng rõ nét qua các con số tăng trưởng ấn tượng về doanh thu và thu nhập thực tế cho người dân địa phương. Thống kê cho thấy doanh thu từ việc tiêu thụ sản phẩm OCOP tăng trưởng bình quân hàng năm từ 10% đến 12%, và nhiều mặt hàng tăng đột phá sau khi được công nhận. Thậm chí, một số đơn vị đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu từ 20% đến 30% so với thời điểm trước khi có chứng nhận sao OCOP. Giá bán sản phẩm trên thị trường cũng tăng bình quân khoảng 20% nhờ uy tín thương hiệu được nâng cao. Quan trọng hơn, chương trình đã tạo ra sinh kế bền vững cho gần 1.000 lao động tại khu vực nông thôn, với thu nhập ổn định từ 4 triệu đồng đến 6 triệu đồng mỗi tháng.

Sự thay đổi diện mạo kinh tế này có đóng góp rất lớn từ các chủ thể sản xuất nhạy bén. Điển hình là bà Nguyễn Thị Nhung, chủ cơ sở giò chả Sơn Hà tại phường Bạc Liêu, hiện có 3 sản phẩm OCOP đạt chuẩn 4 sao. Bà Nhung cho biết, trước khi tham gia chương trình, sản phẩm của cơ sở chỉ luẩn quẩn tiêu thụ tại thị trường nội tỉnh nhỏ hẹp. Tuy nhiên, kể từ khi thực hiện sản phẩm OCOP và tham gia các chương trình xúc tiến thương mại tại nhiều thành phố lớn, sản phẩm của bà đã được đông đảo người tiêu dùng cả nước biết đến và tin tưởng sử dụng. Hiện nay, thị trường tiêu thụ chính của cơ sở đã mở rộng ra khắp các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Tiếp nối tinh thần đổi mới, việc áp dụng công nghệ hiện đại gắn với an toàn thực phẩm cũng là hướng đi then chốt của nhiều đơn vị sản xuất khác. Bà Lâm Cẩm Thúy, chủ cơ sở Thúy Lực tại phường An Xuyên, chia sẻ rằng cơ sở đang sở hữu 7 sản phẩm OCOP, với các mặt hàng chủ lực như khô trâu một nắng hay bắp bò ngâm nước mắm. Những sản phẩm này luôn nhận được sự tin tưởng cao từ khách hàng nhờ quy trình chế biến nghiêm ngặt. Bà Thúy nhấn mạnh, đơn vị luôn xác định vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm là yếu tố cốt lõi để khẳng định uy tín thương hiệu trên thị trường hiện nay.

Trong giai đoạn vừa qua, cơ sở Thúy Lực đã mạnh dạn đầu tư lò giết mổ tập trung, cùng quy trình sản xuất áp dụng công nghệ hiện đại theo đúng tiêu chuẩn quy định. Việc đảm bảo nghiêm ngặt các quy tắc vệ sinh không chỉ phục vụ tốt cho người tiêu dùng trong nước mà còn là bước đệm quan trọng để cơ sở hướng tới mục tiêu xuất khẩu. Những nỗ lực của các chủ thể như bà Nhung hay bà Thúy đã góp phần đưa sản phẩm đặc trưng của Cà Mau vươn xa, hiện diện ngày càng nhiều trên các kệ hàng hiện đại. Điều này cho thấy sức sống mới của nông sản địa phương khi được đầu tư bài bản và có chiến lược phát triển đúng đắn ngay từ khâu sản xuất ban đầu.

Giải pháp mở rộng thị trường và mục tiêu phát triển bền vững

Để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và đưa sản phẩm OCOP đi vào chiều sâu, tỉnh Cà Mau đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về quảng bá và kết nối cung cầu. Từ năm 2021 đến nay, các chủ thể OCOP chủ lực của địa phương đã tích cực tham gia trên 100 sự kiện xúc tiến thương mại lớn nhỏ cả trong và ngoài nước. Nhờ đó, mạng lưới phân phối đã được hình thành vững chắc, với 19 điểm trưng bày và bán sản phẩm OCOP kiểu mẫu tại các khu vực trọng điểm. Hiện tại, đã có 101 sản phẩm của 33 chủ thể chính thức bước chân vào các hệ thống siêu thị lớn. Đồng thời, 129 sản phẩm của 51 chủ thể cũng đã xuất hiện trên các sàn thương mại điện tử như Lazada, Shopee hay TikTok Shop.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, ông Tô Hoài Phương, đánh giá rằng sau hơn 7 năm triển khai, chương trình OCOP đã lan tỏa mạnh mẽ và góp phần thay đổi diện mạo kinh tế nông thôn. Ông Phương khẳng định, quan điểm của tỉnh là tuyệt đối không chạy theo số lượng hay thành tích ảo, mà kiên định với mục tiêu nâng cao chất lượng. Theo lãnh đạo ngành nông nghiệp, việc phát triển OCOP trong thời gian tới cần gắn liền với mô hình du lịch nông nghiệp, từ đó khơi dậy tối đa tiềm năng bản địa. Điều này sẽ giúp tạo ra những giá trị gia tăng vượt trội cho các sản phẩm đặc thù của vùng đất mũi, đồng thời mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.

Cũng theo ông Tô Hoài Phương, các địa phương cần ưu tiên nguồn lực hỗ trợ cho những sản phẩm có hàm lượng chế biến sâu, đồng thời khai thác hiệu quả giá trị văn hóa. Các đơn vị chức năng phải tránh tình trạng phát triển dàn trải hoặc trùng lặp ý tưởng giữa các xã, phường khác nhau. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, việc nâng cấp hạng sao cho sản phẩm phải lấy nhu cầu thực tế của thị trường làm hệ quy chiếu xuyên suốt. Điều này nhằm đảm bảo tính thực chất của chương trình và giữ vững niềm tin của người tiêu dùng đối với các sản phẩm đã được cơ quan nhà nước công nhận đạt chuẩn OCOP.

Bên cạnh các giải pháp quản lý, lãnh đạo ngành nông nghiệp còn khuyến khích các chủ thể tích cực đầu tư chất xám để xây dựng câu chuyện sản phẩm mang đậm bản sắc quê hương. Mỗi sản phẩm OCOP không chỉ là hàng hóa đơn thuần mà còn phải mang trong mình sự mộc mạc của con người Cà Mau. Song song với đó là việc đổi mới mạnh mẽ trong khâu thiết kế bao bì theo hướng thân thiện với môi trường, đồng thời minh bạch hóa thông tin. Việc áp dụng mã truy xuất nguồn gốc được xem là yêu cầu bắt buộc, giúp nông sản địa phương đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của hệ thống bán lẻ hiện đại cũng như các thị trường xuất khẩu tiềm năng trong khu vực.

Hướng tới tương lai, tỉnh Cà Mau đã đặt ra những cột mốc phát triển rất cụ thể và đầy tham vọng cho chương trình OCOP trong những năm tiếp theo. Trong năm 2026, tỉnh phấn đấu nâng tổng số lên 460 sản phẩm OCOP, với ít nhất 70 sản phẩm mới đạt hạng từ 3 đến 4 sao. Tầm nhìn đến năm 2030, địa phương đặt mục tiêu tối thiểu 70% sản phẩm OCOP có thị trường tiêu thụ ổn định bên ngoài tỉnh, đồng thời 100% sản phẩm phải có mã truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Với sự chuẩn bị bài bản về cả chất lượng sản phẩm lẫn kênh phân phối, sản phẩm OCOP Cà Mau kỳ vọng tiếp tục bứt phá, trở thành động lực chính thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển thịnh vượng.