Hội Nông dân thành phố Bắc Ninh thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị
Trên cơ sở những kết quả đạt được trong thực hiện 4 đề án giai đoạn 2021–2026, Hội Nông dân thành phố Bắc Ninh tiếp tục triển khai 2 đề án trọng tâm giai đoạn 2026–2030 với tổng kinh phí hơn 61,6 tỷ đồng, tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp bền vững.
Từ kết quả các đề án, tạo nền tảng phát triển nông nghiệp hiện đại
Ngày 13/11/2026, tại Trung tâm Hội nghị thành phố (phường Bắc Giang), Hội Nông dân thành phố Bắc Ninh tổ chức hội nghị tổng kết 4 đề án phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn giai đoạn 2021–2026 và triển khai 2 đề án giai đoạn 2026–2030. Dự hội nghị có đồng chí Lê Xuân Lợi, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố; đại diện Ủy ban MTTQ, các sở, ban, ngành, đoàn thể thành phố cùng cán bộ, hội viên nông dân tiêu biểu.
Hội nghị là dịp đánh giá những kết quả đạt được trong quá trình triển khai các chương trình hỗ trợ phát triển nông nghiệp, đồng thời nhìn nhận những khó khăn, hạn chế để xác định phương hướng, nhiệm vụ phù hợp trong giai đoạn tiếp theo. Thực tiễn cho thấy, việc tổ chức sản xuất theo hướng hợp tác, liên kết chuỗi giá trị, phát triển kinh tế tập thể và ứng dụng khoa học công nghệ đang trở thành những yêu cầu quan trọng đối với quá trình đổi mới nông nghiệp.
Trong giai đoạn 2021–2026, các cấp Hội Nông dân thành phố đã triển khai 4 đề án với nhiều kết quả tích cực, góp phần thay đổi phương thức tổ chức sản xuất, nâng cao năng lực cho hội viên và thúc đẩy phát triển các mô hình kinh tế nông nghiệp.
Nổi bật là đề án “Hội Nông dân các cấp là nòng cốt trong tổ chức sản xuất nông nghiệp theo hướng hợp tác, liên kết chuỗi giá trị, xây dựng và nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP giai đoạn 2022–2025”. Thông qua đề án, các cấp Hội đã hướng dẫn thành lập mới 47 tổ hợp tác và 23 hợp tác xã. Tổng số sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên là 103 sản phẩm, đạt 257,5% mục tiêu đề ra.
Kết quả này cho thấy vai trò của tổ chức Hội trong vận động, tập hợp nông dân tham gia các hình thức kinh tế hợp tác, từng bước khắc phục tình trạng sản xuất phân tán, nhỏ lẻ. Việc phát triển sản phẩm OCOP cũng góp phần thúc đẩy tư duy sản xuất gắn với nhu cầu thị trường, chú trọng chất lượng, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị nông sản địa phương.
Cùng với phát triển kinh tế tập thể, ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất và kinh doanh được xác định là một hướng hỗ trợ quan trọng. Thực hiện đề án nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin cho chủ trang trại, hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi giai đoạn 2021–2025, Hội Nông dân thành phố đã xây dựng hệ thống phần mềm quản lý sản xuất kết nối cung cầu (MCA), tổ chức hàng chục lớp tập huấn và nhân rộng các mô hình trồng trọt, chăn nuôi thông minh ứng dụng công nghệ Internet vạn vật (IoT).
Việc đưa công nghệ vào hoạt động sản xuất giúp các hộ nông dân từng bước tiếp cận phương thức quản lý hiện đại, chủ động hơn trong kiểm soát quy trình, giảm chi phí và nâng cao năng suất, chất lượng nông sản. Đây cũng là tiền đề để mở rộng ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, kết nối cung cầu và tiêu thụ sản phẩm trong thời gian tới.
Ở lĩnh vực phát triển cây trồng có lợi thế, đề án “Phát triển vùng ba kích tím hàng hóa tại huyện Sơn Động giai đoạn 2022–2026” đã vận động Nhân dân trồng mới 50 ha ba kích tím, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung. Đáng chú ý, hoạt động phát triển vùng trồng được gắn với chế biến các sản phẩm như rượu ba kích, ba kích sấy khô, góp phần mở rộng hướng khai thác giá trị của cây trồng địa phương.
Trong khi đó, đề án “Xây dựng Tổ hợp tác tạo tiền đề để phát triển thành Hợp tác xã nông nghiệp giai đoạn 2021–2025” đã vận động thành lập 255 tổ hợp tác và 152 hợp tác xã nông nghiệp, vượt mục tiêu đề ra. Kết quả này góp phần củng cố nền tảng kinh tế hợp tác, tạo điều kiện để nông dân liên kết trong sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực và từng bước nâng cao năng lực tổ chức hoạt động kinh tế.
Nhìn tổng thể, 4 đề án đã tạo chuyển biến trên nhiều phương diện, từ phát triển tổ chức kinh tế tập thể, xây dựng sản phẩm OCOP đến ứng dụng công nghệ và hình thành vùng nguyên liệu. Những kết quả này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh mà còn tạo cơ sở thực tiễn để Hội Nông dân thành phố tiếp tục đổi mới phương thức hỗ trợ, hướng đến phát triển nông nghiệp theo chiều sâu.
Nhìn thẳng hạn chế, tập trung nguồn lực cho hai đề án trọng tâm
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai các đề án vẫn bộc lộ một số khó khăn, hạn chế. Quy mô sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ; quỹ đất và nguồn vốn đầu tư ban đầu của nông dân còn hạn chế; công tác tham mưu ở một số cơ sở Hội có lúc chưa chủ động. Việc ứng dụng công nghệ chưa đồng đều, kỹ năng số của một bộ phận nông dân còn hạn chế. Đặc biệt, phát triển sản phẩm OCOP ở một số nơi chưa gắn chặt với yêu cầu duy trì chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Những hạn chế này cho thấy, việc phát triển nông nghiệp không chỉ dừng lại ở mở rộng số lượng tổ hợp tác, hợp tác xã hay sản phẩm được công nhận mà cần chú trọng nâng cao năng lực hoạt động và hiệu quả thực chất. Một hợp tác xã muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị phải có năng lực quản trị, tổ chức sản xuất ổn định, kiểm soát chất lượng và xây dựng được mối liên kết với các đối tác tiêu thụ. Tương tự, sản phẩm nông nghiệp muốn duy trì sức cạnh tranh cần bảo đảm chất lượng đồng đều, minh bạch nguồn gốc và có chiến lược phát triển thị trường phù hợp.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, giai đoạn 2026–2030, Hội Nông dân thành phố Bắc Ninh tập trung triển khai 2 đề án trọng tâm đã được Chủ tịch UBND thành phố phê duyệt, với tổng kinh phí hơn 61,6 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ hơn 39,2 tỷ đồng, phần kinh phí còn lại là nguồn vốn đối ứng.
Định hướng mới thể hiện sự chuyển dịch từ hỗ trợ phát triển sản xuất đơn lẻ sang nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và tăng cường liên kết thị trường. Hai đề án tập trung vào những khâu có mối quan hệ chặt chẽ, gồm tăng cường sự tham gia của hợp tác xã nông nghiệp vào chuỗi giá trị và nâng cao vai trò của Hội Nông dân trong tư vấn, hỗ trợ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi ứng dụng chuyển đổi số gắn với sản xuất nông nghiệp hàng hóa an toàn.
Trọng tâm trước hết là hỗ trợ các hợp tác xã nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị. Trong nền nông nghiệp hiện đại, hợp tác xã không chỉ là nơi tập hợp các hộ sản xuất mà cần phát huy vai trò tổ chức, điều phối các hoạt động từ cung ứng đầu vào, sản xuất đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Khi các thành viên cùng thực hiện quy trình sản xuất thống nhất, việc kiểm soát chất lượng, bảo đảm nguồn cung và đáp ứng yêu cầu của thị trường sẽ có điều kiện thuận lợi hơn.
Do đó, việc hỗ trợ hợp tác xã cần gắn với ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và tổ chức sản xuất; nâng cao chất lượng sản phẩm; xây dựng, phát triển thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Công nghệ số sẽ hỗ trợ các hợp tác xã quản lý thông tin, theo dõi quy trình sản xuất, quảng bá sản phẩm và kết nối với các đối tác. Tuy nhiên, hiệu quả chuyển đổi số không chỉ được đánh giá qua số lượng công cụ công nghệ được đưa vào sử dụng mà quan trọng hơn là khả năng cải thiện năng lực quản trị, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Cùng với phát triển hợp tác xã, đề án nâng cao vai trò của Hội Nông dân trong tư vấn, hỗ trợ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi ứng dụng chuyển đổi số hướng đến xây dựng nền sản xuất nông nghiệp hàng hóa an toàn, hiệu quả và bền vững. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp đối với người sản xuất, bởi nông dân vừa là đối tượng được hỗ trợ, vừa là chủ thể quyết định hiệu quả ứng dụng công nghệ trong thực tiễn.
Các cấp Hội cần phát huy vai trò nòng cốt trong tư vấn, hướng dẫn hội viên tiếp cận những giải pháp công nghệ phù hợp. Trong đó, ứng dụng IoT có thể hỗ trợ theo dõi các điều kiện sản xuất; nhật ký điện tử giúp quản lý quá trình chăm sóc, sử dụng vật tư và thu hoạch; mã QR tạo thuận lợi cho truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin sản phẩm. Việc đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử cũng mở thêm kênh quảng bá, giới thiệu và kết nối tiêu thụ, giúp người sản xuất tiếp cận rộng hơn với khách hàng.
Để những giải pháp này phát huy hiệu quả, công tác tập huấn cần gắn với nhu cầu thực tế và trình độ tiếp cận công nghệ của từng nhóm nông dân. Không phải mọi mô hình đều có thể áp dụng cùng một giải pháp, vì vậy cần lựa chọn công nghệ phù hợp với quy mô, điều kiện sản xuất và khả năng đầu tư. Đặc biệt, cần chú trọng hướng dẫn kỹ năng vận hành, quản lý dữ liệu và khai thác thông tin thị trường, tránh tình trạng đầu tư thiết bị nhưng thiếu nhân lực sử dụng hoặc không duy trì được hoạt động sau hỗ trợ.
Hai đề án có mối quan hệ bổ trợ rõ nét. Nếu việc nâng cao năng lực hợp tác xã tạo điều kiện tổ chức sản xuất và liên kết các khâu trong chuỗi giá trị thì hoạt động tư vấn, hỗ trợ nông dân chuyển đổi số sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn lực trực tiếp tham gia sản xuất. Sự kết hợp này hướng tới hình thành phương thức sản xuất có tổ chức, minh bạch về chất lượng và chủ động hơn trong kết nối thị trường.
Lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, hướng tới phát triển bền vững
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, đồng chí Lê Xuân Lợi, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố ghi nhận những kết quả đạt được trong thực hiện 4 đề án giai đoạn 2021–2026, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu triển khai các đề án mới có trọng tâm, trọng điểm. Theo đó, chuyển biến thực chất về năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường phải được xác định là thước đo đánh giá kết quả thực hiện.
Đồng chí đề nghị các cấp Hội tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tư vấn, hỗ trợ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ IoT, nhật ký điện tử, mã QR truy xuất nguồn gốc và tích cực đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử. Đây là những giải pháp cần thiết để nâng cao tính minh bạch trong sản xuất, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh nông sản.
Cùng với nỗ lực của tổ chức Hội và hội viên nông dân, sự phối hợp của các sở, ban, ngành có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả triển khai các đề án. Đồng chí Lê Xuân Lợi đề nghị các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ, chủ động tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, nguồn vốn, đất đai và khoa học công nghệ, tạo động lực để kinh tế nông nghiệp thành phố phát triển.
Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, đồng chí Nguyễn Hoàng Trung, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố khẳng định các cấp Hội sẽ cụ thể hóa nhiệm vụ, tập trung nguồn lực thực hiện hiệu quả 2 đề án; thường xuyên hướng dẫn, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Cùng với đó, các cấp Hội chú trọng đánh giá, nhân rộng mô hình điểm, cách làm sáng tạo; phát hiện, biểu dương các tập thể, cá nhân tiêu biểu, tạo sức lan tỏa trong cán bộ, hội viên nông dân.
Việc triển khai 2 đề án với tổng kinh phí hơn 61,6 tỷ đồng mở ra cơ hội để Hội Nông dân thành phố Bắc Ninh tiếp tục đổi mới phương thức hỗ trợ nông dân, nâng cao chất lượng hoạt động của các hợp tác xã và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, hiệu quả của nguồn lực đầu tư cần được thể hiện bằng những kết quả cụ thể, từ năng lực quản trị của hợp tác xã, chất lượng và giá trị sản phẩm đến khả năng duy trì liên kết, mở rộng thị trường.
Từ nền tảng kết quả đạt được trong giai đoạn 2021–2026, cùng sự phối hợp của các ngành và quyết tâm của các cấp Hội, hai đề án trọng tâm được kỳ vọng tạo chuyển biến tích cực trong tổ chức sản xuất nông nghiệp. Qua đó, góp phần nâng cao giá trị nông sản, phát huy vai trò chủ thể của nông dân và thúc đẩy xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, an toàn, phát triển theo chuỗi giá trị và bền vững.







