Đánh thức tiềm năng từ "kho báu xanh"

Theo Báo Tuyên Quang, sở hữu địa thế đặc thù của miền núi phía Bắc, Tuyên Quang xem kinh tế lâm nghiệp là mũi nhọn đột phá. Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, địa phương này đã tạo dựng được nền tảng vững chắc với những con số ấn tượng. Tỷ lệ che phủ rừng đạt 62,2%, đưa Tuyên Quang xếp thứ 3 toàn quốc về "chỉ số xanh".

Không chỉ tập trung vào số lượng với hơn 15.000 ha rừng trồng mới mỗi năm, tỉnh đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ về chất tại các vùng nguyên liệu. Việc thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang thâm canh gỗ lớn đang mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội. 

Điển hình tại huyện Sơn Dương, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ keo sang bạch đàn tại một số xã phía Nam đã chứng minh tính đúng đắn. Sau chu kỳ khoảng 4,5 năm, năng suất khai thác đạt từ 80 - 100 m3/ha, mang lại giá trị kinh tế cao hơn hẳn nhờ thị trường tiêu thụ ổn định.

Để đảm bảo nguồn cung bền vững, tỉnh đặc biệt chú trọng khâu giống thông qua hệ thống vườn ươm công nghệ cao. Hiện nay, Tuyên Quang đã phát triển được 81.000 ha rừng gỗ lớn, đóng vai trò là "bệ đỡ" nguyên liệu quan trọng cho ngành công nghiệp chế biến. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân đạt trên 9%/năm, khẳng định lâm nghiệp không chỉ là lá phổi xanh bảo vệ môi trường mà còn là "cố máy" sinh kế hiệu quả cho người dân.

Tấm "hộ chiếu xanh" FSC và dấu ấn doanh nghiệp

Xác định hội nhập quốc tế là xu thế tất yếu, Tuyên Quang đã đẩy mạnh việc chuẩn hóa quy trình quản lý rừng theo các tiêu chuẩn khắt khe nhất. Tính đến năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận hơn 89.094 lượt ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững. 

Trong đó, diện tích đạt chứng chỉ FSC/PEFC lên tới 84.654 ha – thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Đây chính là tấm "hộ chiếu xanh" quyền lực giúp gỗ Tuyên Quang vượt qua các rào cản kỹ thuật để thâm nhập vào những thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản và Liên minh Châu Âu (EU).

Sức hút từ vùng nguyên liệu chuẩn hóa đã kéo theo sự hiện diện của hơn 500 cơ sở chế biến, trong đó có những "sếu đầu đàn" với công suất lớn.

Tiêu biểu là Công ty CP Woodsland Tuyên Quang, đơn vị có các sản phẩm ván sàn và nội ngoại thất được công nhận Thương hiệu Quốc gia. Ông Vũ Hải Bằng, Tổng Giám đốc công ty chia sẻ về chiến lược phát triển bền vững: "Chúng tôi kiên định với việc sử dụng nguồn gỗ FSC, tái sử dụng nguyên liệu và chuyển đổi xanh trong sản xuất như dùng điện mặt trời, xe nâng điện để giảm phát thải". 

Năm 2025, riêng tại Cụm công nghiệp Yên Sơn, Woodsland đã chế biến hơn 41.000 m3 gỗ, mang về doanh thu 2.000 tỷ đồng và giải quyết việc làm cho 2.500 lao động.

Ở phân khúc khác, Công ty CP Giấy An Hòa đang vận hành nhà máy bột giấy và giấy có quy mô lớn nhất Việt Nam. Với nhu cầu hơn 650.000 tấn dăm và gỗ mỗi năm, doanh nghiệp này đã xây dựng mối liên kết chặt chẽ với người trồng rừng để ổn định vùng nguyên liệu. 

Nhờ sự hợp tác nghiên cứu giữa chuyên gia nước ngoài và đội ngũ kỹ thuật nội bộ, các sản phẩm giấy in viết cao cấp của An Hòa (độ trắng 76% ISO) đã chinh phục thị trường Á – Âu. Sắp tới, doanh nghiệp này sẽ tung ra các dòng sản phẩm thân thiện môi trường như giấy làm ống hút thực phẩm, giấy nhớ...

Tầm nhìn 2026: Hướng tới thị trường tín chỉ Carbon

Bước sang giai đoạn từ năm 2026, Tuyên Quang đặt ra những mục tiêu tham vọng để nâng tầm vị thế. Tỉnh phấn đấu duy trì tỷ lệ che phủ rừng 62,2%, đồng thời mở rộng diện tích rừng FSC lên 100.000 ha. Mục tiêu năng suất rừng trồng được kỳ vọng đạt 22 m3/ha/năm, với giá trị kinh tế ước đạt 174 triệu đồng/ha (chu kỳ 7 năm) và lên tới 317 triệu đồng/ha (chu kỳ 10 năm).

Chiến lược mũi nhọn trong thời gian tới là xây dựng khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao và đưa Tuyên Quang tham gia vào thị trường tín chỉ carbon. Đây là bước đi đột phá để biến rừng thực sự trở thành "tài sản xanh" có giá trị giao dịch, gia tăng nguồn thu cho địa phương và người dân.

Để hiện thực hóa điều này, tỉnh sẽ đẩy mạnh cơ giới hóa toàn diện từ khâu trồng đến khai thác, ứng dụng công nghệ sinh học (như giống keo lai mô) giúp tăng năng suất 20 - 30%. Song song đó là công tác chuyển đổi số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc gỗ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Sự liên kết bền chặt giữa "Nhà nước - Doanh nghiệp - Người dân" thông qua các cam kết bao tiêu sản phẩm, hỗ trợ vốn và kỹ thuật sẽ là chìa khóa then chốt. Với hướng đi đúng đắn này, Tuyên Quang đang ngày càng khẳng định vị thế của một trung tâm chế biến gỗ hiện đại, nơi những cánh rừng không chỉ mang màu xanh của sự sống mà còn mang màu xanh của sự thịnh vượng.