Hối hả nhịp sản xuất và thị trường "chín sớm" bên sông Hồng

Dạo quanh tuyến phố Gốm, khu chợ truyền thống đến những xưởng sản xuất nằm sâu trong ngõ nhỏ, không khí chuẩn bị hàng Tết tại Bát Tràng đang diễn ra vô cùng khẩn trương. Xe vận chuyển hàng hóa ra vào tấp nập, tiếng cười nói của khách tham quan hòa cùng tiếng leng keng của gốm sứ tạo nên một bản nhạc Xuân rộn ràng. Tại các cửa hàng lớn như Long Loan hay Nhung Gốm, kệ hàng đã kín chỗ với đủ loại sản phẩm từ dòng men lam, men màu truyền thống đến các loại bình tài lộc, lọ hoa trang trí phong thủy.

Năm nay, dù sức mua chung có phần chững lại do tình hình kinh tế, nhưng dòng sản phẩm phục vụ thờ cúng và quà tặng cao cấp vẫn giữ được sức hút riêng. Các cơ sở kinh doanh đã chủ động làm mới mẫu mã, đa dạng hóa phân khúc giá từ vài trăm nghìn đồng đến hàng chục triệu đồng để phù hợp với túi tiền của người tiêu dùng. Càng gần Tết, lượng khách đổ về làng nghề càng đông, chủ yếu tập trung vào nhu cầu tân trang nhà cửa và tìm kiếm những món quà ý nghĩa cho dịp đầu năm mới.

Đặc biệt, tâm điểm của mùa Tết năm nay là các dòng linh vật ngựa gốm. Tại xưởng của Nghệ nhân Ưu tú Trần Xuân Triều, không khí làm việc vô cùng căng thẳng để kịp tiến độ giao cho khách. Với khoảng 600 đơn đặt hàng linh vật, xưởng phải duy trì 30 lao động thường xuyên với mức thu nhập cao điểm lên tới 20 triệu đồng/tháng. Những chú ngựa gốm với đủ kích cỡ, kiểu dáng không chỉ là sản phẩm mỹ nghệ mà còn là biểu tượng cho sự mãnh liệt, hanh thông mà người thợ muốn gửi gắm đến khách hàng.

Nhằm bảo vệ uy tín làng nghề, chính quyền xã Bát Tràng đã tăng cường kiểm soát chất lượng, nhãn mác và nguồn gốc hàng hóa. Ông Phạm Văn Quang, Trưởng phòng Kinh tế – Hạ tầng xã cho biết, địa phương luôn khuyến khích doanh nghiệp bảo đảm tiến độ nhưng phải đặt an toàn người tiêu dùng lên hàng đầu. Đây không chỉ là mùa kinh doanh mà còn là "quãng thời gian vàng" để quảng bá thương hiệu, khẳng định vị thế của gốm Bát Tràng trên bản đồ văn hóa du lịch Thủ đô.

Lửa nung không tắt và cái "hồn" người thợ trong từng nếp men

Bước qua con đê sông Hồng, cái lạnh như dừng lại bên ngoài nhường chỗ cho sức nóng tỏa ra từ vách tường làng cổ. Với những nghệ nhân kỳ cựu như NNƯT Vương Mạnh Tuấn, Tết không chỉ là một mùa vụ, mà là lúc "đánh thức đất dậy". Ông tâm niệm, đất vốn vô tri, phải trải qua đau đớn của nhào nặn, cắt gọt và nung trong lửa nghìn độ mới trở thành tác phẩm. Mỗi chiếc bình hút lộc hay bộ ấm trà đều mang theo một "rung cảm" mãnh liệt, kể câu chuyện về văn hóa và lòng tự tôn dân tộc.

Trong nhịp sống hiện đại, dù công nghệ lò gas đã thay thế lò than bụi bặm, nhưng cái "hồn" của việc canh lửa vẫn là bí quyết riêng biệt của người thợ Bát Tràng. Anh Nguyễn Tiến Đạt (chủ cơ sở Phúc Lai Thành) chia sẻ rằng, "Giao thừa của thợ gốm đến sớm hơn mọi người", đó là khoảnh khắc mở cửa lò. Khi mẻ gốm ra lò bóng mượt, lành lặn, tiếng gốm va vào nhau trong trẻo chính là tín hiệu của một cái Tết ấm no. Với họ, gốm không chỉ là nghề, mà là nghiệp, là máu thịt gắn bó cả đời.

Nét đẹp Bát Tràng còn nằm ở sự tinh tế của tình người, như cách bà Nguyễn Thị Thanh tỉ mỉ bó từng nén hương trầm tặng kèm khách mua đồ thờ. Bà quan niệm gốm là "thân", hương là "hồn", mùi hương quyện vào gốm mới chính là sợi dây kết nối nguồn cội, khiến sản phẩm làng nghề trở nên ấm áp hơn giữa không gian thờ tự linh thiêng. Sự kết hợp giản dị ấy giúp du khách cảm nhận được cái "tâm" của người làng nghề: bán sản phẩm nhưng tặng kèm cả một tấm lòng.

Để lan tỏa sức sống ấy, xã Bát Tràng đang đẩy mạnh mô hình du lịch trải nghiệm. Du khách đến đây không chỉ để mua sắm mà còn được tự tay vuốt nặn, vẽ hoa văn lên sản phẩm để mang "hơi ấm" Bát Tràng về nhà. Những lò nung "không ngủ" vẫn đỏ lửa xuyên đêm, như trái tim nhiệt huyết của các nghệ nhân đang ngày đêm chắt chiu tinh hoa của đất, để mùa Xuân nở hoa vĩnh cửu trong từng lớp men rạn, men lam truyền đời.