Theo Báo Lâm Đồng: chiến lược đa dạng hóa cây trồng đang mở ra cơ hội lớn, đặc biệt cho những hộ dân có nguồn vốn và quỹ đất eo hẹp. Thực tế cho thấy, việc nhạy bén thay đổi, đưa các giống cây mới có giá trị thương mại cao vào canh tác đang là chìa khóa giúp người dân vươn lên làm giàu, giảm thiểu rủi ro từ điệp khúc "được mùa mất giá".

Sức bật từ những mô hình canh tác mới

Không cam chịu gắn bó với cây trồng cũ kém hiệu quả, nhiều nông dân đã mạnh dạn tìm kiếm hướng đi riêng. Tại xã Hàm Liêm, mô hình trồng cây sâm nam của gia đình bà Lê Thị Phương (thôn Ninh Thuận) là một minh chứng điển hình. Sau khi phá bỏ 1.200 trụ thanh long già cỗi và sâu bệnh, bà Phương đã dành 1.000 m2 đất để trồng sâm nam – loại dây leo lấy lá làm thạch giải khát. Dù phải cất công lội rừng tìm giống hoang dã về ươm, nỗ lực của bà đã mang lại "trái ngọt". Hiện tại, thương lái thu mua sâm nam với giá 120.000 đồng/kg, đỉnh điểm mùa nóng lên tới hơn 140.000 đồng/kg, mang lại biên độ lợi nhuận rất hấp dẫn.

Trong khi đó, tại xã Hàm Kiệm, anh Ngô Công Đoàn lại chọn giống me chất lượng từ Thái Lan để khởi nghiệp từ năm 2021. Đến nay, diện tích đã mở rộng lên 8 ha. Dự kiến bắt đầu thu hoạch rộ vào năm 2025 với mức giá cam kết 100.000 đồng/kg, sản lượng me của anh hiện vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu thị trường. Mô hình này đang trở thành điểm sáng, thu hút nhiều nông dân lân cận đến học hỏi kinh nghiệm.

Khẳng định giá trị kinh tế của cây trôm trên đất khó

Nếu sâm nam và me Thái là "làn gió mới", thì cây trôm lại là minh chứng cho sự kiên trì bám trụ và tỏa sáng trên vùng đất nắng gió. Tại xã Hàm Thạnh, từ vài hecta thử nghiệm ban đầu, diện tích trôm nay đã đạt 80 ha, tập trung chủ yếu ở thôn Dân Thuận.

Nhờ đặc tính chịu hạn xuất sắc, ít tốn công chăm sóc, cây trôm mang lại giá trị kinh tế lâu dài. Điển hình như ông Nguyễn Thanh Tuấn, người đã chuyển đổi diện tích trồng bắp, đậu ngắn ngày sang 28 ha trôm từ năm 2012. Hiện tại, với năng suất 800 kg mủ khô/ha và giá bán khoảng 100.000 đồng/kg, mô hình này giúp gia đình ông có nguồn thu nhập ổn định và vươn lên khấm khá. Tương tự, ông Võ Văn Thắng canh tác 4 ha trôm chia sẻ, chi phí đầu tư mỗi năm chỉ vỏn vẹn 2 triệu đồng/ha (tiền cắt cỏ, bao bì). Với vòng đời thu hoạch kéo dài hơn 30 năm, mỗi hecta trôm mang lại khoản lãi ròng trên 50 triệu đồng/năm. Đáng chú ý, toàn bộ mủ trôm tại Hàm Thạnh hiện đã được doanh nghiệp liên kết bao tiêu đầu ra.

Tại xã Vĩnh Hảo, cây trôm đã bám rễ từ năm 1995 và từng được ví là "cây xóa đói giảm nghèo". Từng có giai đoạn phát triển nóng lên 200 ha, nhưng do đầu ra thiếu ổn định, diện tích nay duy trì ở mức 30 ha tại các thôn Vĩnh Tiến, Vĩnh Tân và Vĩnh Sơn. Ông Lê Xuân Hùng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Vĩnh Hảo cho biết, địa phương chủ trương không mở rộng ồ ạt mà chỉ duy trì ổn định diện tích tại các khu vực đất hoang hóa, khô cằn không thể trồng các loại cây khác.

Sự chuyển mình của các vùng đất khô hạn cho thấy, bài toán đa dạng hóa cây trồng đã mang lại lời giải thiết thực về kinh tế. Tuy nhiên, để những sản phẩm này phát triển thành các thương hiệu nông sản thế mạnh, người nông dân cần tiếp tục duy trì bài toán liên kết chuỗi giá trị, đảm bảo đầu ra vững chắc để yên tâm sản xuất.