Trong bức tranh tổng thể của ngành thủy sản nước nhà, cá ngừ từ lâu đã khẳng định vị thế là nhóm hàng có giá trị xuất khẩu lớn thứ ba, chỉ đứng sau tôm và cá tra. Những năm qua, sản phẩm cá ngừ của Việt Nam đã có mặt tại hơn một trăm quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó các thị trường truyền thống lớn như Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu, Trung Đông hay các nước CPTPP luôn chiếm phần lớn tỷ trọng. Tuy nhiên, việc liên tục mở rộng và tìm kiếm các không gian tăng trưởng mới luôn là hướng đi chiến lược được đặt lên hàng đầu.

Chính trong chiến lược đa dạng hóa đó, thị trường Nga đang nổi lên như một điểm nhấn đầy triển vọng nhờ những nền tảng hợp tác kinh tế ngày càng được củng cố chặt chẽ giữa hai quốc gia. Theo số liệu thống kê từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang Nga đã đạt khoảng 33,4 triệu USD, ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc lên tới 72% so với cùng kỳ năm trước. Đây đồng thời là mức tăng trưởng cao nhất được ghi nhận trong nhóm các thị trường tiêu thụ lớn của cá ngừ Việt Nam trong cùng khoảng thời gian này.

Đặc điểm đáng chú ý của đà bứt phá năm nay là sự ổn định và đều đặn trong suốt nhiều tháng liên tiếp, không mang tính chất đột biến ngắn hạn hay phụ thuộc vào một vài đơn hàng riêng lẻ. Điều này phản ánh rõ nét thực tế rằng nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm thủy sản tại Nga đang phục hồi và cải thiện mạnh mẽ. Người tiêu dùng nơi đây vốn có truyền thống sử dụng đa dạng các mặt hàng thủy hải sản, trong đó dành sự quan tâm lớn cho các dòng sản phẩm tiện lợi như cá ngừ đóng hộp, cá ngừ đông lạnh và các chế phẩm ăn liền.

Động lực hậu thuẫn cho đà tăng trưởng này đến từ nhiều yếu tố thuận lợi mang tính vĩ mô. Việc hai nước tiếp tục đẩy mạnh quan hệ đối tác toàn diện đã tạo hành lang pháp lý vững chắc, giúp tháo gỡ kịp thời các vướng mắc trong khâu thủ tục và củng cố chuỗi cung ứng ổn định hơn. Bên cạnh đó, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh Kinh tế Á – Âu (VN-EAEU FTA) vẫn đang phát huy vai trò là đòn bẩy đắc lực, giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường với mức thuế quan ưu đãi và gia tăng tính cạnh tranh về giá bán.

Dù vậy, hành trình chinh phục và mở rộng thị phần tại Nga chưa bao giờ là chướng ngại dễ dàng. Phía trước các doanh nghiệp xuất khẩu vẫn là những bài toán gai góc về chi phí logistics và vận tải biển khi các tuyến hàng hải quốc tế chịu nhiều biến động, làm kéo dài thời gian giao nhận và ăn mòn biên lợi nhuận. Song song với đó, những rào cản trong khâu thanh toán quốc tế cùng áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nguồn cung đối thủ trên thế giới đòi hỏi một tư duy ứng phó linh hoạt.

Trước thực tế đó, VASEP đưa ra những khuyến nghị thiết thực nhằm giúp các doanh nghiệp bảo vệ thành quả và tạo đà bứt phá dài hạn. Theo đó, việc chủ động đa dạng hóa phương thức vận tải, đàm phán linh hoạt các tuyến đường giao nhận là giải pháp cấp bách để tiết giảm chi phí tối đa. Về chiến lược sản phẩm, các đơn vị cần đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu sang các dòng chế biến sâu, đóng hộp có hàm lượng giá trị gia tăng cao. Ngoài ra, việc duy trì tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định an toàn thực phẩm khắt khe của thị trường Nga sẽ là tấm hộ chiếu quan trọng giúp doanh nghiệp thông quan thuận lợi, củng cố uy tín vững chắc tại xứ sở bạch dương.