Ba trụ cột hợp tác chiến lược trong kỷ nguyên số

Thay vì đi theo lối mòn sản xuất truyền thống, khu vực kinh tế tập thể Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ. Để hiện thực hóa mục tiêu này, kết quả nổi bật nhất từ buổi làm việc là sự thống nhất giữa Liên minh Hợp tác xã (HTX) Việt Nam và Nhật báo Nông nghiệp Nhật Bản (Nihon Nogyo Shimbun) về ba trụ cột hợp tác cốt lõi.

Thứ nhất, hai bên sẽ tập trung xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung, áp dụng kinh nghiệm chuẩn hóa thông tin từ Nhật Bản để hỗ trợ các HTX kết nối giao thương hiệu quả. Thứ hai, thông qua mạng lưới uy tín của tờ báo Nhật, các chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ nước bạn sẽ trực tiếp tham gia tư vấn giải pháp chuyển đổi số, được thiết kế bám sát với quy mô và đặc thù của HTX Việt Nam. Cuối cùng, hai tổ chức hướng tới việc phối hợp tổ chức Diễn đàn Việt Nam – Nhật Bản, tạo ra một không gian đối thoại chuyên sâu nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực kinh tế tập thể.

Nhận diện "vùng trũng" thông tin thị trường

Dưới góc nhìn vĩ mô, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân đánh giá, cả nước hiện có khoảng 35.700 HTX, trong đó HTX nông nghiệp chiếm áp đảo với gần 24.000 đơn vị. Khu vực này đang trong lộ trình tái cấu trúc, hướng tới liên kết chuỗi giá trị và chuẩn hóa chất lượng vào năm 2030.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất cản trở sự bứt phá của các sản phẩm và thương hiệu HTX không hẳn nằm ở năng lực sản xuất, mà xuất phát từ sự thiếu hụt thông tin thị trường mang tính dự báo. Người nông dân và ban giám đốc HTX thường lúng túng trước các câu hỏi cốt lõi: thị trường đang cần sản phẩm gì, quy cách đóng gói ra sao và thời điểm cung ứng nào mang lại giá trị thặng dư cao nhất. Việc thiếu hụt dữ liệu đầu ra khiến sản xuất dễ rơi vào tình trạng bị động.

Giải pháp quản trị từ bài học thực tiễn của Nhật Bản

Để giải quyết triệt để điểm nghẽn trên, việc học hỏi từ nền nông nghiệp có độ tương đồng cao như Nhật Bản là vô cùng cần thiết. Ông Takanori Okabe, Trưởng phòng Bộ phận Kinh doanh Giải pháp của Nhật báo Nông nghiệp Nhật Bản, nhận định nền nông nghiệp hai quốc gia đều lấy kinh tế hộ làm nền tảng. Hơn 40 năm qua, tờ báo của ông không đơn thuần làm nhiệm vụ truyền thông, mà đóng vai trò như một trung tâm dữ liệu. Bằng mạng lưới bám cơ sở, họ thu thập, phân tích biến động cung cầu, giá cả và truyền tải trực quan cho nông dân.

Bên cạnh đó, mô hình tổ chức tiêu thụ và quản trị chuỗi cung ứng của hệ thống HTX nông nghiệp (JA) Nhật Bản là một kênh tham chiếu hoàn hảo. Các đại diện từ Liên minh HTX Việt Nam đã chia sẻ thực tiễn từ những mô hình đạt giải "Hợp tác xã đổi mới sáng tạo" năm 2026 như: mô hình rau quả công nghệ cao tại HTX Thiệu Hưng (Thanh Hóa), phát triển văn hóa trà tại HTX chè Hảo Đạt (Thái Nguyên) hay chuỗi liên kết trái cây sinh học OCOP (Cần Thơ). Từ những câu chuyện sản phẩm thực tế này, phía Việt Nam mong muốn đối tác Nhật Bản chia sẻ sâu hơn về cách hệ thống cửa hàng bán lẻ tiếp nhận thị hiếu người tiêu dùng, từ đó dội ngược thông tin về để người sản xuất chủ động điều chỉnh kế hoạch mùa vụ.

Sự đồng hành của một đối tác giàu kinh nghiệm như Nihon Nogyo Shimbun không chỉ giúp thiết lập cơ chế thông tin hai chiều, mà còn mở ra cơ hội xây dựng các chuyên mục quảng bá mô hình tiêu biểu, đưa nông sản và thương hiệu HTX Việt Nam tiến xa hơn trên bản đồ thương mại quốc tế.