Sắc xuân trên vùng mận hậu chín sớm ở Lóng Phiêng
Thay đổi tư duy từ sản xuất truyền thống sang rải vụ, nông dân xã Lóng Phiêng (Sơn La) đã thành công đưa trái mận hậu chín sớm ra thị trường ngay dịp đầu năm. Mô hình không chỉ giúp nâng cao giá trị thương phẩm gấp nhiều lần mà còn khẳng định vị thế cây trồng chủ lực của địa phương.
Bước ngoặt từ tư duy rải vụ
Theo Báo Sơn La, hiện nay, xã Lóng Phiêng tỉnh Sơn La sở hữu khoảng 2.100 ha cây ăn quả, trong đó mận hậu chiếm diện tích chủ đạo với gần 900 ha. Những năm trước, việc thu hoạch tập trung vào chính vụ khiến sản lượng dồn toa, giá cả bấp bênh và đầu ra thiếu ổn định. Trước thực tế đó, địa phương đã định hướng người dân chuyển đổi sang phương thức canh tác mận chín sớm và mận rải vụ trên quy mô khoảng 500 ha.
Theo ông Lừ Văn Chung, Chủ tịch UBND xã Lóng Phiêng, xã xác định mận là cây trồng mũi nhọn nên đã chỉ đạo quyết liệt việc thay đổi phương thức sản xuất theo hướng chủ động, bám sát nhu cầu thị trường. Chính quyền không chỉ quy hoạch vùng trồng mà còn tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, khuyến khích bà con đầu tư hệ thống tưới tự động và áp dụng các biện pháp cắt tỉa, khoanh gốc để điều tiết thời điểm ra hoa theo ý muốn.
Hiệu quả kinh tế vượt trội
Trên các triền đồi tại Lóng Phiêng những ngày này, những vườn mận đang khoe sức sống với bộ tán khỏe, quả non tròn trịa bám chắc cành. Một số diện tích đã bắt đầu có quả chín đầu vụ với giá bán dao động từ 120.000 - 150.000 đồng/kg, cao gấp nhiều lần so với mận chính vụ.
Điển hình cho sự thành công này là Hợp tác xã (HTX) Tiến Đạt tại bản Yên Thi. Với 38 thành viên canh tác 27 ha, HTX luôn đi đầu trong việc chia sẻ kinh nghiệm rải vụ.
Mô hình thực tế: Gia đình ông Trần Văn Hồng (Giám đốc HTX) có 150 gốc mận áp dụng kỹ thuật trái vụ.
Quy trình: Sau vụ chính, ông thực hiện dọn vườn, tạo tán và bón phân phục hồi để kích thích cây ra hoa sớm.
Kỳ vọng: Dự kiến thu hoạch khoảng 15 tấn quả, sau khi trừ chi phí, gia đình ông có thể thu về trên 500 triệu đồng.
Tại bản Pa Kha 1, thay đổi cũng diễn ra mạnh mẽ. Anh Giàng Lao Tư, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản cho biết khoảng 70% hộ dân trong bản đã làm chủ được kỹ thuật mận chín sớm. Nhờ sự sát sao của cấp ủy, đồng bào dân tộc Mông nơi đây không còn lo cảnh "được mùa mất giá". Gia đình chị Thào Thị Pa tại bản hiện có 600 gốc mận đang vào vụ, dự kiến cho sản lượng 10 tấn quả nhờ tuân thủ đúng quy trình tưới tiêu và điều tiết sinh trưởng.
Kỳ vọng một vụ mùa thắng lợi
Dự kiến, mận chín sớm tại Lóng Phiêng sẽ bắt đầu thu hoạch rộ ngay sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 và kéo dài đến tháng 4. Việc thương lái đến tận vườn thu mua sớm cho thấy tín hiệu tích cực từ thị trường.
Mô hình mận chín sớm không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà đã trở thành "chìa khóa" giúp nông dân tối ưu hóa giá trị kinh tế trên cùng một đơn vị diện tích. Giữa sắc xuân đang tràn ngập những triền đồi xanh mướt, niềm vui về một vụ mùa ấm no đang hiện rõ trên gương mặt mỗi người dân vùng cao Lóng Phiêng.
