Khung thỏa thuận thuế quan Hoa Kỳ - Việt Nam: Chuyên gia phân tích cơ hội và thách thức

Một khuôn khổ hiệp định thương mại mới mang tính bước ngoặt vừa được Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Việt Nam thống nhất, hứa hẹn mở ra một chương mới cho quan hệ kinh tế song phương.

Những cam kết cốt lõi trong khuôn khổ hợp tác kinh tế mới

Theo thông tin chính thức từ Bộ Công Thương, Khuôn khổ Hiệp định Thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng giữa Hoa Kỳ và Việt Nam được xây dựng với các điều khoản rõ ràng, tác động trực tiếp đến nhiều ngành hàng xuất nhập khẩu của cả hai nước.

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là việc Việt Nam cam kết sẽ dành quyền tiếp cận thị trường ưu đãi cho gần như toàn bộ hàng hóa xuất khẩu nông nghiệp và công nghiệp của Hoa Kỳ. Đây là một động thái mở cửa thị trường mạnh mẽ, thể hiện thiện chí của Việt Nam trong việc cân bằng cán cân thương mại và tạo điều kiện cho người tiêu dùng trong nước tiếp cận nhiều hơn với các sản phẩm chất lượng cao từ Hoa Kỳ.

Về phía Hoa Kỳ, Washington sẽ duy trì mức thuế đối ứng 20% đối với hàng hóa có xuất xứ từ Việt Nam, theo quy định tại Sắc lệnh Hành pháp số 14257. Tuy nhiên, một "cửa sáng" đã được mở ra khi Hoa Kỳ đồng thời xác định các sản phẩm nằm trong danh mục đặc biệt tại Phụ lục III của Sắc lệnh Hành pháp số 14356 để được hưởng mức thuế ưu đãi 0%. Điều này tạo ra cơ hội cạnh tranh vượt trội cho những mặt hàng thế mạnh của Việt Nam nếu đáp ứng được các tiêu chí cần thiết.

Bên cạnh các vấn đề về thuế quan, hiệp định cũng tập trung giải quyết các rào cản phi thuế quan – vốn là một trong những trở ngại lớn trong thương mại quốc tế. Cụ thể, Việt Nam đã nhất trí xử lý một loạt các vấn đề như: chấp nhận phương tiện được sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn và khí thải của Hoa Kỳ; giải quyết vướng mắc liên quan đến giấy phép nhập khẩu thiết bị y tế; đơn giản hóa thủ tục phê duyệt đối với dược phẩm; và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về sở hữu trí tuệ. Đây là những nỗ lực nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp Hoa Kỳ.

Ngoài ra, hai bên cũng cam kết tăng cường hợp tác trong nhiều lĩnh vực chiến lược khác như thương mại số, dịch vụ, đầu tư, lao động, môi trường, và đặc biệt là nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, phối hợp trong kiểm soát xuất khẩu và xử lý các hành vi lẩn tránh thuế.

Góc nhìn chuyên gia: Đòn bẩy tăng trưởng và vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Dưới góc độ chuyên môn, các chuyên gia kinh tế đánh giá cao ý nghĩa của khuôn khổ hiệp định lần này. Theo thông tin trên Báo Người Lao Động, TS Hồ Quốc Tuấn, Giảng viên Cao cấp tại Đại học Bristol (Anh), nhận định rằng thỏa thuận thương mại này có những nét tương đồng với các hiệp định mà Hoa Kỳ đã ký kết với nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Anh và một số nước trong khối ASEAN.

Phân tích sâu hơn về chính sách thuế, TS Hồ Quốc Tuấn chỉ ra mặt tích cực lớn nhất chính là cơ hội để hàng hóa Việt Nam được hưởng mức thuế 0% khi vào thị trường Hoa Kỳ. "Chính sách này tương tự như các thỏa thuận của Hoa Kỳ đã ký với Anh," ông nhấn mạnh. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng ở chiều ngược lại, các rào cản phi thuế quan vẫn là vấn đề cần trao đổi thêm vì còn nhiều khía cạnh phức tạp cần xem xét. Từ đó, ông đưa ra khuyến nghị: "Việt Nam cần tập trung đẩy mạnh xuất nhập khẩu sau khi có kết quả đàm phán bước đầu để đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số".

Đồng quan điểm, Công ty chứng khoán Maybank cho rằng đây là một bước tiến ngoại giao quan trọng. Báo cáo của Maybank phân tích, khuôn khổ thỏa thuận này giúp giảm thiểu đáng kể rủi ro về thuế suất đối với hàng hóa Việt Nam, qua đó củng cố vững chắc hơn nữa vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới đang có xu hướng dịch chuyển và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, việc có được một thỏa thuận ổn định với thị trường lớn như Hoa Kỳ là một lợi thế chiến lược.

Thực tế cũng cho thấy mối quan hệ kinh tế giữa hai nước đang ngày càng đi vào chiều sâu. Minh chứng rõ nét là các thỏa thuận thương mại gần đây giữa doanh nghiệp hai nước. Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) đã ký hợp đồng mua 50 máy bay Boeing với tổng giá trị lên đến hơn 8 tỷ đô la Hoa Kỳ. Trong lĩnh vực nông nghiệp, các doanh nghiệp Việt Nam cũng đã ký kết hai mươi biên bản ghi nhớ với đối tác Hoa Kỳ để mua nông sản, với tổng giá trị ước tính hơn 2,9 tỷ đô la Hoa Kỳ. Những con số này không chỉ thể hiện tiềm năng hợp tác to lớn mà còn là nền tảng vững chắc để hiện thực hóa các cam kết trong khuôn khổ hiệp định mới.

Việt Nam và Hoa Kỳ công bố tuyên bố chung về Hiệp định thương mại đối ứng