Công nghệ số mở lối cho nông sản truyền thống

Việc minh bạch nguồn gốc đã trở thành yếu tố sống còn trong việc nâng cao giá trị nông sản. Tại Hà Tĩnh, chuyển đổi số đã đi sâu vào hành trình thực chứng chất lượng thông qua dữ liệu. Sự chuyển dịch này giúp nông dân và các chủ thể kinh tế địa phương từ bỏ tư duy sản xuất tự phát, chuyển sang tư duy kinh tế số với những minh chứng kỹ thuật rõ ràng cho từng quy trình.

Thực tế thị trường bán lẻ cho thấy, sở hữu tem truy xuất nguồn gốc là tiêu chuẩn tiên quyết của các nhà phân phối. Vì vậy, các doanh nghiệp và hợp tác xã trên địa bàn đã chủ động ứng dụng công nghệ số, minh bạch hóa toàn bộ quy trình sản xuất. Động thái này trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn trong khâu tiêu thụ, đưa hàng hóa địa phương tiếp cận các thị trường lớn. Đồng thời, yêu cầu này cũng buộc các cơ sở sản xuất truyền thống phải thay đổi tư duy, nâng cấp toàn diện từ chất lượng bên trong đến diện mạo bên ngoài.

Sự bứt phá ấy mang đậm dấu ấn từ định hướng của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh tại Kế hoạch số 165/KH-UBND ngày 01/4/2026 về triển khai truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2035. Kế hoạch xác định mục tiêu chuẩn hóa cơ sở dữ liệu truy xuất tập trung, kết nối đồng bộ với cổng thông tin quốc gia, đồng thời đưa công nghệ mã trang trại và mã vạch số vào quản lý, giám sát an toàn thực phẩm.

Trong những tháng giữa năm 2026, Sở Khoa học và Công nghệ đã quán triệt mạnh mẽ đợt cao điểm triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Trọng tâm là hỗ trợ các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên toàn tỉnh hoàn thiện hạ tầng số, duy trì vận hành ổn định hệ thống mã QR bảo chứng chất lượng cho các thương hiệu chủ lực của địa phương.

Những mã QR không đơn thuần là công cụ chống hàng giả mà còn là lời cam kết về danh dự của người sản xuất, đồng thời là kênh tương tác với người tiêu dùng. Khi chất lượng được bảo chứng bằng công nghệ số thay vì những lời giới thiệu cảm tính, giá trị kinh tế của nông sản Hà Tĩnh được gia tăng một cách thực chất và bền vững. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển thương mại điện tử gắn với xây dựng thương hiệu địa phương.

Giải pháp nâng tầm thương hiệu nông sản Hà Tĩnh

Từ những thành công ban đầu, mô hình số hóa vùng trồng và bán hàng đa kênh đang được nhân rộng đối với các sản phẩm như cam, bưởi, nhung hươu và bánh đa vừng. Ngày 15/5/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã chính thức công bố và trao Giấy chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia cho nước mắm Phú Khương và nước mắm Luận Nghiệp.

Anh Đặng Đình Minh, đại diện thương hiệu nước mắm Luận Nghiệp chia sẻ, để sản phẩm truyền thống có thể cạnh tranh trong các siêu thị lớn và vươn ra thị trường quốc tế, cơ sở đã đầu tư cải tiến toàn bộ mẫu mã, bao bì phù hợp với thị hiếu tiêu dùng hiện đại. Anh Minh cho biết thêm, mã QR trên mỗi chai nước mắm giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Khách hàng chỉ cần quét mã là có thể theo dõi chi tiết từ khâu thu mua hải sản ngoài khơi, quá trình ủ chượp trong chum sành cho đến các chỉ tiêu kiểm định chất lượng cuối cùng. Sự minh bạch này tạo ra giá trị gia tăng lớn, giúp đơn vị đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của Hội đồng đánh giá cấp Trung ương.

Đứng ở góc độ doanh nghiệp, chị Trần Thị Huyền, Giám đốc Công ty Sản xuất, xuất nhập khẩu Lê Phương cho biết, các đối tác nước ngoài cũng như hệ thống siêu thị lớn trong nước hiện kiểm duyệt hồ sơ sản phẩm hết sức nghiêm ngặt. Việc dán nhãn mác thông thường không còn đủ sức thuyết phục. Chị Huyền khẳng định, mã QR chính là ngôn ngữ chung để đàm phán với các nhà phân phối và nhà nhập khẩu. Nhờ ứng dụng công nghệ này, doanh nghiệp đã đưa thành công nhiều mặt hàng chế biến sâu vào các chuỗi cung ứng cao cấp, đồng thời hoàn thiện thủ tục để đẩy mạnh xuất khẩu.

Chiến lược này tiếp tục được tiếp sức bởi những chính sách đột phá mới. Ngày 10/5/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã phê duyệt Quyết định triển khai Chương trình khuyến công địa phương giai đoạn 2026–2030 với mục tiêu phát triển công nghiệp nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững, kết hợp khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế xanh. Theo định hướng mới, Hà Tĩnh ưu tiên hỗ trợ các đơn vị chế biến sâu nông sản, phấn đấu duy trì mức tăng giá trị sản xuất bình quân từ 10 đến 12% mỗi năm và nâng năng suất lao động lên trên 15% mỗi năm thông qua việc ứng dụng máy móc tiên tiến.

Toàn tỉnh cũng đang tích cực đẩy mạnh phong trào thi đua đổi mới sáng tạo, gắn với việc hoàn thiện hệ thống tiếp nhận phản ánh của người dân trên ứng dụng Công dân số Hà Tĩnh. Con đường số hóa nông sản của Hà Tĩnh đang cho thấy một tầm nhìn chiến lược đúng đắn. Công nghệ số là bệ phóng vững chắc để tinh hoa lao động cùng đất và người Hà Tĩnh khẳng định vị thế trên bản đồ nông nghiệp số Việt Nam, đồng thời vươn tầm quốc tế.