Chi tiết sự cố và mức độ ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng

Theo thông tin từ các đơn vị quản lý cáp biển quốc tế, hiện có 4 trên tổng số 8 tuyến cáp quang biển kết nối Việt Nam đi quốc tế đang gặp lỗi, bao gồm: SJC2, AAE-1, AAG và IA. Sự cố gần nhất được ghi nhận trên tuyến SJC2 vào ngày 25/6 tại đoạn S4 Chung Hom Kok (Hong Kong). Trước đó, tuyến AAE-1 đã mất toàn bộ kết nối do trục trặc tại đoạn S1.H2 từ tháng 2 và đến nay vẫn chưa được khắc phục. Đối với hai tuyến IA và AAG, dự kiến phải đến đầu tháng 9 hệ thống mới bắt đầu được triển khai sửa chữa.

Quá trình khắc phục các sự cố ngầm dưới đáy biển thường kéo dài từ vài tháng đến nửa năm do tính chất đặc thù và phức tạp của công việc. Các đơn vị viễn thông phải xác định chính xác vị trí lỗi, huy động tàu chuyên dụng, xin giấy phép tiếp cận khu vực sự cố, đồng thời phụ thuộc rất lớn vào điều kiện thời tiết và hàng hải.

Hậu quả của việc 4/8 tuyến cáp gặp sự cố đồng thời là sự suy giảm đáng kể tổng băng thông quốc tế trong nước. Người dùng sẽ cảm nhận rõ độ trễ khi truy cập các nền tảng, dịch vụ có máy chủ đặt tại nước ngoài như xem video, chơi game hay duyệt web, đặc biệt là vào những khung giờ cao điểm. Dù vậy, điểm sáng là các trang web và dịch vụ sử dụng máy chủ nội địa hoàn toàn không bị ảnh hưởng, kết nối trong nước về cơ bản vẫn được duy trì ổn định.

Giải pháp điều hướng lưu lượng khẩn trương từ các nhà mạng

Trước tình hình sự cố mang tính bất khả kháng tác động lên toàn bộ thị trường viễn thông, các nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) tại Việt Nam đã nhanh chóng vào cuộc, triển khai các phương án cân bằng tải và mở thêm kênh truy cập bổ sung.

Đại diện VNPT cho biết đơn vị đã lập tức điều chuyển lưu lượng sang các hướng kết nối còn lại nhằm tối ưu hóa việc sử dụng dung lượng dự phòng, nỗ lực hạn chế tối đa sự gián đoạn cho khách hàng. Về phía Viettel, nhà mạng này cũng đang gấp rút bổ sung nguồn tài nguyên băng thông để bù đắp sự thiếu hụt. Cụ thể, Viettel đã tăng cường 800 Gbps kết nối quốc tế qua tuyến IA hướng Hong Kong, đồng thời đẩy nhanh việc cấp thêm 300 Gbps qua tuyến APG.

Đáng chú ý, các nhà mạng không chỉ dựa vào hệ thống ngầm dưới biển mà đã linh hoạt chuyển hướng lưu lượng sang các tuyến cáp quang trên đất liền, điển hình như tuyến qua Lào đến Singapore với kế hoạch mở rộng thêm 1,5 Tbps. Trong tình huống cấp thiết, tuyến cáp quang biển ADC thế hệ mới (kết nối Hong Kong, Singapore, Nhật Bản...) hoàn toàn có thể được nâng cấp dung lượng lên mức 50 Tbps để "gánh" toàn bộ băng thông Internet quốc tế, đảm bảo thông suốt mạng lưới.

Chiến lược đa dạng hóa hạ tầng kết nối quốc tế tầm nhìn vĩ mô

Thực tế cho thấy, sự cố cáp quang biển đã trở thành một rủi ro thường trực. Thống kê từ năm 2022 đến nay đã ghi nhận khoảng 40 sự cố, trung bình mỗi năm hạ tầng cáp biển Việt Nam phải đối mặt với 10 lỗi kỹ thuật lớn nhỏ. Hiện tại, Việt Nam đang khai thác 8 tuyến cáp quang biển, trong đó tuyến TVH (hoạt động từ 1996) đã cũ và lưu lượng thấp. Sự bổ sung của 2 tuyến cáp hiện đại là ADC và SJC2 (vận hành từ cuối năm 2024 và giữa năm 2025) đang đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng năng lực truyền tải quốc tế.

Tuy nhiên, việc liên tục đối mặt với đứt cáp cho thấy yêu cầu cấp thiết về một chiến lược đa dạng hóa phương thức kết nối, không thể mãi phụ thuộc độc tôn vào hạ tầng biển. Nắm bắt xu thế này, từ năm 2025, Việt Nam đã bắt đầu triển khai tuyến cáp quang đất liền VSTN. Cùng với đó, giải pháp Internet vệ tinh cũng đang được bước đầu thí điểm (với Starlink là một minh chứng từ giữa tháng 8), mang đến thêm những lựa chọn kết nối linh hoạt.

Dù cáp quang biển vẫn sẽ đóng vai trò chủ đạo trong bức tranh viễn thông, nhưng việc đẩy nhanh đầu tư các tuyến cáp mới, kết hợp mở rộng đa nền tảng truyền tải chính là chìa khóa then chốt. Sự chủ động này không chỉ giải quyết bài toán băng thông tức thời mà còn đảm bảo độ ổn định vững chắc cho hạ tầng Internet Việt Nam, phục vụ đắc lực cho công cuộc chuyển đổi số và phát triển kinh tế vĩ mô.