Chuyển dịch từ quản lý cảm tính sang định lượng hiệu suất bằng dữ liệu

Tại hội thảo "Tài chính, tự chủ và quản lý hiệu suất bệnh viện" diễn ra mới đây tại Hà Nội với sự tham gia của các chuyên gia Pháp và lãnh đạo 30 bệnh viện toàn quốc, Tiến sĩ, Bác sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), đã chỉ ra thực trạng chất lượng khám chữa bệnh hiện nay vẫn chưa đồng đều giữa các tuyến. Đặc biệt, hệ thống dữ liệu lâm sàng chưa được chuẩn hóa, thậm chí rơi vào tình trạng phân mảnh ngay trong nội bộ cùng một bệnh viện.

Trước yêu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân, ngành y tế xác định việc đánh giá hiệu quả hoạt động bệnh viện bắt buộc phải chuyển từ phương thức cảm tính sang quản trị dựa trên dữ liệu thực tế và các chỉ số đo lường hiệu suất (KPI) cụ thể. Việc đánh giá không chỉ dừng lại ở mục đích phân loại thi đua, mà hướng tới tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy chuyển đổi số và cải thiện trải nghiệm thực tế của người bệnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Y tế đang xây dựng hệ thống chỉ số đo lường hiệu suất tập trung toàn diện vào 6 nhóm trụ cột cốt lõi:

Hoạt động chuyên môn: Đo lường và tối ưu hóa hiệu suất điều trị lâm sàng, cận lâm sàng.

Chất lượng và an toàn người bệnh: Kiểm soát chặt chẽ các tai biến y khoa và quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn.

Nhân lực y tế: Đánh giá năng suất lao động và cơ cấu nhân sự chuyên khoa hợp lý.

Tài chính bệnh viện: Giám sát minh bạch dòng tiền, hiệu quả tự chủ tài chính và quản lý chi phí vận hành.

Quản trị và cải tiến chất lượng: Đo lường năng lực chuyển đổi số và cải tiến quy trình liên tục.

Trải nghiệm người bệnh: Khảo sát chỉ số hài lòng thực tế, thời gian chờ đợi và thời gian khám trung bình, cũng như kỳ vọng của người dân.

Chuẩn hóa chất lượng khám chữa bệnh theo 3 cấp độ tiệm cận quốc tế

Song song với việc xây dựng các bộ chỉ số KPI, Bộ Y tế đang khẩn trương hoàn thiện Bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao cho hệ thống bệnh viện theo triết lý lấy người bệnh làm trung tâm. Bộ tiêu chuẩn mới này được thiết kế theo hướng tăng cường quản trị dựa trên dữ liệu, thúc đẩy cải tiến liên tục và từng bước tiệm cận các tiêu chuẩn quản trị lâm sàng quốc tế uy tín như JCI hay ACHS.

Đây sẽ là khung chuyên môn chuẩn mực để tường minh hóa toàn bộ quy trình khám bệnh, chữa bệnh. Từ khung tiêu chuẩn chung, các cơ sở y tế có thể cụ thể hóa thành các chỉ số đo lường triển khai xuống từng khoa, phòng. Đồng thời, đây cũng là nền tảng pháp lý và kỹ thuật quan trọng để thúc đẩy việc chia sẻ thông tin bệnh án điện tử, liên thông kết quả xét nghiệm giữa các bệnh viện, giảm thiểu phiền hà cho người bệnh.

Một bước đột phá trong bộ tiêu chuẩn nâng cao là sự thay đổi về phương thức đánh giá. Thay vì cơ chế phân loại nhị phân "đạt" hoặc "không đạt" như hiện nay, các cơ sở y tế dự kiến sẽ được đánh giá và xếp hạng theo 3 cấp độ trưởng thành của hệ thống quản trị, bao gồm: Cơ bản, Nâng cao và Xuất sắc. Sự thay đổi mang tính bản lề này được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực thi đua tự thân cho các bệnh viện, tạo sức bật cho nền y tế Việt Nam phát triển thông minh, hiệu quả và an toàn hơn.

Lộ trình xây dựng cơ sở dữ liệu y tế tập trung toàn quốc

Để các bộ chỉ số và tiêu chuẩn trên vận hành hiệu quả, Bộ Y tế vừa ban hành kế hoạch xây dựng, triển khai Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, hướng tới hình thành một cơ sở dữ liệu tập trung thống nhất trên phạm vi cả nước.

Hệ thống mới sẽ tạo lập cơ sở dữ liệu tập trung về khám chữa bệnh và hành nghề y, bảo đảm thông tin đầu vào đáp ứng nghiêm ngặt 6 tiêu chí: "Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung". Nguồn dữ liệu này sẽ phục vụ trực tiếp cho công tác chỉ đạo điều hành, thống kê, dự báo cũng như cung cấp các dịch vụ công tiện ích cho doanh nghiệp và người dân. Hệ thống được yêu cầu bảo đảm khả năng kết nối, liên thông thông qua các nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu theo quy định, đồng thời tuân thủ tuyệt đối các tiêu chuẩn về an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Lộ trình triển khai hệ thống được Bộ Y tế chia thành 2 giai đoạn cụ thể:

Giai đoạn năm 2026: Ngay trong tháng 7/2026, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh sẽ chủ trì rà soát, xây dựng danh mục nội hàm thông tin và quy trình nghiệp vụ. Trong năm nay, Bộ sẽ tập trung nâng cấp Hệ thống quốc gia về hành nghề và hoạt động khám chữa bệnh, bổ sung các chức năng công bố công khai danh sách đăng ký hành nghề và tích hợp chữ ký số, đồng thời bước đầu phát triển các công cụ khai thác thông tin phục vụ người dân.

Giai đoạn 2027 - 2028: Triển khai tổng thể Hệ thống thông tin quản lý hoạt động khám chữa bệnh với đầy đủ chức năng quản lý, điều hành, thống kê và báo cáo. Hệ thống sẽ được kết nối liên thông sâu rộng với phần mềm tại các cơ sở khám chữa bệnh và cơ sở dữ liệu chuyên ngành liên quan, trải qua quá trình thử nghiệm và đào tạo bài bản trước khi vận hành chính thức trên toàn quốc.