Quỹ đạo phức tạp và dị thường trên vịnh Bắc bộ

Theo báo cáo từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia lúc 10 giờ ngày 23/8, tâm bão số 4 đang nằm trên vùng biển phía Bắc đặc khu Bạch Long Vĩ, cách Quảng Ninh và Hải Phòng khoảng 135 - 140km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão đạt cấp 8-9, giật cấp 10-11 và đang di chuyển rất chậm về phía Nam với tốc độ chỉ khoảng 3km/giờ.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết cho biết, đây là cơn bão có quỹ đạo di chuyển tương đối phức tạp. Kể từ khi hình thành, bão liên tục thay đổi hướng đi: lúc lên phía Bắc, lúc đi về phía Tây và lại lệch xuống phía Nam.

Nguyên nhân sâu xa của sự dị thường này là do trường dòng dẫn điều khiển bão hiện tương đối yếu. Đồng thời, bão số 4 nằm trên dải hội tụ nhiệt đới và chịu sự tương tác từ các chuỗi xoáy thuận nhiệt đới khác. Chính sự tương tác liên tục này khiến bão đi chậm, đổi hướng liên tục và duy trì cường độ lâu dài trên khu vực vịnh Bắc Bộ. Dự báo trong những ngày tới, bão có xu hướng đổi hướng Đông Bắc, sau đó đi vào khu vực đất liền tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) rồi mới suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới.

Tác động mạnh trên biển và cảnh báo thiệt hại vùng ven bờ

Hoạt động nhiều ngày trên biển với diễn biến khó lường, bão số 4 đang tác động trực tiếp, rõ rệt đến tình hình thời tiết và an toàn hàng hải nước ta. Tại khu vực vịnh Bắc Bộ (bao gồm các đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải và đảo Hòn Dấu) cùng vùng biển ven bờ Quảng Ninh, Hải Phòng, bão gây gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão đi qua gió giật lên tới cấp 10-11. Biển động rất mạnh với những cột sóng cao từ 2 đến 4m.

Điều kiện thời tiết cực đoan này đặt ra nguy cơ rủi ro rất cao đối với tàu cá, tàu vận tải, du lịch và các phương tiện hoạt động trên biển. Lồng bè nuôi trồng thủy sản, khu neo đậu tàu thuyền và các công trình ven biển cũng đứng trước nguy cơ bị hư hỏng nặng, đe dọa trực tiếp đến sinh kế của người dân. Trên vùng đất liền ven bờ tại Quảng Ninh và Hải Phòng, gió mạnh có lúc giật cấp 8-9, có khả năng làm tốc mái nhà, hư hại công trình tạm, gãy đổ cây xanh, biển quảng cáo và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống lưới điện cũng như giao thông.

Nguy cơ cao về lũ quét, sạt lở và ngập úng diện rộng

Nối tiếp những uy hiếp trên biển, hệ quả đáng lo ngại nhất mà bão số 4 mang lại khi tiến sát đất liền là đợt mưa lớn diện rộng tại Bắc Bộ, đặc biệt là khu vực phía Đông Bắc. Lượng mưa trút xuống từ đêm 21/8 đã rất lớn và dự báo từ ngày 23/8 đến hết ngày 24/8, tổng lượng mưa ở các tỉnh trọng tâm như Quảng Ninh, Hải Phòng, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình tiếp tục phổ biến từ 90-180mm, cục bộ có nơi trên 300mm.

Mưa lớn kéo dài liên tục làm gia tăng đột biến nguy cơ xảy ra lũ quét và sạt lở đất ở mức cao đến rất cao tại các tỉnh miền núi, trung du phía Bắc, trọng điểm là Lạng Sơn, Thái Nguyên, Cao Bằng, Quảng Ninh và Bắc Ninh. Lượng nước khổng lồ cũng sẽ đổ dồn về các con sông, tạo ra đợt lũ với đỉnh dự báo ở mức báo động 2-3, có nơi vượt báo động 3 trên các sông: sông Thương, sông Lục Nam, sông Thái Bình, sông Kỳ Cùng và sông Bằng Giang. Đáng chú ý, cơ quan khí tượng đặc biệt lưu tâm đến rủi ro ngập lụt sâu tại các vùng trũng thấp ven sông, với 37 xã, phường ở Bắc Ninh và 22 xã, phường tại Lạng Sơn đang trong diện báo động. Việc chủ động rà soát, di dời người dân khỏi các điểm xung yếu là ưu tiên hàng đầu ngay lúc này để bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản.