Đất chuyển đổi mở du lịch trải nghiệm

Theo Báo Ninh Bình, mô hình trồng nho gắn với du lịch trải nghiệm tại Ninh Bình đang mở ra hướng đi đầy tiềm năng trong việc khai thác giá trị đa dụng của nông nghiệp. Từ những diện tích đất chuyển đổi có hiệu quả thấp, các vườn nho không chỉ cho năng suất, chất lượng cao mà còn trở thành điểm đến thu hút du khách tham quan, trải nghiệm. Đây là cách làm góp phần nâng cao giá trị sản xuất, tăng thu nhập cho người dân và đồng thời tạo thêm sản phẩm du lịch đặc trưng ở khu vực nông thôn hiện nay.

Nhiều năm gắn bó với cây lúa nhưng hiệu quả kinh tế không tương xứng với tiềm năng đất đai, gia đình chị Nguyễn Thị Thu Hà tại tổ dân phố Tường Thụy 2, phường Duy Tân đã chủ động tìm kiếm mô hình sản xuất mới. Sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin trên internet và tham khảo thực tế tại nhiều tỉnh, thành, chị Hà nhận thấy giống nho hạ đen đặc biệt phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu địa phương.

Năm 2019, gia đình chị mạnh dạn tích tụ ruộng đất, đầu tư hơn 1 tỷ đồng xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ. Hệ thống nhà màng, giàn leo và tưới tiêu hiện đại được thiết lập để đưa 600 gốc nho hạ đen vào trồng trên diện tích 0,6 ha. Đây là bước đi táo bạo, mở đầu cho hướng phát triển kinh tế hoàn toàn mới của gia đình, thay thế hoàn toàn lối canh tác truyền thống trước đây.

Theo chị Hà, cây nho là loại cây phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết. Trong khi cây sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện nắng ấm, thì khí hậu miền Bắc lại có mùa đông lạnh kéo dài, vì vậy năng suất và chất lượng quả chịu ảnh hưởng khá lớn bởi diễn biến thời tiết. Nếu áp dụng đúng quy trình kỹ thuật và gặp điều kiện thuận lợi, cây có thể cho thu hoạch 2 vụ mỗi năm. Thông thường, nho cho quả vào khoảng tháng 4 - 5 âm lịch, thời gian thu hoạch chỉ kéo dài từ 1 - 2 tháng.

Để có được những chùm nho đạt chất lượng, người trồng phải đầu tư nhiều công sức và nắm vững kỹ thuật chăm sóc. Trong đó, khâu cắt tỉa được xem là yếu tố quan trọng, đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên trì nhằm đảm bảo các quả trong chùm phát triển đồng đều, không bị dồn ép, đạt trọng lượng trung bình khoảng 0,4 - 0,5 kg/chùm. Cùng với đó, việc tưới nước, bón phân đúng thời điểm và đúng liều lượng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng quả. Nhờ kiên trì học hỏi và tích lũy kinh nghiệm, chị Hà đã từng bước làm chủ kỹ thuật và tạo ra giá trị kinh tế vượt trội so với cây lúa.

Du lịch trải nghiệm nâng giá nông sản

Để giải quyết bài toán gia tăng giá trị nông sản, việc kết hợp sản xuất với dịch vụ du lịch trải nghiệm đang được các hộ dân và hợp tác xã trên địa bàn nhân rộng. Điển hình là Hợp tác xã Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Đồng Du tại xã Bình Lục, do anh Phạm Văn Đức làm đại diện, đã khai thác hiệu quả hướng đi này trên diện tích 2 ha, tập trung vào hai giống nho chủ lực là nho hạ đen và nho mẫu đơn theo quy trình công nghệ Nhật Bản, đạt tiêu chuẩn VietGAP.

Anh Phạm Văn Đức, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Đồng Du cho biết:
“Vùng trồng nho của Hợp tác xã được chuyển đổi từ diện tích đất chuyên màu trước đây, chủ yếu trồng ngô, rau màu nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao. Năm 2019, chúng tôi đầu tư đồng bộ hệ thống nhà màng, giàn leo, hệ thống tưới tự động và áp dụng quy trình sản xuất theo hướng an toàn sinh học, kiểm soát tốt sâu bệnh, hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học. Nhờ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm được nâng lên, giá trị kinh tế trên đơn vị diện tích canh tác tăng đáng kể.”

Đặc biệt, ngay từ khi triển khai mô hình, đơn vị đã định hướng phát triển vườn nho thành điểm tham quan nhằm quảng bá sản phẩm. Vào mùa nho chín, hợp tác xã huy động khoảng 10 lao động thời vụ để thực hiện các công việc chăm sóc và chuẩn bị điều kiện phục vụ khách tham quan. Việc kết hợp sản xuất với du lịch đã giúp giá trị sản phẩm nâng cao, với giá bán nho mẫu đơn dao động từ 300 - 400 nghìn đồng/kg, nho hạ đen từ 150 - 200 nghìn đồng/kg, đưa giá trị sản xuất của vùng trồng nho đạt trên 1 tỷ đồng/ha/năm.

Chị Trần Thị Dung, du khách đến từ Hà Nội cho biết: “Trước đây, muốn tham quan những vườn nho rộng lớn, gia đình tôi thường nghĩ đến Ninh Thuận. Tuy nhiên, nay ngay tại Ninh Bình cũng có những vườn nho đẹp, được đầu tư bài bản, thuận tiện cho việc di chuyển, đồng thời được tự tay thu hái nho khiến chuyến đi của gia đình trở nên rất thú vị”.

Thực tiễn từ các mô hình tại Ninh Bình cho thấy, việc kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm đã giúp gia tăng giá trị trên cùng một đơn vị diện tích canh tác. Nếu như trước đây giá trị chủ yếu đến từ nông sản, thì nay người sản xuất đã khai thác thêm giá trị từ hoạt động tham quan. Điều này giúp mở rộng đầu ra, giảm chi phí trung gian và tạo sự kết nối trực tiếp giữa người sản xuất với người tiêu dùng.

Trong xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại, đây được xem là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao sức cạnh tranh và hiệu quả sản xuất. Việc chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch không chỉ giúp người nông dân làm giàu trên chính mảnh đất của mình mà còn góp phần tạo động lực mạnh mẽ cho quá trình xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới.