Xây dựng vùng bưởi hàng hóa gắn với quy trình an toàn

Từ lâu, bưởi Múc đã được biết đến là giống bưởi đặc sản của thôn Múc, xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Không giống nhiều loại bưởi khác, bưởi Múc nổi bật với đặc điểm vỏ mỏng, tép mọng nước, vị ngọt thanh và rất dễ ăn. Đặc biệt, giống bưởi này càng nhiều năm tuổi thì chất lượng quả càng ngon, độ ngọt ổn định hơn hẳn so với những cây mới cho bói.

Nhận thấy tiềm năng từ giống bưởi đặc sản này, người dân địa phương đã liên kết thành lập Hợp tác xã bưởi Múc nhằm tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, bài bản hơn. Hiện nay, Hợp tác xã có 12 thành viên với tổng diện tích canh tác hơn 30 ha, đồng thời đang từng bước xây dựng vùng bưởi hàng hóa gắn liền với các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe để cung ứng ra thị trường.

Xác định chất lượng là yếu tố cốt lõi để giữ vững thương hiệu, các thành viên Hợp tác xã luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất an toàn. Việc tham gia mô hình tập thể đã tạo ra chuyển biến rõ nét trong tư duy sản xuất của người dân địa phương, giúp họ chuyển từ phương thức canh tác nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa theo hướng thâm canh và ứng dụng kỹ thuật cao.

Dấu mốc quan trọng đối với vùng chuyên canh này là khi bưởi Múc chính thức được công nhận là sản phẩm đạt 3 sao OCOP cấp tỉnh. Đây không chỉ là sự ghi nhận cho chất lượng sản phẩm mà còn mở ra cơ hội để đặc sản địa phương tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Đồng thời, sự đồng hành của chính quyền địa phương cùng quyết tâm đổi mới của người dân đã tạo nên nền tảng vững chắc cho cây trồng chủ lực này.

Gia đình anh Nguyễn Văn Tiến, một thành viên của Hợp tác xã bưởi Múc, là minh chứng rõ nét cho hiệu quả từ mô hình liên kết. Bắt đầu trồng bưởi từ năm 2008, đến năm 2012, gia đình anh đã mạnh dạn mở rộng diện tích canh tác. Hiện nay, với hơn 1 ha bưởi được chăm sóc theo hướng an toàn và áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, vườn bưởi của gia đình anh luôn cho quả đồng đều, mẫu mã đẹp.

Chia sẻ về kinh nghiệm canh tác, anh Nguyễn Văn Tiến cho biết, để cây bưởi cho năng suất cao, khâu chăm sóc phải được thực hiện đúng thời điểm. Ngay từ quý I, nhà vườn tiến hành bón phân thúc hoa; sau đó, vào các đợt tháng 2, 3 và tháng 5, 6 sẽ tập trung thúc quả. Đặc biệt, kỹ thuật tạo đường và siết nước để kích thích cây ra hoa, đậu quả cần được thực hiện tỉ mỉ từ tháng 11 của năm trước.

Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc phòng nấm đúng liều lượng để bảo vệ thân cây cũng được anh Tiến đặc biệt coi trọng nhằm hạn chế sâu bệnh trên quả. Nhờ làm chủ kỹ thuật và kiên trì sản xuất theo hướng an toàn, vụ bưởi năm 2025 vừa qua đã mang lại nguồn thu lớn. Sau khi trừ chi phí, mô hình này đem lại lợi nhuận hơn 200 triệu đồng mỗi năm cho gia đình anh, qua đó tạo động lực để tiếp tục gắn bó với cây bưởi.

Minh bạch nguồn gốc và đẩy mạnh chế biến nâng cao giá trị

Để nâng tầm thương hiệu bưởi địa phương, Hợp tác xã bưởi Múc chú trọng dán đầy đủ tem thương hiệu, tem truy xuất nguồn gốc và tem chứng nhận OCOP trên từng quả bưởi. Việc chuẩn hóa tem nhãn không chỉ giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện sản phẩm chính gốc mà còn góp phần tạo dựng niềm tin vững chắc về chất lượng. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ uy tín của đặc sản địa phương trước các dòng sản phẩm trôi nổi trên thị trường.

Bà Lưu Nguyệt Anh, Giám đốc Hợp tác xã bưởi Múc, cho biết sản phẩm của đơn vị hiện không chỉ tiêu thụ trong địa phương mà đã được khách hàng ở nhiều tỉnh, thành biết đến và tin dùng. Bà cũng khẳng định, đơn vị luôn vận động các thành viên và người dân tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật để duy trì chất lượng, giữ vững thương hiệu sao OCOP cũng như niềm tin của người tiêu dùng trên cả nước trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh.

Không dừng lại ở việc tiêu thụ quả tươi, Hợp tác xã bưởi Múc còn từng bước đầu tư vào công nghệ chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị sản phẩm. Một số sản phẩm mới như trà bưởi hay cùi bưởi sấy khô dùng làm nguyên liệu nấu chè đã bước đầu xuất hiện trên thị trường. Cách làm này không chỉ giúp tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu mà còn giảm áp lực tiêu thụ trong thời điểm chính vụ, đồng thời mở ra hướng đi mới đầy triển vọng cho sản phẩm OCOP.

Bên cạnh đó, công tác quảng bá và mở rộng thị trường cũng được Hợp tác xã đặc biệt chú trọng thông qua các kênh phân phối hiện đại. Đơn vị đã chủ động đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, đồng thời liên kết chặt chẽ với Bưu điện tỉnh và mạng lưới tiểu thương tại nhiều địa phương. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nông sản muốn đứng vững phải gắn với thị trường và chuỗi giá trị.

Sự kết hợp giữa bảo tồn giống bản địa và ứng dụng khoa học kỹ thuật đã giúp bưởi Múc khẳng định được chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Những thành quả từ việc gắn sao OCOP và minh bạch nguồn gốc đang giúp người dân Bảo Thắng làm giàu ngay trên chính mảnh đất quê hương. Trong tương lai, việc duy trì quy trình sản xuất nghiêm ngặt và đẩy mạnh chế biến sâu sẽ tiếp tục là chìa khóa để thương hiệu bưởi vùng cao vươn xa.

Với định hướng phát triển bài bản, bưởi Múc không chỉ là một loại trái cây đặc sản mà còn trở thành biểu trưng cho tinh thần đổi mới của nông dân Lào Cai. Sự chuyển mình từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp đã mang lại luồng gió mới cho vùng bưởi Múc tại xã Bảo Thắng, qua đó tạo tiền đề quan trọng để sản phẩm phát triển bền vững, đồng thời đóng góp tích cực vào chương trình xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Những nỗ lực không ngừng của Hợp tác xã bưởi Múc đã chứng minh rằng, khi sản phẩm truyền thống được đầu tư đúng hướng sẽ tạo nên giá trị đột phá. Việc xây dựng thương hiệu dựa trên chất lượng và sự minh bạch không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa nông nghiệp quý báu. Bưởi Múc hôm nay đã sẵn sàng cho hành trình vươn tới những thị trường xa hơn, cả trong và ngoài nước.