Xuất khẩu tôm sang Trung Quốc tăng mạnh: "Điểm tựa" giúp doanh nghiệp bứt phá sau trầm lắng

Trung Quốc duy trí vị trí số 1 về nhập khẩu tôm của Việt Nam.

Tôm Việt vươn mạnh nhờ thị trường Trung Quốc

Từ đầu năm đến 15/10/2025, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc và Hồng Kông đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 66% so với cùng kỳ năm ngoái. Trung Quốc vẫn duy trì vị trí số một trong các thị trường nhập khẩu tôm Việt Nam, chiếm 28,2% tổng kim ngạch xuất khẩu. Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu cũng ghi nhận nhiều thay đổi, với tôm loại khác (trừ tôm chân trắng và tôm sú) đạt 633 triệu USD, tăng 139%, chiếm 65,6% tổng kim ngạch. Nhóm tôm sống, tươi, đông lạnh đạt 614 triệu USD, tăng 145%, phản ánh nhu cầu tiêu thụ cao các sản phẩm cao cấp, đặc biệt là tôm hùm sống Việt Nam.

Tôm chân trắng đạt 247 triệu USD, tăng 3%, trong đó sản phẩm chế biến tăng vọt 114%, cho thấy xu hướng tiêu dùng đa dạng và chuyển dịch sang các sản phẩm tiện lợi tại các đô thị lớn. Tôm sú đạt 86 triệu USD, tăng 7,7%, vẫn duy trì vị thế ổn định tại các thành phố ven biển như Quảng Châu và Thượng Hải, nơi chất lượng thịt và màu sắc được người tiêu dùng đánh giá cao. Theo đánh giá của VASEP, Trung Quốc trở thành điểm tựa tăng trưởng chính nhờ lượng nhập khẩu lớn và thị trường mở rộng cả về số lượng lẫn chất lượng.

Trong quý III/2025, Trung Quốc nhập 66.757 tấn tôm, tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ, nâng tổng lượng nhập 9 tháng lên 672.625 tấn, giảm nhẹ 1% so với năm 2024, nhưng giá trị nhập khẩu tăng 8%, đạt 3,53 tỷ USD, phản ánh tỷ trọng sản phẩm cao cấp ngày càng lớn. Các nhà cung cấp chính vẫn là Ecuador với 501.757 tấn, gần như không đổi, Ấn Độ phục hồi mạnh trong tháng 9, tăng 46%, trong khi Thái Lan tăng trưởng 20%, tập trung sản phẩm chế biến và giá trị gia tăng phục vụ phân khúc cao cấp. Xu hướng tiêu thụ sản phẩm cao cấp như tôm sống, tôm hùm và tôm sú cỡ lớn dự kiến tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng trong quý IV và dịp lễ Tết.

Tuy nhiên, rủi ro từ chính sách kiểm soát biên mậu và thay đổi quy định hải quan vẫn đáng lưu ý. Một thay đổi nhỏ về truy xuất nguồn gốc hoặc an toàn thực phẩm có thể khiến dòng hàng bị gián đoạn. Thị trường rộng mở nhưng khó đoán, đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu chuẩn hóa quy trình, chuyên nghiệp và theo sát các quy định mới để tận dụng cơ hội. Cạnh tranh ngày càng khốc liệt: Ecuador và Ấn Độ tập trung vào tôm đông lạnh giá thấp cho nhà hàng bình dân, trong khi Thái Lan và Việt Nam tập trung phân khúc cao cấp, chế biến và tươi sống. Lợi thế địa lý gần giúp Việt Nam phản ứng nhanh với nhu cầu ngắn hạn, đồng thời nổi bật về chất lượng, sự đa dạng và giá trị gia tăng. Để mở rộng thị phần, doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng thương hiệu, cải thiện bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật cao.

Giải pháp giúp doanh nghiệp thủy sản bứt phá

Việc kết hợp tăng trưởng xuất khẩu tôm sang Trung Quốc với các giải pháp quản trị, kiểm soát chi phí, nâng cấp công nghệ chế biến và cải thiện thương hiệu đang giúp doanh nghiệp thủy sản Việt bứt phá.

Bên cạnh sự tăng trưởng xuất khẩu tôm, ngành thủy sản Việt Nam cũng ghi nhận tín hiệu hồi phục rõ nét sau nhiều quý trầm lắng. Kết thúc quý III/2025, nhiều doanh nghiệp báo lãi cao, thậm chí đạt mức kỷ lục. Minh Phú ghi nhận doanh thu thuần 3.782 tỷ đồng, giảm 13% so với đầu năm, nhưng lợi nhuận gộp tăng 56% lên 600 tỷ đồng nhờ giá vốn giảm mạnh. Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt 10.250 tỷ, lợi nhuận sau thuế 401 tỷ, hoàn thành 65% kế hoạch doanh thu và 40% kế hoạch lợi nhuận cả năm. I.D.I đạt lợi nhuận sau thuế 97,5 tỷ, tăng 80% nhờ tối ưu chi phí sản xuất, doanh thu tài chính tăng 48% và chi phí bán hàng giảm đáng kể.

Vĩnh Hoàn duy trì vị thế dẫn đầu, lãi sau thuế quý III đạt 455 tỷ, tăng 34%, nhờ chênh lệch tỷ giá, hoàn nhập đầu tư chứng khoán và chi phí lãi vay giảm mạnh. Nam Việt ghi nhận lãi sau thuế 283 tỷ, gấp 10 lần cùng kỳ, doanh thu 9 tháng tăng 36%. Sao Ta lãi sau thuế 111,8 tỷ, tăng 18% nhờ sản lượng tiêu thụ cải thiện và quyết toán vụ nuôi tôm thứ hai trong năm giúp giảm giá vốn. Tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản quý III đạt 2,7 tỷ USD, lũy kế 9 tháng đạt 8,36 tỷ, tăng 16% so với cùng kỳ, trong đó tôm là mặt hàng chủ lực, 3,4 tỷ USD, tăng 22%.

Theo đánh giá của VASEP, nhu cầu nhập khẩu tôm, cá tra, cá ngừ tại các thị trường Mỹ, Trung Quốc và EU đang tăng trở lại. Chi phí logistics giảm, tỷ giá thuận lợi giúp doanh nghiệp cải thiện biên lợi nhuận. Nhiều doanh nghiệp đã tái cấu trúc, kiểm soát chi phí, đầu tư nâng cấp công nghệ chế biến để gia tăng giá trị xuất khẩu, đồng thời mở rộng các kênh phân phối mới. Tuy nhiên, dự báo quý IV/2025, xuất khẩu thủy sản có thể chững lại khoảng 2,19 tỷ USD, giảm hơn 22% so với cùng kỳ do thuế đối ứng 20% và nguy cơ áp thuế CBPG cao vào Mỹ. Tôm và cá tra dự kiến giảm tốc, trong khi cá ngừ, mực, bạch tuộc sụt sâu do tác động thẻ vàng IUU và quy định MMPA có hiệu lực từ 2026.

Việc kết hợp tăng trưởng xuất khẩu tôm sang Trung Quốc với các giải pháp quản trị, kiểm soát chi phí, nâng cấp công nghệ chế biến và cải thiện thương hiệu đang giúp doanh nghiệp thủy sản Việt bứt phá, duy trì đà tăng trưởng bền vững. Đồng thời, các doanh nghiệp chủ lực đã học cách linh hoạt điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo biến động thị trường và yêu cầu tiêu chuẩn quốc tế, từ đó khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, đồng thời tận dụng tối đa cơ hội tăng trưởng tại các thị trường chiến lược, mở rộng thị phần và nâng cao giá trị xuất khẩu trong dài hạn.

Doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm cần lưu ý quy định mới từ Trung Quốc

Trái cây Việt trên đường chinh phục thị trường Mỹ

Nới ‘room’ trạng thái vàng lên 5%: Kỳ vọng tăng nguồn cung, hạ nhiệt chênh lệch giá

Mít Việt Nam – Trái cây triệu đô vươn ra thị trường thế giới

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến giấc mơ nông nghiệp Việt

Xuất khẩu cà phê phá kỷ lục, giá neo cao trong vụ thu hoạch mới