Những rào cản từ hạ tầng chuyên biệt đến tư duy phục 

Khánh Hòa vốn nổi danh là thủ phủ du lịch của khu vực Nam Trung Bộ, với hệ thống lưu trú đẳng cấp và khí hậu nắng ấm quanh năm, nhưng lại đang đứng trước một nghịch lý lớn. Dù sở hữu hơn một nghìn cơ sở lưu trú và nằm trong nhóm những vịnh biển đẹp nhất thế giới, địa phương này vẫn “đỏ mắt” tìm kiếm các không gian đạt chuẩn Halal. Những lợi thế sẵn có về tự nhiên hay chiều sâu văn hóa Chăm gắn liền với Islam giáo hiện vẫn chỉ dừng lại ở mức tiềm năng trên giấy. Thực tế cho thấy, các dịch vụ thiết yếu như phòng cầu nguyện hay quy trình chế biến thực phẩm khắt khe dành cho người Hồi giáo vẫn còn là khoảng trống rất lớn.

Theo ông Nguyễn Văn Thành, nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Khánh Hòa, cộng đồng Hồi giáo có những yêu cầu rất đặc thù và được chia thành nhiều cấp độ khác nhau. Ông Thành phân tích rằng có sự khác biệt rõ rệt giữa du lịch Halal, du lịch thân thiện với người Hồi giáo và du lịch gắn với di sản tâm linh. Trong đó, du lịch Halal đòi hỏi mọi dịch vụ phải được chứng nhận tuyệt đối, còn loại hình thân thiện linh hoạt hơn nhưng vẫn phải đáp ứng các nhu cầu cơ bản. Do đó, nếu ngành du lịch không thiết lập được các tiêu chuẩn chung mang tính nền tảng thì địa phương rất dễ đánh mất cơ hội, bởi du khách thường chỉ lựa chọn những nơi họ cảm thấy được tôn trọng.

Bên cạnh đó, vấn đề nhân sự cũng đang được xem là một điểm nghẽn nghiêm trọng, khiến các doanh nghiệp lữ hành tại địa phương lúng túng khi tiếp cận dòng khách tỷ USD này. Ông Nguyễn Văn Thành chia sẻ thêm rằng, dù lực lượng lao động ngành du lịch hiện nay rất giỏi ngoại ngữ, nhưng số người am hiểu sâu sắc về văn hóa và các quy tắc đặc thù của thị trường Halal lại vô cùng khan hiếm. Người Hồi giáo có thói quen cầu nguyện nhiều lần trong ngày và đòi hỏi sự riêng tư tuyệt đối, trong khi hạ tầng hiện tại của các resort gần như chưa có sự chuẩn bị cho điều này. Vì thế, việc thiếu hụt đội ngũ vận hành am hiểu ngôn ngữ và nghi thức tôn giáo đã khiến dịch vụ của địa phương chưa thể chạm đúng vào niềm tin của du khách quốc tế.

Đứng ở góc độ một nhà quản lý trực tiếp vận hành khu nghỉ dưỡng cao cấp, ông Herbert Laubichler Pichler, Tổng Giám đốc điều hành Alma Resort, cho rằng lĩnh vực này vẫn còn khá mới mẻ đối với các doanh nghiệp. Ông Herbert Laubichler Pichler nhận định, dòng khách đến từ Trung Đông hay Đông Nam Á thường đi theo đoàn lớn hoặc gia đình và có thời gian lưu trú dài ngày. Tuy nhiên, do thiếu sự đồng bộ về chứng nhận đạt chuẩn, các khu nghỉ dưỡng dù sang trọng đến đâu cũng khó thuyết phục được những nhóm khách lớn này. Trên thực tế, khách Hồi giáo luôn ưu tiên lựa chọn những điểm đến mang lại cảm giác an tâm tuyệt đối ngay từ khâu đặt dịch vụ đầu tiên để đảm bảo một kỳ nghỉ trọn vẹn.

Ngoài ra, việc thiếu vắng dữ liệu thống kê cụ thể về mức độ đóng góp kinh tế của nhóm khách này cũng khiến quá trình xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm gặp nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp vẫn đang loay hoay vì không biết bắt đầu từ đâu để chuẩn hóa quy trình vận hành sao cho phù hợp với nhóm khách có yêu cầu cao. Sự đứt gãy giữa tiềm năng tự nhiên và năng lực phục vụ thực tế đang tạo ra khoảng cách lớn, khiến Khánh Hòa chưa thể bứt phá trong cuộc đua thu hút dòng khách quốc tế chất lượng cao. Nếu không có những hành động quyết liệt và đồng bộ, “mỏ vàng” mang tên Halal sẽ vẫn chỉ là một cơ hội bỏ ngỏ đối với ngành du lịch địa phương trong tương lai gần.

Giải pháp chuẩn hóa hệ sinh thái và ứng dụng công nghệ số

Để vượt qua những rào cản hiện tại, Khánh Hòa đã xác định việc xây dựng bộ tiêu chuẩn du lịch thân thiện với người Hồi giáo theo TCVN 14230:2024 là hướng đi phù hợp và khả thi. Đây được coi là giải pháp “vừa sức”, giúp các doanh nghiệp không chịu áp lực quá lớn về chi phí chuyển đổi hạ tầng biệt lập nhưng vẫn đáp ứng được những giá trị cốt lõi mà du khách quan tâm. Mô hình này tập trung vào việc minh bạch hóa nguồn gốc thực phẩm, đồng thời bố trí các không gian thực hành tôn giáo một cách tinh tế ngay trong khuôn viên lưu trú. Qua đó, việc tạo dựng một môi trường hài hòa giữa nghỉ dưỡng hiện đại và gìn giữ đức tin sẽ góp phần nâng cao vị thế cạnh tranh của địa phương trên bản đồ du lịch toàn cầu.

Trao đổi về chiến lược dài hạn, ông Lê Phước Đức, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa, khẳng định rằng muốn thành công thì trước hết phải hiểu sâu sắc tâm lý của người Hồi giáo. Theo ông Lê Phước Đức, đây là nhóm khách có niềm tin mạnh mẽ vào yếu tố tâm linh, vì vậy sự thấu hiểu văn hóa chính là chìa khóa để mở cánh cửa tiếp cận. Khi các dịch vụ được thiết kế dựa trên sự tôn trọng đức tin, du khách sẽ cảm thấy được chào đón và sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn cho các trải nghiệm cao cấp. Đây chính là nền tảng quan trọng để địa phương từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch bền vững, mang tính nhân văn sâu sắc trong tương lai.

Trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương đang đặt kỳ vọng lớn vào việc nghiên cứu, ứng dụng các tiêu chuẩn dịch vụ chuyên biệt thông qua các đề tài khoa học cấp tỉnh. Ông Lê Phước Đức cho biết thêm, Sở Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt nhiệm vụ nghiên cứu nhằm đưa tiêu chuẩn du lịch thân thiện vào thực tiễn phát triển tại Khánh Hòa từ năm 2025. Điểm nhấn của đề tài là dự kiến xây dựng bộ công cụ số hiện đại dựa trên nền tảng trí tuệ nhân tạo và công nghệ chuỗi khối để giám sát chất lượng dịch vụ. Những công nghệ này không chỉ giúp tối ưu hóa trải nghiệm cá nhân mà còn đảm bảo mọi quy trình phục vụ đều minh bạch và tuân thủ các quy tắc tôn giáo.

Đáng chú ý, sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và công nghệ chuỗi khối sẽ tạo ra một hệ thống truy xuất nguồn gốc dịch vụ có độ tin cậy cao, qua đó hạn chế tối đa rủi ro giả mạo chứng nhận Halal. Ông Herbert Laubichler Pichler chia sẻ rằng, chỉ khi doanh nghiệp số hóa toàn bộ quy trình vận hành thì mới có thể thiết lập niềm tin vững chắc với khách hàng ngay từ đầu. Đồng thời, ông cũng bày tỏ mong muốn các cơ quan quản lý nhà nước sẽ tích cực đồng hành trong công tác đào tạo đội ngũ nhân sự về văn hóa và nghi thức đặc thù. Khi công cụ số trở thành điều kiện đủ để chứng minh năng lực, các doanh nghiệp sẽ tự tin hơn trong việc khai thác phân khúc thị trường tiềm năng này một cách chuyên nghiệp.

Để thực sự chạm tới dòng khách tỷ USD, Khánh Hòa cần một cuộc chuyển đổi đồng bộ, từ hạ tầng tại sân bay cho đến hệ thống khách sạn và các cơ sở lữ hành. Đội ngũ nhân sự không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải nắm vững các chuẩn mực hành vi, tránh vi phạm những điều cấm kỵ của người Hồi giáo. Bên cạnh đó, hệ thống chính sách khuyến khích thực chất từ chính quyền tỉnh sẽ đóng vai trò là đòn bẩy quan trọng, thúc đẩy doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư và chuẩn hóa quy trình phục vụ. Khi niềm tin được củng cố bằng sự chuyên nghiệp và minh bạch, Khánh Hòa hoàn toàn có cơ sở để trở thành điểm đến lý tưởng trên bản đồ du lịch thế giới, qua đó tạo ra động lực tăng trưởng mới trong thời gian tới.