Bún lòng xào nghệ Huế: Món lạ, màu sắc bắt mắt, hương vị quyến rũ
Bún lòng xào nghệ là đặc sản dân dã nhưng vô cùng tinh tế của cố đô Huế với màu vàng cam rực rỡ và hương vị nồng nàn đặc trưng. Không chỉ là món ăn ngon miệng thu hút du khách, bún nghệ còn được xem như một bài thuốc quý từ thiên nhiên giúp giải cảm và trị ho hiệu quả.
Hương vị nồng nàn và quy trình chọn lựa nguyên liệu tỉ mỉ
Trong bản đồ ẩm thực phong phú của miền Trung, bún lòng xào nghệ nổi lên như một biểu tượng cho sự sáng tạo từ những nguyên liệu tự nhiên gần gũi nhất. Xuất phát từ những làng quê nghèo nơi củ nghệ tươi vàng óng và lòng heo luôn sẵn có, người dân xứ Huế đã khéo léo kết hợp chúng để tạo nên một món ăn vừa mang tính bồi bổ vừa đậm đà bản sắc. Sự phổ biến của món ăn này không chỉ dừng lại ở cố đô mà còn lan tỏa mạnh mẽ tới nhiều tỉnh thành khác như Đà Nẵng hay Quảng Trị, khiến bất cứ ai từng thưởng thức cũng phải nhớ mãi cái vị cay nồng của tiêu ớt quyện cùng mùi thơm đặc trưng của nghệ già.
Theo chị Ngọc Linh là chủ một quán ăn tại xã Phú Đa ở Huế, linh hồn của món ăn nằm ở sự cầu kỳ ngay từ khâu lựa chọn nguyên liệu đầu vào. Nghệ được chọn phải là những củ có độ già vừa phải để khi chế biến không bị hăng nồng quá mức mà vẫn đảm bảo dậy mùi thơm và tạo nên màu vàng cam bắt mắt cho từng sợi bún. Nghệ tươi sau khi rửa sạch sẽ được chia làm hai phần rõ rệt với một phần đem xay nhuyễn lấy nước cốt tẩm ướp, còn một phần được giã nhỏ bằng tay rồi nêm nếm gia vị xào chín tới để riêng. Việc sử dụng hoàn toàn nghệ tươi thay vì bột nghệ công nghiệp chính là bí quyết giúp món ăn giữ được màu sắc tự nhiên và tính dược lý cao nhất từ thiên nhiên.
Bên cạnh nghệ thì lòng heo cũng là thành phần quan trọng đòi hỏi người đầu bếp phải có kinh nghiệm lựa chọn loại tươi ngon nhất trong ngày. Ngoài lòng già và lòng non, món ăn còn có sự góp mặt của các phần nội tạng khác như gan, cật hoặc tiết luộc giúp gia tăng hương vị và đáp ứng nhu cầu thưởng thức đa dạng. Công đoạn sơ chế lòng được thực hiện vô cùng cẩn thận khi người thợ chà xát nguyên liệu với muối hạt và chanh tươi, thậm chí là bóp cùng bột mì để khử sạch mùi hôi cùng chất nhớt bám trên bề mặt. Sau đó lòng được luộc sơ cùng gừng và hành nhằm đảm bảo độ giòn ngọt tự nhiên mà không bị khô cứng khi xào.
Tất cả các thành phần này sau khi làm sạch sẽ được đem tẩm ướp cùng mắm, muối, hạt tiêu, hành và nước cốt nghệ trong một khoảng thời gian nhất định để từng thớ thịt ngấm đều gia vị. Khi xào trên bếp, lửa phải đủ lớn và người nấu cần đảo nhanh tay để lòng vừa chín tới, giữ được độ dai giòn béo ngậy mà không làm mất đi các dưỡng chất quý giá bên trong. Chính sự kết hợp hài hòa giữa các nguyên liệu thô sơ dưới bàn tay tỉ mỉ của người dân Huế đã tạo nên một sản phẩm ẩm thực vừa mộc mạc lại vừa tinh tế, thể hiện rõ nét đẹp văn hóa đời sống thường nhật của vùng đất cố đô cổ kính qua bao đời nay.
Bí quyết xào bún và lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe
Nếu như khâu sơ chế đòi hỏi sự kiên nhẫn thì kỹ thuật chế biến bún lòng xào nghệ lại cần sự khéo léo và tinh tế để tạo nên một tổng thể hoàn hảo về cả thị giác lẫn vị giác. Sợi bún tươi sau khi trụng sơ sẽ được xào trong một chảo riêng biệt, đảo nhanh tay liên tục để bún mềm mại, ngấm màu vàng óng mà không bị nát hay bết dính. Một điểm nhấn thú vị mà bất cứ thực khách nào cũng muốn nếm thử chính là phần bún cháy nồi được hình thành do quá trình xào lâu dưới lửa lớn khiến một lớp bún kết lại ở đáy nồi có độ giòn ngon đặc trưng không kém gì cơm cháy.
Chị Ngọc Linh chia sẻ rằng tại các quán ăn chuyên nghiệp, phần bún xào và lòng luôn được để riêng để đảm bảo hương vị tươi mới nhất cho đến khi khách gọi món. Khi thưởng thức, người bán mới bắt đầu gắp một vắt bún vàng ươm vào tô rồi múc lòng xào nóng hổi xếp lên trên kèm một chút nghệ rang cùng hành lá và hẹ tươi xanh. Sự xuất hiện của củ nén là một loại hành đặc trưng của miền Trung được giã nhuyễn cùng tỏi và ớt càng làm tăng thêm độ nồng nàn, khiến thực khách cảm nhận được vị cay nhẹ lan tỏa nơi đầu lưỡi ngay từ miếng đầu tiên. Món ăn thường được dọn kèm với rau răm tươi, hành tây ngâm đá và tương ớt Huế để cân bằng vị béo của lòng.
Không chỉ đơn thuần là một món đặc sản ngon miệng với mức giá bình dân từ 10.000 đến 20.000VNĐ mỗi tô, bún lòng xào nghệ còn được người dân tin dùng như một phương thuốc quý từ thiên nhiên để tăng cường sức khỏe. Nhờ các hoạt chất quý có trong củ nghệ tươi cùng tính ấm của gia vị, món ăn này có khả năng hỗ trợ trị ho và giải cảm hiệu quả, đặc biệt là trong những ngày tiết trời se lạnh của xứ Huế. Chị Vân Anh là một du khách đến từ Hà Nội đã bày tỏ sự thích thú khi lần đầu trải nghiệm món ăn này và nhận thấy các nguyên liệu được chế biến vô cùng hài hòa, đậm vị.
Chị Ngọc Linh cho rằng đây là lựa chọn tuyệt vời để đổi bữa cho gia đình bởi nó không chỉ lạ miệng mà còn mang lại giá trị dinh dưỡng cao cho người sử dụng. Đối với du khách phương xa, bún nghệ chính là minh chứng cho sự tận dụng khéo léo những tinh túy từ tự nhiên để chăm sóc sức khỏe con người qua con đường ẩm thực. Việc duy trì và phát triển món ăn này không chỉ giữ gìn một nét đẹp trong nếp sống của người dân cố đô mà còn giới thiệu đến bạn bè quốc tế một sản phẩm ẩm thực thiên nhiên độc đáo, hội tụ đầy đủ các yếu tố về thẩm mỹ, hương vị và công năng bồi bổ cơ thể trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mang lại cảm giác ấm bụng và hài lòng cho mọi người.





