Từ 1/6, toàn bộ xăng không chì trên thị trường phải được phối trộn với ethanol thành xăng sinh học E10. Trước đó, loại nhiên liệu này đã được bán thí điểm từ tháng 8/2025 và được nhiều doanh nghiệp mở rộng phân phối những tháng gần đây.

Trước thời điểm chuyển đổi, phần lớn băn khoăn của người tiêu dùng là khả năng tương thích với phương tiện, mức tiêu hao nhiên liệu hay nguy cơ ảnh hưởng động cơ. Theo đó, Bộ Công Thương vừa công bố 85 câu hỏi - đáp nhằm giải thích những vấn đề này.

Xe đang sử dụng có đổ được E10?

Theo Bộ Công Thương, hầu hết ôtô, xe máy đang lưu hành tại Việt Nam đều có thể sử dụng xăng E10. Ngoại trừ một dòng xe tải hạng nhẹ sản xuất từ 1996 đến 2023 dừng sản xuất và một số ít xe máy đời cũ của Suzuki chưa khẳng định sự tương thích với E10.

Các động cơ máy cắt cỏ, bơm nước, thổi lá, máy nông nghiệp dùng xăng... sản xuất những năm gần đây đều tương thích với E10.

Với các phương tiện quá cũ hoặc không rõ thông số kỹ thuật, cơ quan quản lý khuyến nghị người dùng tiếp tục sử dụng xăng E5 RON92. Theo quy định hiện hành, loại nhiên liệu này vẫn được phép lưu hành đến hết 2030.

Bộ Công Thương cũng cho biết người dân không cần điều chỉnh động cơ hay súc rửa bình xăng khi chuyển từ RON95 sang E10 trong điều kiện vận hành bình thường. Trường hợp xe sử dụng nhiều năm, bình xăng có dấu hiệu rỉ sét hoặc tồn đọng nhiều cặn bẩn thì nên vệ sinh trước khi chuyển đổi.

E10 có làm xe yếu hơn và hao xăng hơn?

Theo giải thích của Bộ Công Thương, ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nên một số thử nghiệm ghi nhận mức tiêu hao nhiên liệu của E10 cao hơn khoảng 2-3% so với xăng truyền thống.

Tuy nhiên, mức chênh lệch này không phải lúc nào cũng xuất hiện. Nguyên nhân là ethanol giúp hỗn hợp nhiên liệu cháy triệt để hơn, qua đó bù đắp một phần năng lượng thiếu hụt do nhiệt trị thấp hơn. Một số thử nghiệm thậm chí cho kết quả quãng đường di chuyển của E10 tương đương hoặc cao hơn xăng khoáng.

Về cảm giác vận hành, cơ quan quản lý cho rằng người sử dụng rất khó nhận biết sự khác biệt trong điều kiện bình thường. Một số trường hợp phản ánh xe chạy "không bốc" sau khi chuyển sang E10 có thể xuất phát từ việc cặn bẩn, rỉ sét trong hệ thống nhiên liệu bị ethanol hòa tan và cuốn theo, giảm lưu lượng xăng bơm vào buồng đốt.

E10 có gây hỏng động cơ?

Bộ Công Thương khẳng định chưa có bằng chứng khoa học cho thấy xăng E10 làm hỏng động cơ. Theo cơ quan này, E10 được sử dụng nhiều năm tại khoảng 60 quốc gia trên thế giới. Các thử nghiệm trong nước và quốc tế cũng chưa ghi nhận hiện tượng hư hỏng động cơ xuất phát từ bản thân nhiên liệu E10.

Với lo ngại về ăn mòn, Bộ Công Thương cho biết ethanol có tính ăn mòn cao hơn xăng khoáng nhưng mức tác động đến các chi tiết động cơ được đánh giá rất nhỏ. Ngoài ra, phần lớn phương tiện hiện đại được thiết kế với vật liệu tương thích với nhiên liệu chứa ethanol.

Các câu hỏi liên quan đến bugi, cảm biến động cơ, hệ thống phun xăng điện tử, khả năng khởi động, hệ thống điện hay điều hòa trên xe cũng được cơ quan quản lý trả lời theo hướng không ghi nhận ảnh hưởng bất thường.

Người dùng cần lưu ý gì?

Một trong những đặc tính khác biệt của ethanol là khả năng hấp thụ hơi ẩm cao hơn xăng khoáng. Vì vậy, Bộ Công Thương khuyến cáo không nên tồn trữ E10 quá lâu, đảm bảo bình chứa được nắp kín, tránh để nước, hơi ẩm xâm nhập vào xăng. Với xe ít sử dụng, cần khởi động định kỳ, kiểm tra nhiên liệu và bảo dưỡng theo khuyến nghị của nhà sản xuất.

Cơ quan quản lý cũng khuyến cáo không tự ý pha thêm ethanol vào xăng, "lọc bỏ" ethanol khỏi E10 và không sử dụng các loại phụ gia nếu không có hướng dẫn kỹ thuật từ nhà sản xuất động cơ. Theo Bộ Công Thương, những biện pháp này không làm tăng hiệu quả sử dụng nhiên liệu mà còn có thể gây mất an toàn hoặc làm giảm chất lượng xăng.

Theo lộ trình nhiên liệu sinh học được Thủ tướng phê duyệt từ năm 2012, Việt Nam từng đặt mục tiêu triển khai E10 trên toàn quốc từ năm 2017. Tuy nhiên, việc thực hiện bị kéo dài nhiều năm do các yếu tố thị trường và năng lực cung ứng.

Cơ quan quản lý cho rằng việc sử dụng E10 không chỉ nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch mà còn góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học trong nước. Về môi trường, E10 có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính so với xăng khoáng. Một số nghiên cứu cho thấy mức giảm phát thải có thể lên tới 30%, tùy loại phương tiện và điều kiện vận hành.

Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh E10 là một bước đi trong quá trình chuyển đổi năng lượng xanh, song không phải giải pháp duy nhất cho giao thông bền vững. Trong tương lai, các công nghệ như xe điện, xe hybrid hoặc nhiên liệu hydro vẫn sẽ tiếp tục được phát triển song song.

Theo Bộ Công Thương, phần lớn tranh cãi xoay quanh E10 thời gian qua xuất phát từ tâm lý e ngại thay đổi hoặc thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội. Cơ quan này khuyến nghị người dân tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống, tham khảo khuyến cáo của nhà sản xuất phương tiện và mua nhiên liệu tại các cửa hàng uy tín.

Trường hợp phát hiện nhiên liệu có dấu hiệu bất thường, nhà điều hành khuyến nghị người dân ngừng sử dụng, đồng thời phản ánh tới cơ quan chức năng hoặc đơn vị cung cấp nhiên liệu, kiểm tra phương tiện tại cơ sở kỹ thuật uy tín.

"Nếu đủ bằng chứng chứng minh lỗi do xăng E10 gây ra, đơn vị cung cấp xăng E10 chịu trách nhiệm trước tiên, sau đó đến cơ quan nhà nước quản lý xăng dầu", Bộ Công Thương nêu.