Hoãn tăng thuế, duy trì mức hiện hành để phục vụ đàm phán

Theo thông tin từ Bộ Công Thương, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký Tuyên bố điều chỉnh chính sách thuế nhập khẩu đối với gỗ, gỗ xẻ và các sản phẩm phái sinh từ gỗ vào thị trường Mỹ theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng thương mại năm 1962. Động thái này liên quan trực tiếp đến lộ trình điều chỉnh thuế đối với một số nhóm sản phẩm gỗ thành phẩm nhập khẩu.

Cụ thể, Mỹ quyết định lùi thời điểm tăng thuế đối với các mặt hàng như ghế bọc nệm, tủ bếp và tủ nhà tắm từ ngày 1-1-2026 sang ngày 1-1-2027. Điều này đồng nghĩa với việc trong suốt năm 2026, các sản phẩm trên vẫn tiếp tục chịu mức thuế hiện hành, thay vì phải đối mặt với mức tăng mạnh như kế hoạch ban đầu.

Theo Tuyên bố số 10976 ban hành vào tháng 9-2025, hiện nay các sản phẩm gỗ nhập khẩu vào Mỹ đang chịu thuế 10% đối với gỗ nguyên liệu và 25% đối với các mặt hàng chế biến sâu. Trước đó, Mỹ dự kiến từ đầu năm 2026 sẽ nâng các mức thuế này lên tương ứng 30% và 50%. Tuy nhiên, với quyết định điều chỉnh mới, lộ trình tăng thuế đã được lùi lại một năm.

Mỹ cho biết, việc lùi thời điểm áp dụng mức thuế cao hơn nhằm tạo thêm dư địa cho các cuộc đàm phán thương mại đang được triển khai, đồng thời phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh kinh tế và ổn định chuỗi cung ứng. Đáng chú ý, mức thuế điều chỉnh trong tương lai sẽ phụ thuộc trực tiếp vào kết quả đàm phán, cho thấy thuế quan tiếp tục được sử dụng như một công cụ thương lượng chiến lược, thay vì chỉ mang tính bảo hộ đơn thuần.

Bộ Công Thương nhấn mạnh cần hiểu rõ bản chất của quyết định này không phải là hoãn áp thuế, mà chỉ là hoãn tăng thuế. Theo đó, các sản phẩm gỗ nhập khẩu vào Mỹ vẫn chịu thuế theo Mục 232 với mức 10% và 25% như hiện nay, và các quy định pháp lý liên quan vẫn giữ nguyên hiệu lực.

Tạm “giảm sốc” cho xuất khẩu gỗ Việt Nam, nhưng rủi ro vẫn hiện hữu

Trong bối cảnh xuất khẩu đồ gỗ Việt Nam sang Mỹ vẫn duy trì đà tăng tích cực trong năm 2025, quyết định lùi thời điểm tăng thuế được đánh giá có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp. Việc chưa phải áp dụng ngay mức thuế cao hơn giúp doanh nghiệp trong ngành tránh được cú sốc chi phí ngay từ đầu năm, từ đó duy trì đơn hàng, ổn định giá bán và có thêm thời gian điều chỉnh chiến lược thị trường.

Theo số liệu 9 tháng năm 2025 của phía Mỹ, kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ nội thất của Việt Nam đạt khoảng 10 tỉ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2024 và chiếm khoảng 21% tổng kim ngạch nhập khẩu của Mỹ đối với nhóm hàng này. Đây là con số cho thấy vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng đồ gỗ vào thị trường Mỹ.

Bộ Công Thương cũng cho biết, quyết định hoãn tăng thuế theo Mục 232 hoàn toàn không liên quan đến các phán quyết cuối cùng của Tòa án Tối cao Mỹ về Sắc lệnh thuế đối ứng, dự kiến sẽ được ban hành trong những tuần tới. Nguyên nhân là bởi thuế theo Mục 232 được ban hành trên cơ sở an ninh quốc gia và thuộc thẩm quyền của nhánh hành pháp, tách biệt về mặt pháp lý cũng như cơ chế vận hành so với các biện pháp thuế đối ứng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA).

Do đó, dù có bất kỳ điều chỉnh tư pháp nào liên quan đến thuế đối ứng, các mức thuế đối với sản phẩm gỗ theo Mục 232 vẫn tiếp tục có hiệu lực độc lập. Trong trung hạn, bức tranh chính sách vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt khi Mỹ đang mở rộng điều tra và áp dụng Mục 232 đối với nhiều nhóm hàng nhập khẩu khác. Không loại trừ khả năng các mức thuế sẽ tiếp tục được điều chỉnh để phục vụ mục tiêu đàm phán hoặc nhằm ứng phó với sức ép kinh tế – chính trị nội bộ trong năm 2026.

Với ngành gỗ Việt Nam, Bộ Công Thương nhận định năm 2026 cần được nhìn nhận là giai đoạn “tạm ổn nhưng chưa an toàn”. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải theo dõi sát diễn biến chính sách, chủ động đối thoại với phía Mỹ, đồng thời chuẩn bị các kịch bản ứng phó dài hạn nhằm giảm thiểu rủi ro và duy trì vị thế trên thị trường xuất khẩu chủ lực này.