Xử lý hàng nghìn vụ vi phạm, kiên quyết không có vùng cấm

Trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm đã được các bộ, ngành triển khai quyết liệt theo tinh thần không có vùng cấm. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng đã góp phần răn đe mạnh mẽ các hành vi vi phạm, củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với công tác quản lý nhà nước.

Theo báo cáo từ Bộ Y tế, toàn ngành đã tiến hành kiểm tra 118.009 cơ sở, phát hiện 5.695 cơ sở vi phạm (chiếm 4,83%). Trong đó, đã kiên quyết xử lý 3.772 cơ sở với tổng số tiền phạt hơn 20,2 tỷ đồng, tăng 2,6 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Tại lĩnh vực nông nghiệp, các cơ quan chức năng thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng kiểm tra gần 3.900 cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp và nông lâm thủy sản, xử phạt 360 cơ sở với tổng số tiền hơn 8,8 tỷ đồng.

Trên mặt trận chống hàng giả và thương mại điện tử, lực lượng Quản lý thị trường và ngành Công Thương đã xử lý 1.832 vụ vi phạm, xử phạt hơn 13 tỷ đồng. Đặc biệt, thông qua rà soát trên các sàn giao dịch trực tuyến, cơ quan chức năng đã yêu cầu gỡ bỏ 14.102 gian hàng và 3.798 sản phẩm liên quan đến thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả, thực phẩm chức năng giả và sữa kém chất lượng.

Đáng chú ý nhất là sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an nhân dân khi phát hiện và xử lý 4.688 vụ với 4.795 tổ chức, cá nhân vi phạm, tăng 102% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, cơ quan điều tra đã khởi tố 95 vụ với 192 bị can, ghi nhận mức tăng kỷ lục 265% về số vụ và 237% về số bị can; đồng thời xử lý hành chính 3.589 vụ và chuyển hơn 1.000 vụ cho các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục xử lý.

Báo động ngộ độc thực phẩm tại cơ sở giáo dục

Mặc dù việc rà soát và xử phạt được tăng cường mạnh mẽ, chất lượng an toàn thực phẩm vẫn chưa thực sự bền vững, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng và thị trường xuất khẩu. Thực tế cho thấy tình hình ngộ độc thực phẩm đang có xu hướng gia tăng rõ rệt, để lại những hệ lụy nặng nề cho xã hội.

Tính từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận 58 vụ ngộ độc thực phẩm với 1.573 người mắc và 10 trường hợp tử vong, tăng 23 vụ so với cùng kỳ năm trước. Nhức nhối nhất là tình trạng mất an toàn tại các cơ sở giáo dục khi xảy ra 12 vụ ngộ độc tại bếp ăn trường học làm 741 học sinh mắc, tăng 9 vụ và tăng tới 686 học sinh mắc so với cùng kỳ.

Phát biểu kết luận tại phiên họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thẳng thắn chỉ rõ: "Đây là thực trạng rất đáng báo động". Phó Thủ tướng nhấn mạnh trường học phải là nơi được chăm lo toàn diện và bảo đảm an toàn nhất cho thế hệ tương lai của đất nước. Việc để xảy ra các vụ vi phạm trong trường học không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thể chất của học sinh mà còn tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai. Nếu không có giải pháp quyết liệt, tình trạng này sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng.

Bên cạnh đứt gãy trong quản lý bếp ăn, công tác kiểm soát hoạt động kinh doanh, quảng cáo thực phẩm trên thương mại điện tử và mạng xã hội vẫn gặp nhiều bất cập do khó xác định chủ thể và địa điểm kinh doanh. Nhiều sản phẩm không thể hiện đầy đủ thông tin truy xuất xuất xứ, gây cản trở cho việc ngăn chặn và thu hồi. Thêm vào đó, nguồn lực, nhân lực và kinh phí dành cho quản lý an toàn thực phẩm ở địa phương còn thiếu hụt, nhất là sau khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Sắp ban hành chỉ thị riêng về an toàn thực phẩm trường học

Để tháo gỡ điểm nghẽn và bảo vệ vững chắc sức khỏe nhân dân, Bộ Y tế hiện đang khẩn trương hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 tới. Song song với hoàn thiện thể chế, việc xây dựng Chương trình truyền thông quốc gia về an toàn thực phẩm và đẩy nhanh chuyển đổi số, tạo lập cơ sở dữ liệu quốc gia kết nối liên thông theo chuỗi giá trị được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Lý giải sâu hơn về giải pháp căn cơ từ góc độ quản lý chuỗi cung ứng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng phát biểu tại hội nghị: "Người tiêu dùng hiện nay một bộ phận không biết hàng nào là hàng thật, hàng nào là hàng giả sau khi chúng ta phát hiện ra rất nhiều những quảng cáo mà không đúng sự thật. Thế thì bây giờ chúng ta phải tập trung tuyên truyền làm sao để nổi bật lên những địa chỉ sản xuất, những người sản xuất, những doanh nghiệp sản xuất có uy tín chất lượng để dần dần tạo dựng cái niềm tin với người tiêu dùng. Thứ hai vẫn phải quyết liệt chống hàng giả, hàng nhái và quảng cáo không đúng với sự thật ở trên không gian mạng. Thứ ba phải tiếp tục quản lý theo cả một chuỗi giá trị, như vậy sẽ đảm bảo được từ khâu sản xuất đến tiêu dùng, đảm bảo an toàn tốt hơn".

Đồng tình với phương hướng này và đặt ra mệnh lệnh hành động cho giai đoạn tới, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các bộ, ngành và chính quyền địa phương kiện toàn bộ máy, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu, đặc biệt là trách nhiệm của Chủ tịch UBND các cấp. Đối với khu vực học đường, Phó Thủ tướng chỉ đạo rõ: "Tập trung thật cao, mang tính quyết liệt, đồng bộ cho phòng chống ngộ độc thực phẩm, nhất là tại cơ sở giáo dục. Và thống nhất là sẽ ban hành một Chỉ thị về vấn đề bảo đảm an toàn thực phẩm trường học và đặt ra những yêu cầu rất cụ thể cho tất cả các cái bếp ăn trường học là phải thực hiện một cách nghiêm ngặt đối với việc truy xuất nguồn gốc cũng như là đảm bảo được các yếu tố liên quan để phục vụ cho học sinh với một bữa ăn an toàn và tốt nhất. Đẩy mạnh trách nhiệm của các bộ ngành có liên quan và hàng đầu đó là Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong vấn đề quản lý sản xuất rồi truy xuất nguồn gốc".

Khẳng định bảo đảm an toàn thực phẩm là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của cả hệ thống chính trị vì sức khỏe nhân dân, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng nguồn nhân lực, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh: "Đây là vấn đề rất lớn, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, thể chất của con người. Khi đã nói đến nhân tố con người thì đây là vấn đề phải được quan tâm trên hết, trước hết".