Ngành du lịch đối mặt thách thức chuyển đổi mô hình bền vững

Tại Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam (VITM) 2026, các chuyên gia nhận định ngành du lịch đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, song đồng thời phải đối mặt với yêu cầu chuyển đổi mô hình theo hướng bền vững hơn. Những số liệu thống kê từ năm 2025 cho thấy nước ta đã đón hơn 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng trên 20% so với năm trước. Bên cạnh đó, toàn ngành cũng phục vụ hơn 135 triệu lượt khách nội địa, với tổng doanh thu đạt trên 1 triệu tỷ đồng – một con số ấn tượng. Tuy nhiên, đà tăng trưởng về quy mô cũng đặt ra bài toán lớn trong việc duy trì sức hấp dẫn của điểm đến, trong bối cảnh du khách ngày càng khắt khe hơn đối với các yếu tố môi trường và trách nhiệm xã hội.

Ông Cao Trí Dũng, Chủ tịch Liên chi hội Lữ hành Việt Nam, cho rằng xu hướng chuyển đổi xanh và chuyển đổi số một cách toàn diện đang diễn ra rất rõ nét. Theo ông, điều này mở ra cơ hội lớn cho du lịch Việt Nam ở cả tầm quốc gia, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Ông nhấn mạnh, du khách hiện nay không chỉ đi du lịch để tham quan thuần túy mà còn quan tâm sâu sắc đến yếu tố môi trường và cộng đồng tại điểm đến. Vì vậy, tăng trưởng xanh không còn là xu hướng mang tính lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với tất cả đơn vị kinh doanh dịch vụ lữ hành nếu muốn phát triển lâu dài.

Thực tế cho thấy, nếu ngành du lịch không nhanh chóng thay đổi, nguy cơ bị bỏ lại phía sau là rất lớn. Ông Cao Trí Dũng cảnh báo, nếu không sớm triển khai các sản phẩm xanh và dịch vụ hướng tới Net Zero (phát thải ròng bằng 0), Việt Nam sẽ dễ dàng tụt hậu so với các điểm đến đối thủ trong khu vực Đông Nam Á. Điều này đặc biệt quan trọng đối với nhóm khách quay lại – những người luôn đòi hỏi cao hơn về trải nghiệm bền vững và thông minh. Đây cũng là nhóm khách hàng mang lại giá trị dài hạn và ổn định cho sự phát triển của toàn ngành trong tương lai, đòi hỏi các đơn vị phải có chiến lược tiếp cận phù hợp và trách nhiệm hơn.

Bên cạnh vấn đề môi trường, các rào cản về hạ tầng và chi phí vận hành cũng là những thách thức không nhỏ. Ông Sri Pawadee, Giám đốc điều hành Công ty Regent Holidays (Thái Lan), cho rằng tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và các nước láng giềng là rất lớn, nhờ xu hướng lựa chọn điểm đến gần và an toàn. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, dù kết nối hàng không hiện nay khá thuận tiện, giá vé máy bay cao vẫn đang trở thành trở ngại đáng kể đối với việc khai thác các dòng khách quốc tế tiềm năng. Điều này đòi hỏi ngành du lịch cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan để tối ưu chi phí và duy trì sức cạnh tranh trên thị trường.

Giải pháp đột phá từ nền tảng công nghệ và sản phẩm xanh

Để hiện thực hóa mục tiêu thu hút 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026, các doanh nghiệp đã chủ động đưa ra nhiều giải pháp đột phá gắn với thực tiễn. Ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, khẳng định việc đẩy mạnh kết nối trực tiếp với các thị trường trọng điểm như Đông Bắc Á, Đông Nam Á hay Ấn Độ là con đường nhanh nhất để đạt được mục tiêu đề ra. Thông qua các buổi tiếp xúc và giao thương, doanh nghiệp Việt Nam có thể quảng bá mạnh mẽ các điểm đến cũng như sản phẩm mới. Đây là giai đoạn then chốt để các đơn vị lữ hành thiết lập lại mạng lưới đối tác và mở rộng nguồn khách trao đổi giữa các quốc gia.

Trong quá trình đổi mới, chuyển đổi số được xem là đòn bẩy quan trọng để tối ưu hóa nguồn lực doanh nghiệp. Ông Phạm Văn Bẩy, Giám đốc Trung tâm Khách lẻ miền Bắc của Vietravel, cho biết đơn vị đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào nhiều khâu như quản trị, bán hàng và thiết kế chương trình. Ông đánh giá, AI không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn mở ra nhiều ý tưởng sáng tạo trong xây dựng sản phẩm dịch vụ. Các dòng sản phẩm mới hiện nay đã được tích hợp bộ tiêu chí kép gồm du lịch có trách nhiệm và chỉ số trải nghiệm sống, nhằm đảm bảo mỗi chuyến đi đều tạo ra tác động tích cực và bền vững đối với cộng đồng địa phương.

Đồng quan điểm về ứng dụng công nghệ, ông Lê Hoàng Sơn, Phó Tổng Giám đốc Công ty Lữ hành Vietluxtour, cho rằng AI giúp doanh nghiệp tăng năng suất vận hành và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định, đặc biệt trong việc tạo ra cảm xúc thực tế cho du khách trong suốt hành trình. Do đó, doanh nghiệp luôn ưu tiên nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng thích ứng linh hoạt với công nghệ mới. Các tour du lịch của đơn vị hiện nay đều tích hợp yếu tố môi trường và quản trị bền vững, hướng đến việc gắn kết du khách với đời sống bản địa, nhằm mang lại sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Về phía đơn vị quản lý, việc xây dựng hệ sinh thái du lịch xanh cũng đang được chú trọng đầu tư bài bản. Bà Nguyễn Thị Vân, Tổng Giám đốc Hanoitourist, khẳng định đơn vị tập trung giới thiệu hệ sinh thái sản phẩm đa dạng gắn với di sản, văn hóa và trải nghiệm địa phương. Những không gian văn hóa sống động, cùng hệ thống làng nghề truyền thống, được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn thu hút du khách quốc tế quay trở lại. Sự kết hợp chặt chẽ giữa chiến lược quản lý của các cơ quan chức năng và sự chủ động của doanh nghiệp trong việc xanh hóa, số hóa sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp du lịch Việt Nam khẳng định vị thế và phát triển toàn diện trong giai đoạn mới.