Thời tiết bất lợi khiến sản lượng dâu tằm sụt giảm mạnh

Dọc theo các triền đê và bãi bồi ven sông Hồng cũng như sông Đáy thuộc khu vực ngoại thành Hà Nội, sắc đỏ và tím của dâu tằm đang nhuộm thắm các vùng quê. Tại xã Hát Môn, đơn vị hành chính cũ là xã Hiệp Thuận, không khí thu hoạch đang trở nên hối hả hơn bao giờ hết. Ngay từ 6 giờ sáng, người dân đã mang theo rổ và chậu ra đồng để kịp hái những lứa dâu chín sớm nhằm cung cấp cho thị trường tiêu thụ đang rất sôi động.

Tuy nhiên, mùa vụ năm nay ghi nhận những khó khăn nhất định do tác động tiêu cực từ yếu tố khách quan. Thời tiết thất thường với tình trạng mưa ít và đặc biệt là sương muối xuất hiện liên tục trong thời gian qua đang khiến nhiều hộ trồng dâu tằm lo lắng. Những đợt sương muối kéo dài hồi đầu năm đã khiến nhiều diện tích dâu bị táp lá và chùn ngọn. Điều này không chỉ khiến sản lượng sụt giảm đáng kể so với mọi năm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng quả khi thu hoạch.

Theo ghi nhận thực tế tại các nhà vườn, dâu chín không đồng đều, trái nhỏ và không mọng nước bằng những vụ trước. Ông Mâu Nhần Bái, một hộ dân sở hữu 2 sào dâu với 24 gốc, xác nhận rằng sản lượng năm nay của gia đình giảm mạnh. Khi thu hoạch, ông phải chọn lọc tỉ mỉ từng quả đạt chất lượng để bán cho khách vì quả dâu chín chỉ cần mạnh tay một chút là có thể bị dập nát hoặc làm đứt cuống cả những quả chưa chín.

Sự khắc nghiệt của thời tiết còn khiến nhiều gia đình trồng dâu rơi vào tình trạng mất trắng diện tích do không chăm sóc cẩn thận hoặc để sâu bệnh tấn công. Ông Mâu Nhần Bái chia sẻ thêm rằng trong 10 nhà trồng dâu thì hiện chỉ có khoảng 5 đến 7 nhà được thu hoạch. Thời tiết diễn biến quá thất thường khiến dâu rụng nhiều và quả nhỏ đến mức không thể bán được, buộc một số hộ phải chủ động chặt gốc từ sớm để giảm bớt thiệt hại.

Bà Đinh Thị Lan, một hộ dân có thâm niên trồng dâu 15 năm tại địa phương, cũng thừa nhận tình trạng tương tự. Bà cho biết hiện đang là thời điểm chính vụ thu hoạch nhưng do mưa ít và sương muối liên tục nên lượng dâu thu hoạch bị ảnh hưởng rõ rệt. Dù sở hữu diện tích lên tới 3 sào dâu tằm nhưng bà Lan nhận định sản lượng năm nay không bằng năm ngoái, gây ra những áp lực nhất định cho người nông dân khi bước vào vụ chính.

Nông dân chủ động canh tác sạch đem lại hiệu quả cao

Trước những diễn biến bất lợi của thiên nhiên, người dân xã Hát Môn đã chủ động thay đổi phương thức chăm sóc để hạn chế tối đa thiệt hại. Một số hộ đã mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới tiêu hiện đại và dành nhiều công sức hơn cho việc theo dõi đồng ruộng. Nhờ sự cần mẫn và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, bà con vẫn giữ được những vườn dâu xanh tốt, cho quả chín đen mọng để cung ứng ra thị trường vào đúng thời điểm nhu cầu tiêu thụ tăng cao.

Bà Nguyễn Thị Thanh, một hộ trồng 2 sào dâu với khoảng 60 gốc, chia sẻ về bí quyết giữ vườn của mình. Bà cho biết bản thân phải liên tục theo dõi thời tiết, thực hiện chăm tỉa cành và trị sâu bệnh kỹ lưỡng để có thể thu hoạch được nhiều nhất. Đặc biệt, cây dâu tuy có nhiều sâu nhưng bà tuyệt đối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhằm đảm bảo sản phẩm sạch và an toàn cho người tiêu dùng, giúp dâu tằm giữ được vị ngọt tự nhiên nhất.

Chính nhờ quy trình canh tác an toàn và chú trọng chất lượng, dâu tằm Hát Môn vẫn giữ được sức hút rất lớn trên thị trường bất chấp năng suất có phần lép vế. Giá bán lẻ dâu tằm hiện dao động từ 35.000 đến 60.000 đồng/kg, cao hơn so với năm trước từ 5.000 đến 7.000 đồng/kg. Tại khu vực nội thành Hà Nội, giá bán lẻ cũng ổn định ở mức 25.000 đến 35.000 đồng/kg, trở thành mặt hàng giải nhiệt được người dân Thủ đô vô cùng săn đón mỗi khi hạ về.

Bà Nguyễn Thị Thanh dự kiến với 2 sào dâu được chăm sóc tốt, gia đình bà sẽ thu về từ 15 đến 17 triệu đồng mỗi sào. Việc kiên trì bám trụ với nghề và tuân thủ các nguyên tắc sản xuất sạch đã giúp những người nông dân như bà Thanh có được thành quả xứng đáng. Những mẹt dâu tím ngắt giờ đây không chỉ là nguyên liệu làm siro hay mứt mà còn là minh chứng cho sự thích ứng linh hoạt của người nông dân trước biến đổi khí hậu.

Đối với gia đình bà Đinh Thị Lan, dù sản lượng có giảm nhưng nhờ diện tích lớn và giá bán ổn định, bà vẫn duy trì được mức doanh thu khả quan. Bà Lan khẳng định rằng mỗi năm gia đình bà thu về khoảng 50 đến 60 triệu đồng từ cây dâu tằm. Với giá bán cho thương lái tại vườn hiện nay là 17.000 đồng/kg, cây dâu vẫn chứng minh được ưu thế vượt trội về hiệu quả kinh tế so với các loại cây truyền thống như đậu tương hay lạc trên cùng một đơn vị diện tích.

Tương tự, ông Mâu Nhần Bái cũng bày tỏ sự lạc quan khi mỗi ngày vợ chồng ông hái được khoảng 15 đến 20kg dâu, hái tới đâu có người mua tới đó với giá buôn từ 13.000 đến 18.000 đồng/kg. Ông Bái tính toán rằng dù quả không đẹp bằng năm ngoái do sương muối nhưng với mức giá này, mỗi mùa thu hoạch gia đình ông vẫn thu về khoảng 30 triệu đồng. Đây là con số ấn tượng, giúp người dân địa phương phát triển kinh tế bền vững và thêm gắn bó với loại cây dân dã này.