Từ thực tiễn các địa phương, cán bộ, hội viên nông dân gửi gắm nhiều kỳ vọng vào những quyết sách mang tính đột phá, tạo động lực mới cho phát triển nông nghiệp hiện đại, nâng cao vị thế người nông dân và vai trò của tổ chức Hội trong giai đoạn mới.

Đột phá cho nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long

Là địa phương trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thành phố Cần Thơ đã triển khai nhiều hoạt động chào mừng Đại hội với tinh thần đổi mới mạnh mẽ. Theo Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Sử, điểm cốt lõi của các phong trào thi đua hiện nay là chuyển mạnh từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” thuần túy sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy chất lượng, giá trị gia tăng và nhu cầu thị trường làm thước đo thay vì chỉ chạy theo số lượng, quy mô.

Thời gian qua, các cấp Hội thành phố đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo chuyên đề về chuỗi giá trị lúa gạo, sầu riêng xuất khẩu, nông nghiệp xanh, thích ứng thông minh với biến đổi khí hậu. Cùng với đó là việc nhân rộng các mô hình nghề nghiệp, phát triển Chi hội, Tổ hội nghề nghiệp và các Câu lạc bộ “Nông dân với pháp luật”. Phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tiếp tục lan tỏa sâu rộng với hơn 156.500 hộ đạt danh hiệu các cấp. Nhiều công trình, phần việc chào mừng Đại hội được triển khai từ cấp thành phố đến cơ sở, góp phần cải thiện hạ tầng nông thôn, bảo vệ môi trường và hỗ trợ sinh kế cho người dân.

Từ thực tiễn sản xuất và đời sống của hơn 259.000 hội viên, nông dân địa phương, ông Nguyễn Văn Sử cho biết, điều mà nông dân Cần Thơ mong đợi nhất ở Đại hội lần này là những cơ chế, chính sách đủ mạnh để tạo bước đột phá cho khu vực nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với các thách thức ngày càng gay gắt từ biến đổi khí hậu, sạt lở và xâm nhập mặn, không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào sản xuất truyền thống hay chạy theo sản lượng, nông dân kì vọng Đại hội tạo ra những đột phá trên ba lĩnh vực trọng tâm. Đó là thúc đẩy phát triển nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp xanh và thích ứng thông minh với khí hậu.

Nông dân cần được hỗ trợ mạnh mẽ hơn trong ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, biết hạch toán chi phí và nâng cao giá trị gia tăng trên từng đơn vị diện tích canh tác. Các quyết sách từ Đại hội sẽ tạo đòn bẩy phát triển các hợp tác xã kiểu mới, đồng thời xây dựng chuỗi cung ứng logistics đồng bộ ngay tại trung tâm vùng nhằm giảm chi phí vận chuyển, tăng sức cạnh tranh cho nông sản.

Ông Nguyễn Văn Sử kỳ vọng, Đại hội IX sẽ phê duyệt các đề án quốc gia về đào tạo nghề nông nghiệp chất lượng cao, định hướng xuất khẩu, dạy nông dân cách làm thương hiệu, tiếp cận thương mại điện tử và hiểu biết thị trường quốc tế, từ đó, nâng tầm người nông dân thành “chủ thể có tri thức”.

Để đưa Nghị quyết Đại hội IX vào cuộc sống, Hội Nông dân thành phố Cần Thơ đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động và tuyên truyền; tổ chức các hội nghị chuyên đề ngay tại nhà vườn, tạo điều kiện để nông dân trao đổi trực tiếp với chuyên gia về chuyển đổi tư duy từ sản xuất sang kinh tế nông nghiệp. Qua đó, giúp người dân nâng cao nhận thức về xây dựng thương hiệu, gia tăng giá trị sản phẩm và phát triển sản xuất gắn trách nhiệm đối với người tiêu dùng.

Hội định hướng rõ ràng, nông dân phải được đào tạo bài bản, hưởng các chính sách bảo hiểm, có chính sách thu hút trí thức trẻ quay lại quê hương. Đội ngũ cán bộ Hội phải trở thành những người đồng hành, hỗ trợ hội viên tiếp cận kỹ năng số, thương mại điện tử và các công cụ công nghệ mới. Bên cạnh đó, Hội chú trọng xây dựng nguồn lực tài chính hỗ trợ sản xuất. Hội đang quản lý nguồn Quỹ Hỗ trợ nông dân với tổng dư nợ hơn 180 tỷ đồng, hỗ trợ cho 5.565 hộ vay thực hiện 806 dự án.

Mở rộng không gian phát triển cho nông dân

Cùng chung kỳ vọng về những đột phá từ Đại hội IX, ông Nguyễn Văn Nhạo, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hưng Long (Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ, điều được mong đợi nhất từ Đại hội lần này là cần tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm, chủ thể của nông dân trong quá trình phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

Là địa bàn mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Hưng Long cũ, Quy Đức, Đa Phước, trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ và quỹ đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, Hưng Long mới đang đứng trước yêu cầu phải chuyển đổi mô hình phát triển. Theo ông Nguyễn Văn Nhạo, tinh thần cốt lõi Đại hội cần lan tỏa đến cơ sở là sự chuyển đổi từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang tư duy “kinh tế nông nghiệp”.

Khi thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc, nông dân không thể chỉ quẩn quanh với tư duy gieo trồng, chăn nuôi nhỏ lẻ mà phải chủ động làm chủ chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường đô thị. Từ thực tiễn địa phương, ông Nguyễn Văn Nhạo cho rằng, kinh tế tập thể là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu này. Việc tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã, câu lạc bộ ngành nghề sẽ giúp nông dân tăng cường liên kết, nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, có tổ chức và bền vững hơn.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Hưng Long đề xuất, cần có định lượng rõ ràng các chỉ tiêu chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc. Các mục tiêu về tỷ lệ diện tích cây trồng được gắn mã vùng trồng, tỷ lệ sản phẩm OCOP được số hóa dữ liệu cần được lượng hóa rõ ràng, làm cơ sở triển khai và đánh giá kết quả thực hiện.

Ông kỳ vọng văn kiện Đại hội sẽ có những định hướng, cơ chế phù hợp hơn cho phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao. Trong điều kiện diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc hỗ trợ vốn, công nghệ cho các mô hình sản xuất có giá trị gia tăng cao như, rau thủy canh, hoa kiểng, cá cảnh hoặc sản xuất con giống chất lượng cao được xem là hướng đi thiết thực, cần được quan tâm trong thời gian tới.

Không chỉ kỳ vọng vào những quyết sách phát triển nông nghiệp, cán bộ Hội ở cơ sở còn mong muốn Đại hội tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong tổ chức và hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Văn Nhạo, để tổ chức Hội hoạt động tinh gọn, linh hoạt và sát cơ sở hơn, Điều lệ Hội sửa đổi cần được hoàn thiện theo hướng phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và thực tiễn hoạt động hiện nay. Trước hết, cần nghiên cứu chính thức hóa các hình thức sinh hoạt trực tuyến bên cạnh phương thức sinh hoạt truyền thống đối với các Chi, Tổ hội và câu lạc bộ. Điều này sẽ giúp tăng cường kết nối giữa tổ chức Hội với hội viên, đồng thời tạo điều kiện để nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của nông dân.

Bên cạnh đó, Điều lệ cần có cơ chế thông thoáng hơn nhằm thu hút các nhà khoa học, trí thức trẻ, doanh nhân nông nghiệp tham gia tổ chức Hội; tạo thuận lợi cho việc thành lập các Chi, Tổ hội nghề nghiệp gắn với chuỗi giá trị sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Ông Nguyễn Văn Nhạo cũng đề xuất bổ sung quy định về cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ Hội cơ sở chủ động đổi mới, mạnh dạn triển khai các mô hình liên kết kinh tế mới. Khi có hành lang pháp lý phù hợp, cán bộ Hội sẽ yên tâm phát huy tính chủ động, sáng tạo, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên, nông dân.