Thực trạng và nhu cầu cấp thiết từ phía địa phương

Báo cáo tại buổi làm việc, lãnh đạo tỉnh Cà Mau cho biết địa phương đã hoàn thành phần lớn các nhiệm vụ khoa học công nghệ theo mục tiêu. Hạ tầng viễn thông phát triển mạnh với hàng nghìn trạm thu phát sóng di động, bảo đảm phủ sóng đến toàn bộ dân số và cáp quang kết nối sâu rộng. Hệ thống liên thông dữ liệu đã kết nối hàng trăm đơn vị, cung cấp thủ tục trực tuyến hoàn toàn cho các doanh nghiệp và đạt tỷ lệ ký số văn bản tuyệt đối.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, lãnh đạo tỉnh Cà Mau cũng thẳng thắn chỉ ra quá trình triển khai vẫn còn đối mặt với nhiều rào cản. Tiến độ giải ngân vốn dành cho lĩnh vực khoa học công nghệ vẫn diễn ra khá chậm chạp. Dữ liệu hiện tại phân tán, thiếu sự đồng bộ trong khi mối liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp chưa thực sự bền chặt. Tình trạng sạt lở, sụt lún và xâm nhập mặn đang diễn biến vô cùng phức tạp, khiến địa phương mất đi hàng trăm hécta đất rừng mỗi năm.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Sở Công Thương tỉnh Cà Mau đề xuất được hỗ trợ công nghệ chọn giống tôm, cua chất lượng cao, chế biến sâu, bảo hộ chỉ dẫn địa lý, ứng dụng viễn thám cảnh báo sạt lở và xây dựng cơ sở dữ liệu carbon rừng ngập mặn.

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải mong muốn Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung hỗ trợ tỉnh ứng dụng giải pháp công nghệ nâng cao giá trị hai ngành hàng chủ lực tôm và cua, nghiên cứu giải pháp dự báo ứng phó sạt lở và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Giải pháp công nghệ và sự đồng hành từ bộ

Trong khuôn khổ buổi làm việc, Thứ trưởng Trần Trung Tính và Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau Nguyễn Minh Luân đã ký kết Chương trình phối hợp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế xã hội tỉnh Cà Mau giai đoạn 2026-2030.

Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Lưu Hoàng Long cho biết đơn vị đang khẩn trương hoàn thiện đề án phát triển đặc sản cua Cà Mau dựa trên hệ thống công cụ sở hữu trí tuệ xuyên suốt từ khâu sản xuất đến tiêu thụ cuối cùng.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính thông tin bộ đang xây dựng đề án phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long với mười bài toán lớn. Ông nhấn mạnh công tác nghiên cứu giống tôm cua cần hướng đến ứng dụng công nghệ chọn lọc gene để tạo ra giống mới có chất lượng thay vì chỉ chọn con bố mẹ, đồng thời yêu cầu các nhiệm vụ phải có sản phẩm đầu ra và sự tham gia của chính quyền cùng doanh nghiệp.

“Một nhiệm vụ muốn triển khai hiệu quả cần có sự tham gia của các bên, với trách nhiệm và nguồn lực cụ thể. Doanh nghiệp phải xác định rõ nội dung công việc, khả năng đầu tư; địa phương cùng Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm hỗ trợ tương ứng. Việc phân bổ ngân sách cần gắn với bài toán cụ thể, công nghệ rõ ràng và sản phẩm đầu ra. Nếu chỉ sử dụng ngân sách Trung ương trong khi chưa xác định rõ công nghệ, bài toán cần giải quyết và trách nhiệm của các bên, việc triển khai có thể lặp lại những hạn chế trước đây,” Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định.