Cơn khát linh kiện từ sự bùng nổ hạ tầng máy chủ

Làn sóng đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đang giáng đòn nặng nề lên các ngành sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng, từ điện thoại thông minh, máy tính cá nhân đến máy chơi game. Cuộc khủng hoảng nguồn cung chip nhớ trên diện rộng buộc các hãng công nghệ phải đối mặt với bài toán nan giải về chi phí đầu vào và nguồn hàng.

Báo cáo kết quả kinh doanh mới nhất từ SanDisk đã phác họa bức tranh rõ nét về sự dịch chuyển dòng chảy linh kiện. Trong quý vừa qua, doanh nghiệp này ghi nhận mức doanh thu bùng nổ lên tới 11,03 tỷ USD, tăng 378% so với cùng kỳ năm trước. Điểm đáng chú ý là gần một nửa doanh số khổng lồ đó đến từ các hợp đồng cung ứng cho hạ tầng dữ liệu, với mức tăng trưởng 61% chỉ trong vòng 3 tháng.

SanDisk bán hầu hết chip nhớ của mình thông qua các hợp đồng dài hạn gọi là NBM, được ký trước nhiều năm. Chia sẻ về kế hoạch phân phối, Giám đốc tài chính của công ty, ông Luis Visoso cho biết khoảng 50% lượng bit của SanDisk đã nằm trong hợp đồng NBM cho năm 2027 và khoảng hai phần ba cho năm 2028.

Nguồn cung vốn đã hạn hẹp nay càng trở nên căng thẳng hơn khi các doanh nghiệp công nghệ đánh giá sai lệch về năng lực hạ tầng thực tế. Giám đốc điều hành của SanDisk, ông David Goeckeler, nói thêm rằng nhiều khách hàng (các công ty vận hành trung tâm dữ liệu AI) đã đánh giá thấp lượng bộ nhớ cần thiết cho hạ tầng của họ và đang quay lại mua thêm. SanDisk cũng dự báo nhu cầu toàn thị trường đối với chip nhớ sẽ tăng nhanh gấp đôi năng lực cung ứng vào năm 2027.

Thị trường di động sụt giảm nhưng doanh thu vẫn lập đỉnh

Việc phần lớn năng lực sản xuất chip bị khóa chặt trong các thỏa thuận máy chủ khiến những nhà sản xuất thiết bị di động hàng đầu rơi vào tình thế chật vật để bảo đảm linh kiện. Hệ quả tất yếu là lượng máy bán ra bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Số liệu từ Omdia chỉ ra rằng lượng điện thoại thông minh xuất xưởng toàn cầu trong quý III vừa qua đã giảm 20% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 254,7 triệu thiết bị.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Counterpoint Research, dù số lượng xuất xưởng giảm tới 19%, doanh thu điện thoại thông minh toàn cầu trong quý III năm 2026 vẫn tăng trưởng 3%, đạt 114 tỷ USD. Nguyên nhân cốt lõi là giá bán trung bình (ASP) đã tăng vọt lên mức kỷ lục 442 USD/thiết bị, tương đương mức tăng 27% so với cùng kỳ năm ngoái. Xu hướng cao cấp hóa sản phẩm, sự đa dạng hóa và việc dung lượng bộ nhớ lớn hơn là những tác nhân chính đẩy giá trung bình lên cao ở mọi phân khúc.

Trong bối cảnh đó, Apple nổi lên như một điểm sáng với mức doanh thu quý III cao nhất lịch sử, tăng trưởng 17%. Hãng chiếm kỷ lục 50% thị phần doanh thu điện thoại toàn cầu, đồng thời ghi nhận giá bán trung bình tăng 19% nhờ sức hút của dòng iPhone 17 và iPhone 18 Pro. Chuyên gia của Counterpoint nhận xét: “Apple vẫn là thương hiệu lớn có khả năng phục hồi tốt nhất trong quý 3 năm 2026, với lượng hàng xuất xưởng gần như không thay đổi so với cùng kỳ năm ngoái. Apple có sức mạnh định giá để hấp thụ chi phí bộ nhớ tăng cao và chuyển gánh nặng đó cho người tiêu dùng với tác động tối thiểu đến nhu cầu”.

Đứng ở vị trí thứ hai, Samsung chiếm 19% thị phần doanh thu và giữ vững ngôi vương về số lượng xuất xưởng với 22% thị phần. Mức tăng trưởng doanh thu 14% của hãng chủ yếu được thúc đẩy bởi sự gia tăng 21% trong giá bán trung bình. Điều này đến từ việc tăng giá dòng Galaxy A bán chạy và sự đóng góp mạnh mẽ của Galaxy S26 Ultra cùng Z Fold8, kết hợp với chuỗi cung ứng khép kín giúp giảm thiểu chi phí bộ nhớ.

Gánh nặng chi phí đổ dồn lên vai người tiêu dùng

Tình trạng giá linh kiện đắt đỏ cũng định hình lại chiến lược của nhiều ông lớn khác. Doanh thu của Xiaomi trong quý III năm 2026 không thay đổi so với cùng kỳ, nhưng giá bán trung bình đã tăng mạnh từ 148 USD lên 210 USD/thiết bị nhờ sự đóng góp của các mẫu cao cấp như Redmi Note 15 và Xiaomi 17T. Hai thương hiệu OPPO và vivo ghi nhận mức giảm doanh thu lần lượt 26% và 22% do thu hẹp tại các thị trường không cốt lõi, nhưng cả hai đều ưu tiên biên lợi nhuận bằng cách đẩy mạnh các dòng máy chủ lực như OPPO A6, vivo S60 5G, V70 và X300.

Làn sóng tăng giá đã chính thức lan rộng ra toàn thị trường và gây sức ép trực tiếp lên người tiêu dùng. Apple thậm chí phải điều chỉnh tăng giá đối với cả những mẫu máy đời cũ như iPhone 17 để bù đắp chi phí. Trong khi đó, các thế hệ flagship sắp ra mắt được dự báo sẽ thiết lập mặt bằng giá đắt đỏ hơn đáng kể. Giới công nghệ rò rỉ thông tin cho biết mẫu Galaxy S27 Ultra sắp tới sẽ có giá khởi điểm từ 1.500 USD và lên đến hơn 2.000 USD cho phiên bản cao cấp nhất.

Đà leo thang của giá bán đang đặt ra thách thức lớn đối với nhu cầu mua sắm, đặc biệt là tại các thị trường mới nổi nơi người tiêu dùng rất nhạy cảm về giá. Tâm lý lo ngại sức mua suy giảm khiến các nhà phân phối và đại lý bán lẻ duy trì sự thận trọng tối đa trong việc bổ sung hàng tồn kho trước dịp cao điểm cuối năm. Rõ ràng, cuộc khủng hoảng chip nhớ không chỉ là bài toán của riêng các tập đoàn công nghệ mà đang phủ bóng đen lên toàn bộ chuỗi cung ứng di động toàn cầu.