Số ca mắc tay chân miệng tăng vọt, nguy cơ lây lan diện rộng

Thống kê từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm cho thấy một bức tranh đáng báo động: chỉ trong 8,5 tháng đầu năm 2026, toàn quốc đã ghi nhận gần 100.000 trường hợp mắc tay chân miệng. Con số này cao gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, trong vòng 4 tuần gần đây, trung bình mỗi tuần nước ta có khoảng 3.000 ca mắc mới. Các ca bệnh tập trung phần lớn ở những tỉnh, thành phố lớn, và đặc biệt trở thành "điểm nóng" tại khu vực miền Nam.

Theo ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), tay chân miệng là căn bệnh truyền nhiễm rất thường gặp ở trẻ nhỏ và có tốc độ lây lan cực kỳ nhanh chóng trong môi trường sinh hoạt gia đình, cộng đồng hay trường học. Mặc dù bệnh có thể lưu hành quanh năm, nhưng đỉnh dịch thường có xu hướng gia tăng mạnh vào tháng 9 và tháng 10. Đây chính là thời điểm học sinh quay trở lại trường học, trẻ gia tăng tiếp xúc trong môi trường sinh hoạt tập thể, qua đó đẩy nguy cơ lây truyền bệnh lên mức rất cao nếu các biện pháp vệ sinh không được thực hiện nghiêm túc.

Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc "3 sạch" để bảo vệ trẻ

Để chủ động thiết lập hàng rào bảo vệ sức khỏe cho trẻ em, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã đưa ra khuyến cáo mạnh mẽ đối với các bậc phụ huynh, người chăm sóc trẻ và hệ thống cơ sở giáo dục về việc áp dụng triệt để nguyên tắc "3 sạch". Cụ thể:

Ăn uống sạch: Trẻ em cần được đảm bảo ăn chín, uống chín và sử dụng nguồn nước sinh hoạt sạch sẽ. Toàn bộ dụng cụ ăn uống phải được vệ sinh kỹ lưỡng trước khi dùng. Cha mẹ tuyệt đối không cho trẻ dùng chung các vật dụng cá nhân như cốc, bát, thìa, khăn tay hay khăn mặt.

Ở sạch: Môi trường sống, không gian lớp học và khu vực vui chơi phải được giữ thông thoáng, sạch sẽ. Cần thường xuyên dùng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường để lau sạch các bề mặt, vật dụng trẻ hay tiếp xúc như đồ chơi, dụng cụ học tập, bàn ghế, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang và sàn nhà. Các loại chất thải và tã của trẻ cũng phải được thu gom, xử lý hợp vệ sinh.

Bàn tay sạch: Việc rửa tay bằng xà phòng và nước sạch phải được duy trì thành thói quen thường xuyên của cả trẻ nhỏ lẫn người chăm sóc. Việc này đặc biệt quan trọng trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và sau khi chăm sóc trẻ có biểu hiện nghi mắc bệnh.

Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý an toàn tại nhà trường, gia đình

Nhà trường và các cơ sở giáo dục mầm non đóng vai trò quan trọng trong việc chặn đứng đà lây lan của dịch bệnh. Các cơ sở này cần chuẩn bị đầy đủ xà phòng, nước sạch và duy trì thói quen rửa tay cho trẻ. Giáo viên cần theo dõi sức khỏe của trẻ sát sao nhằm phát hiện sớm các biểu hiện nghi ngờ như: sốt, loét miệng, hoặc nổi phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, đầu gối. Khi ghi nhận các trường hợp mắc bệnh trong cùng lớp, nhà trường cần chủ động thông báo cho gia đình và phối hợp ngay với cơ quan y tế địa phương để triển khai biện pháp phòng chống phù hợp.

Về phía gia đình, khi trẻ có dấu hiệu mắc bệnh, phụ huynh cần cho con nghỉ học ngay, hạn chế tối đa việc tiếp xúc với trẻ khác để tránh lây nhiễm chéo. Cần tăng cường vệ sinh đồ chơi, vật dụng và đưa trẻ đi khám để được tư vấn chăm sóc đúng cách. Đặc biệt, phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan; phải đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng chuyển nặng bất thường như: sốt cao hoặc khó hạ, trẻ hay giật mình, run tay chân, quấy khóc liên tục, li bì, nôn trớ nhiều, thở bất thường hoặc sức khỏe diễn biến xấu. Những biện pháp vệ sinh đơn giản, nếu được duy trì thường xuyên, chính là "liều vắc-xin" tự nhiên hiệu quả nhất để phòng chống bệnh tay chân miệng.