Nhu cầu thay đổi thúc đẩy tâm lý mua sắm thận trọng

Trước bối cảnh sức mua có nhiều biến động, không ít nhà vườn đã sớm điều chỉnh kế hoạch sản xuất ngay từ đầu vụ. Cấu trúc nhu cầu trên thị trường hoa, cây cảnh năm nay ghi nhận những chuyển biến rõ nét khi người tiêu dùng không còn chạy theo sự phô trương hay các sản phẩm có quy mô lớn, mà ưu tiên lựa chọn những mặt hàng phù hợp với không gian sống. Sự dịch chuyển này khiến thị trường không quá bùng nổ, song vẫn duy trì được trạng thái tương đối ổn định về cung – cầu. Thay vì đặt cược vào số lượng lớn, nhiều nhà vườn và thương lái lựa chọn phương án “đi chậm mà chắc”, qua đó giảm thiểu rủi ro tồn hàng cũng như áp lực xả giá vào những ngày cận Tết.

Tại thị trường Hà Nội, dù còn gần một tháng nữa mới đến Tết, song các loại hoa và cây cảnh đã được bày bán trên nhiều tuyến phố lớn như Lạc Long Quân hay Mỹ Đình. Tuy nhiên, sức mua hiện vẫn chưa thực sự sôi động và còn khá dè dặt, khi người dân dành nhiều thời gian hơn cho việc tham khảo, cân nhắc trước khi quyết định chi tiền. Cửa hàng Dương Hồ Điệp (phường Tây Hồ) hiện có khoảng 1.000 chậu lan lớn nhỏ, với mức giá đa dạng từ 4 triệu đồng đến hơn 70 triệu đồng mỗi chậu, chủ yếu nhằm phục vụ nhu cầu thăm dò thị trường của khách hàng trong giai đoạn đầu vụ.

Một nhân viên bán hàng tại cửa hàng Dương Hồ Điệp (địa chỉ 445 phố Lạc Long Quân, phường Tây Hồ) cho biết, dù đã khởi động chương trình Tết từ khoảng một tuần nay, lượng khách mua vẫn còn khá thưa thớt. Khách hàng chủ yếu mua hoa về biếu tặng hoặc trưng bày tại sảnh cơ quan, trong khi nhóm mua về gia đình gần như chưa xuất hiện. Theo người này, so với mọi năm, sức mua năm nay chậm hơn rõ rệt, phần lớn khách chỉ dừng lại ở việc xem hàng và tham khảo giá. Để kích cầu, cửa hàng hiện áp dụng chính sách giảm giá 20% cho toàn bộ sản phẩm khi khách hàng lựa chọn mua trọn bộ cả hoa và chậu.

Sức mua tại khu vực miền Trung cũng mang những sắc thái tương đồng, khi người tiêu dùng có xu hướng chủ động đặt mua sớm hơn mọi năm nhằm bảo đảm chất lượng. Anh Nguyễn Văn Minh (phường Hòa Xuân, TP. Đà Nẵng) cho biết đã tìm đến các vườn cây cảnh từ đầu tháng Chạp để lựa chọn cây trang trí cho gia đình. Theo anh Minh, việc mua sớm giúp dễ chọn được cây ưng ý với mức giá còn “mềm”, trong khi nếu chờ đến sát Tết thì vừa đông người, lại vừa hạn chế về mẫu mã để lựa theo sở thích cá nhân.

Cùng chung quan điểm về sự thay đổi trong thói quen mua sắm, chị Lê Thị Thu Hằng (phường Cẩm Lệ, TP. Đà Nẵng) cho biết vài năm trở lại đây, việc mua hoa Tết sớm đã trở thành thói quen của gia đình. Theo chị Hằng, đi sớm không chỉ giúp tránh cảnh chen chúc mà còn có thêm thời gian ngắm nghía, lựa chọn được những sản phẩm thực sự chất lượng. Việc chuẩn bị từ sớm mang lại cảm giác thong dong, giúp gia đình đón không khí xuân một cách trọn vẹn và nhẹ nhàng hơn.

Thị trường hoa Tết tại Thủ đô cũng ghi nhận sự xuất hiện khá sớm của các loại đào, quất cảnh với mức giá bình dân, phục vụ đa dạng đối tượng khách hàng. Chị Nguyễn Thị Thủy, người bán quất tại phường Tây Hồ, TP. Hà Nội cho biết, quất từ Văn Giang có giá rẻ hơn so với quất Tứ Liên nên được nhiều người lựa chọn để đặt bàn làm việc hoặc trưng bày trong nhà. Những chậu quất nhỏ tạo dáng bonsai, có giá từ 150 nghìn đến 300 nghìn đồng, đang là mặt hàng tiêu thụ khá tốt trong giai đoạn khởi động thị trường.

Trong khi đó, anh Nguyễn Văn Nam (phường Hà Đông, TP. Hà Nội) cho biết đã mua một cành đào huyền với giá 200 nghìn đồng từ khá sớm để cảm nhận không khí Tết. Theo anh Nam, dù đến sát Tết có thể vẫn mua thêm một cành khác, song việc sắm đào sớm giúp gia đình đón xuân trọn vẹn hơn. Anh cũng chia sẻ, quất có thể chơi được lâu, trong khi đào cần độ tươi mới, vì vậy mua sớm là cách để tận hưởng không khí xuân đến sớm hơn thường lệ. Những thay đổi này cho thấy người tiêu dùng ngày càng ưu tiên tính thực tế và sự phù hợp với túi tiền, đặc biệt sau những biến động kinh tế khiến các quyết định chi tiêu trở nên thận trọng hơn.

Nhà vườn linh hoạt điều chỉnh để thích ứng thị trường

Trước những thay đổi rõ rệt của sức mua, nhiều nhà vườn đã chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất ngay từ đầu vụ nhằm giảm thiểu rủi ro tồn kho. Thay vì tập trung mở rộng diện tích và gia tăng sản lượng, chiến lược phổ biến hiện nay là giảm số lượng cây thành phẩm, đồng thời tăng mức độ đa dạng về dáng thế và kích thước. Mỗi dòng cây được chia nhỏ thành nhiều phiên bản khác nhau để phục vụ từng nhóm khách hàng, đặc biệt là nhóm sống tại chung cư hoặc nhà phố có diện tích hạn chế, vốn đang ngày càng gia tăng.

Tại làng hoa kiểng Cái Mơn (xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long), nông dân đang phải thích nghi với những diễn biến thời tiết bất thường. Với sản lượng hơn 4 triệu sản phẩm mỗi năm, đây là nguồn cung quan trọng cho thị trường phía Nam. Tuy nhiên, năm nay nhiều diện tích cúc mâm xôi nở sớm do mưa trái mùa, khiến người trồng hoa gặp không ít khó khăn, buộc phải tiêu thụ sớm hoặc chấp nhận cắt lỗ. Thực trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung hoa đúng dịp Tết Bính Ngọ 2026.

Tại Đà Nẵng, vườn cây cảnh Đại Phú trên đường Nguyễn Xuân Lâm (phường Hòa Xuân) đang bước vào giai đoạn bận rộn nhất trong năm để chuẩn bị hàng cho các thương lái. Anh Thái Viết Kha, chủ vườn cho biết đây là vụ mùa quan trọng nhất, quyết định phần lớn thu nhập của gia đình, nên anh cùng nhân viên liên tục chăm sóc cây và giao dịch hàng hóa. Theo anh Kha, thị trường năm nay sôi động sớm, trong đó dòng trà tứ quý được ưa chuộng nhờ hoa bền, dáng đẹp, phù hợp với nhu cầu của đa số khách hàng mua sỉ.

Tiệm cây cảnh Plantyhealyou trên đường Hải Phòng, TP. Đà Nẵng cũng đang tất bật xử lý các đơn hàng trang trí ngày xuân cho khách hàng văn phòng và hộ gia đình. Chị Hà Lan Ngọc, chủ tiệm cho biết bên cạnh chất lượng cây, việc làm mới cách trang trí và tạo dáng chậu là yếu tố quan trọng giúp cửa hàng giữ chân khách trong mùa cao điểm. Theo chị Ngọc, giá cây năm nay tăng nhẹ do chi phí vận chuyển và nhân công tăng, song việc đẩy mạnh bán hàng trực tuyến đã giúp tiệm duy trì được nguồn doanh thu tương đối ổn định.

Với những khách hàng thân thiết như chị Nguyễn Thị Mai (phường Hải Châu, TP. Đà Nẵng), việc mua hoa sớm còn được xem là giải pháp tiết kiệm chi phí bài trí. Chị Mai cho biết bản thân ưu tiên các loại cây có thể chơi lâu dài, đồng thời tận dụng dịch vụ tân trang lại những chậu cũ thay vì mua mới hoàn toàn. Cách làm này giúp chị vừa làm mới không gian ngày xuân, vừa giảm bớt gánh nặng chi tiêu cuối năm, nhưng vẫn bảo đảm yếu tố thẩm mỹ cũng như sở thích chơi hoa, cây cảnh truyền thống.

Tại khu vực Hà Nội, các chủ cửa hàng cũng đang nỗ lực giữ giá bán ổn định để kích cầu, dù giá nhập vào có biến động nhẹ. Chủ một cửa hàng lan tại khu vực Mỹ Đình, TP. Hà Nội cho biết, dù giá nhập tăng do ảnh hưởng của thiên tai, cửa hàng vẫn giữ nguyên mức giá như năm ngoái nhằm giữ chân khách hàng. Người này cam kết toàn bộ lan tại cửa hàng đều có xuất xứ từ Đà Lạt, tuyệt đối không trộn lẫn hàng kém chất lượng, qua đó củng cố niềm tin của người tiêu dùng Thủ đô.

Trái ngược với sự ổn định của hoa lan, mặt hàng hoa mộc lan trên phố cây cảnh Hoàng Hoa Thám lại ghi nhận sức mua khá chậm. Chị Nguyễn Thị Thúy (phường Tây Hồ, TP. Hà Nội), người bán mộc lan cho biết do thời tiết rét đậm, những cây có nụ nhỏ thường bị khách e ngại vì lo không nở đúng dịp và thiếu tính thẩm mỹ. Theo chị Thúy, khách có kinh nghiệm thường chỉ chọn những cây có nụ to, số còn lại buộc phải giảm giá sâu để kịp tiêu thụ trước khi bước vào giai đoạn cao điểm của Tết Bính Ngọ.