Đòn bẩy từ chính sách và thay đổi tư duy sản xuất

Theo Báo Cao Bằng, thực hiện Quyết định số 919/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Cao Bằng xác định OCOP là giải pháp trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, UBND tỉnh đã phân bổ nguồn lực hơn 16 tỷ đồng cho giai đoạn 2021 - 2025 nhằm hỗ trợ phát triển chương trình.

Sự đầu tư bài bản đã tạo nên luồng gió mới, thay đổi căn bản tư duy sản xuất của người dân. Từ chỗ chỉ sản xuất manh mún, các hộ gia đình, hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp hiện nay đã chú trọng đặc biệt đến việc chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng, đầu tư bao bì mẫu mã và kể những câu chuyện văn hóa thú vị gắn liền với nguồn gốc sản vật.

Tính đến nay, bức tranh OCOP Cao Bằng đã có những gam màu sáng với 171 sản phẩm được công nhận (bao gồm 10 sản phẩm 4 sao và 161 sản phẩm 3 sao). Hệ sinh thái chủ thể tham gia cũng ngày càng đa dạng với 117 đơn vị, từ các doanh nghiệp, HTX đến các tổ hợp tác và hộ kinh doanh cá thể. Các sản phẩm trải rộng trên 4 nhóm ngành hàng chủ lực: thực phẩm, đồ uống, thủ công mỹ nghệ và dịch vụ du lịch, tạo nên sự phong phú cho thị trường nông sản tỉnh nhà.

Những “ngôi sao” OCOP vươn mình ra biển lớn

Hiệu quả của chương trình không chỉ nằm ở những con số thống kê mà còn được minh chứng sống động qua sự vươn mình của những thương hiệu nông sản tiêu biểu.

Điển hình là câu chuyện của miến dong Tân Việt Á (xã Minh Tâm). Khởi đầu từ năm 2017 với nguồn nguyên liệu 100% bột dong riềng địa phương, HTX Nông sản Tân Việt Á đã kiên trì theo đuổi con đường chất lượng. Từ mức OCOP 3 sao năm 2020, sau 3 năm nỗ lực hoàn thiện quy trình truy xuất nguồn gốc và bao bì, sản phẩm đã thăng hạng lên OCOP 4 sao.

Đặc biệt, đầu tháng 1/2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi 4 tấn miến dong Tân Việt Á đầu tiên đã chính thức xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Ông Trần Đức Hiếu, Giám đốc HTX chia sẻ, việc đạt chuẩn OCOP 4 sao chính là "tấm giấy thông hành" uy tín, giúp sản phẩm đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe quốc tế, mở ra cơ hội quảng bá thương hiệu nông sản Cao Bằng ra thế giới với hợp đồng cung ứng đều đặn hàng tháng.

Ở một hướng đi khác, Doanh nghiệp tư nhân 668 Bảo Lâm tại xã Bảo Lạc lại chọn cách nâng tầm giá trị nông sản thông qua việc gìn giữ giống lúa bản địa. Sản phẩm "Nếp hương Bảo Lạc Cao Bằng" đạt chuẩn OCOP 3 sao là kết quả của sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân.

Được gieo trồng ở vùng khí hậu mát mẻ, hạt nếp hương Bảo Lạc tròn đều, dẻo thơm đặc trưng. Doanh nghiệp không chỉ bao tiêu sản phẩm mà còn đầu tư thiết kế nhận diện thương hiệu, tem nhãn truy xuất nguồn gốc, biến một nông sản truyền thống trở thành hàng hóa có giá trị thương mại cao, được bảo hộ chỉ dẫn địa lý.

Xúc tiến thương mại và chuyển đổi số: Chìa khóa mở rộng thị trường

Để sản phẩm OCOP không bị "tắc" đầu ra, Cao Bằng đang đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại đa kênh. Các sản phẩm đặc trưng như hạt dẻ Trùng Khánh, miến dong Phja Đén, mật ong Nguyên Bình hay các sản phẩm chế biến sâu như lạp sườn HTX Tâm Hòa, bún khô Cao Tuyền... hiện đã có mặt tại nhiều hệ thống phân phối hiện đại, siêu thị và các cửa hàng đặc sản vùng miền trong và ngoài tỉnh.

Bên cạnh kênh truyền thống, tỉnh cũng xác định chuyển đổi số là xu hướng tất yếu. Sở Công Thương đã phối hợp chặt chẽ với Sở Khoa học và Công nghệ cùng Bưu điện tỉnh để hỗ trợ các chủ thể đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử. Điển hình là việc đưa 28 sản phẩm lên sàn buudien.vn, giúp các chủ thể tiếp cận khách hàng trực tuyến hiệu quả hơn.

Thông qua việc hỗ trợ tư vấn sở hữu trí tuệ, mã số mã vạch và công nghệ sản xuất, Cao Bằng đang từng bước giúp các chủ thể OCOP không chỉ bán một sản phẩm có "chất lượng tốt" mà còn lan tỏa được một "câu chuyện hay". Đây chính là nền tảng vững chắc để kinh tế nông thôn phát triển bền vững, đưa thương hiệu nông sản miền núi vươn xa hơn trong thời gian tới.