Rất nhiều Doanh nghiệp lao đao sau đại dịch

Rất nhiều doanh nghiệp lao đao sau đại dịch đặc biệt là ngành Du lịch, Hàng không

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thực hiện khảo sát vào cuối tháng 3, đầu tháng 4, gần 85% doanh nghiệp đã bị mất hoặc thu hẹp thị trường tiêu thụ sản phẩm; gần 60% doanh nghiệp bị thiếu vốn hoặc dòng tiền kinh doanh; 45% doanh nghiệp bị thiếu nguồn cung nguyên liệu đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh doanh và phải thu hẹp lực lượng lao động.

Covid-19 cũng làm một số ngành kinh doanh trở nên trầm trọng hơn. Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) đề cập giá trị hàng tồn kho của các doanh nghiệp niêm yết đang tăng quá nhanh, đến cuối năm 2019 vọt lên đến 223.474 tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ năm trước. Trong thời điểm diễn ra dịch bệnh, hầu hết doanh nghiệp này đều có kết quả kinh doanh sụt giảm do không bán được hàng hoặc không có hàng để bán.

Một ngành nghề khác là hàng không, khi thiệt hại được dự báo lên tới hơn 30.000 tỷ đồng, số liệu được Cục Hàng không Việt Nam đưa ra hồi giữa tháng 3 khi các chuyến bay bị cắt giảm tần suất, thậm chí đóng cửa để phòng dịch. Vietnam Airlines đã báo lỗ 2.600 tỷ đồng trong 3 tháng đầu năm, khi lợi nhuận cả năm 2019 là 2.537 tỷ đồng. Tổng giám đốc Dương Trí Thành cho rằng nếu dịch kéo dài đến quý IV, Vietnam Airlines có thể lỗ hơn 19.600 tỷ đồng cả năm nay. Thậm chí, ông Thành ước tính Vietnam Airlines cần tối thiểu 5 năm nữa mới bù được khoản lỗ đã phát sinh.

Lý do Covid-19 ảnh hưởng trên diện rộng, ở tất cả các ngành nghề, lĩnh vực, được nhiều chuyên gia đánh giá xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết, nhu cầu mua sắm giảm mạnh do lo sợ dịch bệnh kéo dài, người dân chỉ ưu tiên những nhu cầu thiết yếu nên những sản phẩm, hàng hóa khác bị ảnh hưởng mạnh mẽ. Chủ trương giãn cách xã hội, một mặt giúp việc phòng dịch hiệu quả hơn, mặt khác lại khiến các cơ sở kinh doanh, khu mua sắm, vui chơi giải trí, khách sạn... phải tạm ngừng, đóng cửa. Các sự kiện quảng bá tiếp thị và bán hàng, giới thiệu dự án phải hủy bỏ, tạm ngừng triển khai. Ngoài ra, chi phí đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất tăng mạnh do dịch bệnh khiến chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy, các nhà cung cấp tăng giá linh kiện, trong khi doanh nghiệp vẫn phải trả nhiều khoản chi phí cố định như chi phí đầu tư, lãi vay, tiền lương, tiền bảo hiểm xã hội...

Giãn thời gian nộp thuế lên 12 tháng là cần thiết

Sau giai đoạn cao điểm của Covid-19, vấn đề mà nhiều doanh nghiệp, giới chuyên gia quan tâm là thời hạn giãn các loại thuế như thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế giá trị gia tăng (GTGT), tiền thuê đất… từ 5 tháng hay 12 tháng, hoặc kéo dài hơn nữa. Bởi hầu hết các doanh nghiệp cho rằng vẫn chưa thể trở lại hoạt động bình thường, quá trình sản xuất, tiêu thụ vẫn chậm nên 5 tháng quá ngắn cho việc phục hồi. Thậm chí, Covid-19 còn chưa kết thúc, giai đoạn "bình thường mới" mới chỉ bắt đầu. Nhiều ý kiến còn cho rằng khó khăn có thể kéo dài 1 - 2 năm với nhiều ngành nghề đặc thù.

Theo VCCI, 5 tháng chưa có tác dụng hỗ trợ tích cực cho doanh nghiệp vì ngừng hoạt động sẽ không phát sinh doanh thu và các loại thuế. Còn đại diện VNREA cho rằng một dự án bất động sản mất khoảng 5 năm làm thủ tục, muốn bán được hàng phải mất gần một năm. Vì vậy 5 tháng không thể giúp doanh nghiệp phục hồi, kịp bán sản phẩm dự án để có nguồn tiền nộp thuế.

Trong những văn bản kiến nghị gần đây, cả Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hiệp hội BĐS Việt Nam (VNREA) đều đề xuất tăng thời gian giãn thuế TNDN, TTĐB lên 12 tháng; giảm 50% tiền thuê đất, thuế GTGT, TNDN; giảm tiền thuê đất cả 2 năm 2020 và 2021.

Ông Cấn Văn Lực, Cố vấn cấp cao Chủ tịch HĐQT (Hàm Phó TGĐ) Ngân hàng BIDV kiêm Giám đốc Trường Đào tạo BIDV cho rằng Chính phủ nên xem xét đề xuất gia hạn thời gian nộp thuế. Theo ông Lực, với Covid-19, Việt Nam cơ bản rà soát nhưng tình hình quốc tế còn phức tạp. Với 5 tháng, dịch bệnh khả năng khó được kiểm soát trên phạm vi toàn cầu, trong khi Việt Nam lại hội nhập sâu rộng quốc tế. Ông Lực nêu ý kiến Chính phủ nên cân nhắc gia hạn, giãn, hoãn thuế, tiền thuê đất đến hết năm nay. Tất nhiên việc giãn, hoãn thuế phải trình xin ý kiến Quốc hội thông qua vì có thể vượt quá thẩm quyền của Chính phủ.

Ông Lực cũng nói thêm, doanh nghiệp mất 2 – 3 năm để phục hồi hoàn toàn, còn từ nay tới cuối năm là thời gian phục hồi để năm sau, hoạt động kinh doanh bắt đầu có lãi, có khả năng chi trả được tiền thuế, tiền thuê đất. Năm nay cơ bản là thời điểm khó khăn nhất. Theo chuyên gia này, sang năm 2021, kinh tế được dự báo có thể phục hồi, GDP đạt mức tăng trưởng 7%. Với con số tăng trưởng như vậy, hết năm 2021, doanh nghiệp sẽ trở lại trạng thái bình thường trước Covid-19. Ngoài ra, ông Lực cho rằng chỉ cần giãn, hoãn thuế đến hết năm nay, vì Chính phủ còn cần cân đối ngân sách, trong khả năng có thể; đồng thời cũng tạo tinh thần nỗ lực cho cả Chính phủ và doanh nghiệp vươn lên khó khăn.

Cần chính sách ưu tiên với ngành nghề đặc thù, hỗ trợ doanh nghiệp có dòng tiền hoạt động

Chuyên gia Đinh Thế Hiển nói, doanh nghiệp đã gặp khó khăn thì không có lời, khó vay ngân hàng và vì thế cần nguồn vốn để tiếp tục vượt qua. Việc giãn, hoãn nộp thuế mang tính chất hỗ trợ, tất nhiên Chính phủ cần cân đối ngân sách để ổn định vĩ mô. Ông Hiển đề xuất Chính phủ có thể cân đối giãn, hoãn thời gian nộp thuế theo từng ngành nghề, có thể ưu tiên với những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề trực tiếp từ dịch bệnh, như khách sạn, nhà hàng, du lịch, vận tải, dịch vụ… Doanh nghiệp trong ngành này có thể có thời gian hoãn, giãn thuế dài hơn các công ty khác, hoặc có tỷ lệ giảm thuế nhất định.

Ông Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng nêu quan điểm với báo chí, thông thường để doanh nghiệp hồi phục mất 2 – 3 năm chứ không thể chỉ một vài ngày. Do đó, ông lo lắng về khả năng chi trả các loại chi phí, các loại thuế trong bối cảnh doanh nghiệp đã kiệt quệ vì dịch. Vì vậy, vấn đề hiện tại là làm sao để giúp doanh nghiệp có đủ tiền đảm bảo hoạt động, không bị đánh bật khỏi thị trường? Ông Hiếu đề nghị hoãn thuế cho doanh nghiệp vừa và nhỏ ít nhất đến cuối năm, nhiều nhất tới năm sau nếu ngân sách quốc gia có thể khả thi.

Ông Hiếu còn cho rằng không chỉ kéo dài thời gian nộp thuế, Chính phủ cần bơm một dòng tiền hoạt động cho doanh nghiệp, bằng cách cho họ vay thông qua cơ chế bảo lãnh tín dụng của Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Trên thế giới, ngay cả Mỹ, chính sách này đều được sử dụng với cơ quan tài chợ tiểu thương nhưng Việt Nam lại chưa tính đến. Theo ông, cơ chế bảo lãnh tín dụng giúp doanh nghiệp có dòng vốn tín dụng ngay cả khi không đủ điều kiện vay. Quan trọng nhất, các chính sách hỗ trợ cần sớm được thực thi để đi vào cuộc sống, tạo môi trường cho doanh nghiệp bật dậy.

Nhiều chuyên gia cũng bày tỏ đồng tình tăng thời gian giãn các loại thuế lên 12 tháng vì xét tình hình thực tế, quy định giãn cách xã hội mới được gỡ bỏ cuối tháng 4, các doanh nghiệp lớn bị ảnh hưởng do đứt gãy chuỗi cung ứng cần thời gian để hồi phục dài hơn, có khi mất tới 2 – 3 năm. Hơn nữa, việc giãn thời gian nộp thuế không làm ngân sách mất đi, Nhà nước vẫn có nguồn thu về sau.

Ở một góc độ khác, Chính phủ cần có những chính sách để kích thích nhu cầu mua sắm của người dân trở lại, thông qua việc miễn, giảm các loại thuế đánh vào người tiêu dùng như VAT, thuế TTĐB. VCCI đề nghị Chính phủ sớm ban hành chính sách giảm phí, lệ phí như giá BOT, phí cầu đường, bến bãi, phí giao thông đường bộ, giá dịch vụ hàng, các loại phí trong đầu tư, xây dựng cơ bản với mức giảm từ 30- 50% theo tinh thần Chỉ thị 11 của Thủ tướng.

Khánh Huyền