Hương thơm ngàn năm từ món chè kho Tứ Yên
Mang trong mình dấu ấn hàng nghìn năm chống giặc Lương, chè kho Tứ Yên là món không thể thiếu trên mâm cỗ Tết người dân Vĩnh Phúc.
| Tô bún nước lèo Sóc Trăng – Gói ghém tinh túy ba nền văn hóa Bánh tằm Ngan Dừa – Đặc sản dân dã “gây thương nhớ” của xứ Bạc Liêu Lẩu mắm U Minh – “Bản giao hưởng” hương vị từ rừng ngập mặn Cà Mau |
Không chỉ là “món khai vị” không thể thiếu trên mâm cỗ Tết cổ truyền của người Vĩnh Phúc, chè kho Tứ Yên còn ẩn chứa giá trị lịch sử và nhân văn sâu sắc suốt hàng trăm ngàn năm qua. Mỗi miếng chè, mịn như nhung, đượm vị ngọt thanh, thoảng hương gừng, tinh tế mùi bưởi, dường như đưa thực khách trở về thời kỳ oai hùng của vùng đất Sông Lô.
 |
| Chè kho Tứ Yên còn ẩn chứa giá trị lịch sử và nhân văn sâu sắc suốt hàng trăm năm qua. |
Tương truyền, làng Tứ Yên, huyện Sông Lô, sở hữu đầm Miêng – được ghi trong sử liệu là hồ Diễn Triệt – nơi vào thế kỷ thứ 6, Lý Nam Đế đã cho đắp thành để chống quân Lương.
Thời đó, nhân dân đã tiếp tế lương khô, trong đó có chè kho, giúp binh sĩ duy trì sức lực. Để tưởng nhớ công lao của Lý Nam Đế, dân làng dựng miếu thờ và hằng năm mở tiệc vào các ngày 24 và 27 tháng Năm âm lịch, mâm cỗ không thể thiếu chè kho Tứ Yên.
Cho đến nay, chè kho Tứ Yên vẫn giữ được sức quyến rũ đặc biệt. Từng hạt đậu xanh tẩm ướp theo công thức gia truyền, trải qua các công đoạn lựa chọn, ngâm, đồ và giã nhuyễn, rồi hòa cùng siro gừng thanh mát, “ám hơi” chút tinh dầu hoa bưởi – tất cả hội tụ tạo nên kết cấu thơm, độ khô ráo và vị ngọt dịu khó quên.
Chìa khóa của món chè kho nằm ở khâu chọn đậu xanh: hạt nhỏ, vàng óng, không lép. Sau khi ngâm 12 tiếng, đậu bung nở, đãi sạch vỏ, phơi khô, mới mang đồ chín và giã nhuyễn. Mẹo để chè thêm tơi mịn: dùng dao thái lát mỏng bột đậu sau khi giã.
 |
| Chìa khóa của món chè kho nằm ở khâu chọn đậu xanh: hạt nhỏ, vàng óng, không lép. |
Siro đường pha cùng nước ấm theo tỉ lệ chuẩn, điểm thêm chút nước gừng, rồi trộn đều với đậu xanh, đun nhỏ lửa. Người thợ phải kiên nhẫn đảo liên tục bằng hai đũa to để chè không bén nồi. Lúc chè vừa chín tới, vài giọt tinh dầu hoa bưởi được thêm vào, khiến hương chè thêm thoang thoảng, lưu luyến.
Chè kho Tứ Yên thường được để nguội, cắt thành miếng vừa ăn, bày trên dĩa và rắc vừng trắng tạo điểm nhấn. Khi thưởng thức cùng tách trà sen, thực khách sẽ cảm nhận rõ sự hài hòa giữa vị ngọt thanh, độ mịn màng và hương gừng, mùi bưởi tinh tế.
Trải qua dòng chảy thời gian, chè kho Tứ Yên vẫn đứng vững như một biểu tượng văn hóa – món quà quê vừa đậm đà hương vị, vừa chứa đựng câu chuyện lịch sử ngàn năm. Về với Tứ Yên, thực khách không chỉ khám phá hương vị truyền thống, mà còn lắng nghe tiếng vọng hào hùng của vùng đất Sông Lô.
 Bò leo núi – Món ngon độc lạ níu chân thực khách khi tới An Giang |
 Bánh cống Cần Thơ – Hương vị dân dã giữ chân du khách |
 Cháo lòng Cái Tắc – Vị ngon từ hơi ấm đồng quê |
