AI và nghệ thuật: Công cụ mở rộng sáng tạo hay thách thức cảm xúc con người?
Từ điện ảnh, âm nhạc đến hội họa, trí tuệ nhân tạo đang can dự sâu vào quá trình sáng tác, mở ra cơ hội mới nhưng đồng thời đặt ra tranh luận về cảm xúc, đạo đức và quyền tác giả trong nghệ thuật.
Sự hiện diện của AI trong đời sống nghệ thuật ngày càng rõ nét qua nhiều trường hợp thực tế. Bộ phim Chốt đơn của bộ đôi đạo diễn Bảo Nhân – Nam Cito đã phải dùng công nghệ thay thế hình ảnh Thùy Tiên trong giai đoạn hậu kỳ. Trong khi đó, tại Lễ hội Hoa ban 2025, ca sĩ Dương Hoàng Yến trình diễn ca khúc do AI sáng tác, mang đến trải nghiệm âm nhạc mới cho công chúng.
Đạo diễn Huỳnh Anh Tuấn cũng thử nghiệm AI khi phát hành album “NovelDemo”, trong đó các bài thơ do anh sáng tác được trí tuệ nhân tạo phổ nhạc. Theo anh, AI giúp rút ngắn thời gian sản xuất, tối ưu quy trình sáng tạo, nhưng vẫn thiếu chiều sâu cảm xúc – yếu tố cốt lõi của nghệ thuật.
AI đồng thời làm mờ ranh giới giữa người không chuyên và nghệ sĩ chuyên nghiệp. Nhờ công cụ tạo nhạc, nhiều ca khúc lan truyền mạnh trên nền tảng số dù không qua đào tạo bài bản. Tuy nhiên, giới sáng tác cho rằng sản phẩm AI vẫn bộc lộ hạn chế về cảm xúc và ngôn ngữ nghệ thuật. Nhạc sĩ Đông Thiên Đức nhận định AI có thể tạo giai điệu nhưng chưa thể thay thế trải nghiệm sống và tình cảm của con người.
Sự phát triển nhanh của AI cũng đặt ra vấn đề bản quyền, giá trị sáng tạo và chuẩn mực thẩm mỹ. Từ âm nhạc, điện ảnh đến hội họa, công nghệ đang mở rộng khả năng sáng tạo nhưng đồng thời thách thức quan niệm truyền thống về nghệ thuật. Nhiều chuyên gia cho rằng cần khung pháp lý và nguyên tắc đạo đức rõ ràng để bảo đảm AI phục vụ con người thay vì thay thế vai trò sáng tạo của con người.
